Тарих сабағында жасанды интеллект арқылы оқушылардың зерттеушілік қабілеттерін арттыру

Шымкент қаласының білім басқармасының «№28 жалпы орта білім беретін мектебі» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны

Баяндама

Тақырыбы: «Тарих сабағында жасанды интеллект арқылы оқушылардың зерттеушілік қабілеттерін арттыру»

Орындаған: А.О.Оразалы

2025-2026 оқу жылы

Тақырыбы: Тарих сабағында жасанды интеллект арқылы оқушылардың зерттеушілік қабілеттерін арттыру

ХХІ ғасыр мұғалімінен тек пәндік білім емес, сонымен бірге оқушылардың сын тұрғысынан ойлау, талдау және зерттеу қабілеттерін дамыту талап етіледі.

Өзектілігі:

Бүгінгі таңда оқушының зерттеушілік және сыни ойлау қабілеттерін дамыту – басты міндет.

Жасанды интеллект (ЖИ) құралдары – ақпаратты іздеу, талдау және қорытындылау дағдыларын жетілдіретін заманауи әдіс.

Тарих сабағында ЖИ қолдану – оқыту сапасын арттырудың инновациялық жолы.

Зерттеудің мақсаты:
Жасанды интеллектті пайдалана отырып, оқушылардың зерттеу және талдау қабілеттерін арттыру.

Зерттеудің міндеттері:

ЖИ құралдарын тарих сабағына тиімді енгізу;Оқушылардың дербес зерттеу дағдыларын қалыптастыру; Инновациялық әдістердің тиімділігін дәлелдеу.

Зерттеу қадамдары

3. Зерттеу барысы

1. Теориялық база жинау

   • Ішкі саясат: руаралық қатынастар, әкімшілік құрылым, экономикалық реформалар.

   • Сыртқы саясат: Ресей, Қытай, Жоңғар хандығымен дипломатиялық байланыстар.

2. Деректерді цифрландыру

   • Хронологиялық деректер, хаттар, келісімдерді цифрлық форматқа көшіру.

3. GIS және картографиялық талдау

   • Абылай ханның әскери стратегиясын, сауда жолдарын картада көрсету.

4. Сценарийлік талдау

   • Тарихи шешімдердің ықтимал салдарын компьютерлік модельдеу арқылы бағалау.

5. Мультимедиялық визуализация

   • Canva арқылы инфографика, анимациялық презентациялар жасау.

4. Өзекті мәселені шешу кезінде қолданылған инновациялық тәсілдер және тиімділігі

5. Педагогикалық жаңалығы

• Зерттеушілік дағдылар: оқушылар деректерді жинайды, салыстырады, өз тұжырымдарын жасайды.

• Функционалдық сауаттылық: карта, диаграмма, интерактивті слайд арқылы ақпаратты визуалды қабылдау.

• Құндылықтарды қалыптастыру: ұлттық тарихқа қызығушылық, патриотизм, логикалық ойлау.

6. Оқыту мен оқудың жақсаруына ғылыми дәлелдер

1. Көрнекілік – Canva инфографикасы мен презентациялар оқушының ақпаратты тез әрі тиімді меңгеруіне ықпал етеді.

2. Белсенді оқыту – оқушылар өз бетімен зерттеу жүргізеді, гипотезалар жасайды, деректерді талдайды.

3. Критикалық ойлау – сценарийлік талдау тарихи шешімдердің салдарын бағалауға үйретеді.

4. Функционалдық дағдылар – GIS, цифрлық талдау, мультимедиа қолдану заманауи технологияларды меңгеруге мүмкіндік береді.

Ғылыми дәлел: Зерттеулер көрсеткендей, мультимедиа және цифрлық әдістерді қолдану оқытудың тиімділігін 25–40% арттырады.

7. Қорытынды

• Абылай ханның ішкі және сыртқы саясаты кешенді зерттеуді қажет етеді.

• Canva платформасы арқылы инновациялық тәсілдерді қолдану зерттеуді көрнекі, интерактивті және тиімді етеді.

• Оқушылардың зерттеушілік, критикалық ойлау дағдылары, функционалдық сауаттылығы дамиды, тарихи құндылықтарға қызығушылығы артады.

Қорыта айтқанда, Жасанды интеллект – тарих сабағында зерттеушілік оқытуды жетілдіретін инновациялық құрал болып табылады. Осы тақырып бойынша Республикалық «Білімді ұрпақ» ғылым мен білімді қолдау орталығы ұйымдастырған "Үздік тарих пәні мұғалімі – 2025 " Республикалық конференцияда "Сөз сөйлеп" тың идея айтып, кәсібилік пен біліктілік танытып, шығармашылық үлгі көрсеткені үшін І ДƏРЕЖЕЛІ дипломмен марапатталдым. Халықаралық ғылыми тәжірибелік конференциясына белсене қатысып, жоғары нәтиже көрсеткені үшін ІІ дәрежелі дипломмен мараптталдым. Осы тақырып бойынша фэйсбук https://www.facebook.com/share/p/15yjmvf2V6/ пен инстаграмм https://www.instagram.com/reel/DHLK44dNIVu/?igsh=MXAxNXFnMXJsOHNrOQ== парақшамда, журналдарда жарияладым.