«Тарихты таны, тұлғаны құрметте»

тарихи танымдық ойынның жүргізілу барысы.

Дайындық кезеңі

Мұғалім оқушыларды екі топқа бөледі. Әр топ өзіне атау таңдайды (мысалы, «Қыран», «Бүркіт»).

Әр топтан капитан сайланады.

Ойын ережесі түсіндіріледі: әр кезеңде тапсырмалар беріледі, ұпай жиналады, соңында жеңімпаз анықталады.

1-кезең: «Тарихи сұрақ-жауап». Әр топқа кезекпен 3 сұрақ қойылады.

1-топқа арналған сұрақтар:

Қазақ хандығының негізін қалаған хандар кімдер? → Керей мен Жәнібек

«Жеті жарғы» заңдар жинағын кім енгізді? → Тәуке хан

1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс қай аймақта басталды? → Торғай өңірі

2-топқа арналған сұрақтар:

Қазақ хандығы қай жылы құрылды? → 1465 жылы

Кенесары Қасымұлы көтерілісі қай жылдары болды? → 1837–1847 жылдары

Қазақстан тәуелсіздігін қай жылы жариялады? → 1991 жылы

Дұрыс жауапқа 10 ұпай.

2-кезең: «Тарихи тұлғаны таны»

Екі топқа сурет беріледі, кезеңді және оқиғадағы тұлғаларды сипаттамаға қарай анықтау.

Аманкелді Иманов (1873–1919)

Кім? 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің Торғай өңіріндегі басшысы.

Ерекшелігі: Халық арасынан шыққан батыр, ұйымдастыру қабілеті жоғары, мыңдаған сарбазды біріктірген.

Қызметі: Торғай даласында патша үкіметіне қарсы қарулы күресті басқарды.

Маңызы: Қазақ халқының отаршылдыққа қарсы ерік-жігерін көрсеткен тұлға.

Исатай Тайманұлы (1791–1838)

Кім? XIX ғасырдағы Бөкей ордасындағы ұлт-азаттық көтерілістің басшысы.

Ерекшелігі: Халықтың мүддесін қорғаған, әділетсіздікке қарсы шыққан батыр.

Қызметі: Махамбет Өтемісұлымен бірге хан-сұлтандардың озбырлығына қарсы күресті басқарды.

Маңызы: Қазақ халқының еркіндікке ұмтылысын бейнелеген, халық жадында әділдік символы ретінде қалған.

3-кезең. «Жылдам жауап». Топ басшыларына арналған сұрақ-жауап кезеңі.

1-топ капитанына арналған сұрақтар

Қазақ хандығы қай жылы құрылды? → 1465

Қазақ хандығының алғашқы хандары кімдер? → Керей мен Жәнібек

«Қасым ханның қасқа жолы» заңдар жинағын енгізген хан? → Қасым хан

«Жеті жарғыны» жасаған хан? → Тәуке хан

Абылай хан қай ғасырда билік етті? → XVIII ғасыр

1836–1838 жылдардағы көтерілісті кім басқарды? → Исатай мен Махамбет

Кенесары Қасымұлы көтерілісі қай жылдары болды? → 1837–1847

Шоқан Уәлиханов қандай ғылым саласында еңбектерімен танымал? → Этнография, тарих, география

Ыбырай Алтынсарин қандай еңбегімен белгілі? → Қазақ мектептерін ашып, оқулық жазды

Ахмет Байтұрсынұлы қай газетті шығарды? → «Қазақ» газеті

2-топ капитанына арналған сұрақтар

Қазақстан тәуелсіздігін қай жылы жариялады? → 1991

1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің Торғайдағы басшысы кім? → Аманкелді Иманов

Ұлы Отан соғысы қай жылдары болды? → 1941–1945

Бауыржан Момышұлы кім? → Ұлы Отан соғысының батыры

Алаш қозғалысының жетекшісі кім? → Әлихан Бөкейхан

«Оян, қазақ!» кітабының авторы кім? → Міржақып Дулатов

Қазақтың тұңғыш астанасы қай қала болды? → Орынбор

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған халықаралық ұйым? → БҰҰ

Ежелгі Римдегі жоғарғы билік органы қалай аталды? → Сенат

Моңғол империясының негізін қалаған кім? → Шыңғыс хан

4. Қорытынды кезең.

Қорытынды кезеңнің жүргізілу барысы

1. Ұпайларды есептеу.

Әр кезеңде жиналған ұпайларды әділ қазылар жинақтап болғанша екі топ оқушыларына бірдей «ТӘУЕЛСІЗДІК» сөзжұмбағы ұсынылады.

Сөзжұмбақ шешу.

1. Қазақтың ұлттық валютасы:

2. «Жеті жарғыны» енгізген хан

3. Ұлы Отан соғысының батыры

4. 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының бірі

5. «Алаш» қозғалысының жетекшісі

6. Қазақ халқының ұлттық аспабының бірі

7. Қазақ хандығының алғашқы хандарының бірі

8. 1913 жылы 2 ақпанда Орынбор қаласында жарық көрген баспа атауы

9. Қабанбай батырдың лақап аты

10. Қазақтың белгілі ақыны, «Қазақ» газетінің авторларының бірі кім?

11. Байрақ түсі

Мұғалімнің қорытынды сөзі.

«Құрметті оқушылар! Бүгін біз тарихымыздың әртүрлі кезеңдерін еске алып, батырларымызды танып, өткеннен сабақ алдық. Бұл ойын барысында сіздер білімдеріңізді ғана емес, тапқырлықтарыңызды, жылдам ойлау қабілеттеріңізді және топтық жұмыстағы ынтымақтастықтарыңызды көрсеттіңіздер.

Тарих – халықтың жады, ал оны білу – әрбір ұрпақтың парызы. Бүгінгі ойында жеңімпаз атанған топты құттықтаймын! Бірақ ең басты жеңіс – бәріміздің тарихымызды бірге қайталап, бабалар ерлігін жүрегімізге тағы бір мәрте түйгеніміз.

Елін сүйген ер болар, жерін сүйген ел болар. Осы сөзді ұран етіп, болашақта еліміздің тарихын терең біліп, оны мақтан тұтатын азамат болыңыздар!»

Танымдық ойынды «Қазағым» әнімен аяқтау.