«Тәуелсіз елдің тірегі білімді ұрпақ»

«Тәуелсіз елдің тірегі білімді ұрпақ» атты
зияткерлік ойын.

(ӨҚ-11-С (а), ӨҚ-11С (б),ПБ-12С тоатарының арасында өткізілді)

Мақсаты:
Білімдік: Білім алушылардың тарих пәнінен алған білімдерін байқау, бекіту, кеңейту.
Дамытушылық: Білім алушылардың өз ойларын еркін жеткізуге дағдыландырып, логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Білім алушыларды отансүйгіштікке, елжандылыққа, еңбекқорлыққа, адамгершілікке тәрбиелеу, эстетикалық тәрбие беру, топпен жұмыс істеуге баулу.
Сабақтың түрі: Зияткерлік ойын.
Пәнаралық байланыс: Дүниежүзі тарихы, география, қоғамтану, әдебиет.
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру кезеңі: Білім алушыларды психологиялық тұрғыдан дайындау, сабақтың мақсатымен барысымен таныстыру.
ІІ.Сабақ жоспары:
1. Таныстыру.
2. «Жорға» кезеңі.
3. «Ой қозғау» кезеңі.
4. «Бәйге» кезеңі.
5. «Адасқан әріптер» кезеңі.
6. «Бекет» кезеңі.
7. Қортындылау
ІІІ. Өтілу барысы:
Біз қазақ еліміз бастан не кешпеген.

Намысын ешкімге қолынан бермеген. 

Төрінде жерімнің байрағым желбіреп,

Тұп –тұнық аспаным тұрады мөлдіреп.

Қонақжай халықпыз, жомартпыз, дарханбыз,

Келешек күндерге тәтті үміт артқанбыз.

Таныған жұмыр жер Алаштың баласын,

Қазақтың елі мен даңқты даласын.
Әнұран орындалады

І. Таныстыру: (3 минут) Әр топ басшысы өзінің топ мүшелерімен, тобын атап таныстырады.
Ойынға: ӨҚ-11С (а), ӨҚ-11С (б), ПБ-12С топтарының ойыншылары қатысады.

ІІ.«Ой қозғау кезеңі» топқа қойылатын ауызша сұрақтар ӨҚ-11С (а)

1. Қазақстан Республикасының қолданыстағы Конституциясы қашан қабылданды?
(30 тамыз 1995 жыл)

2. Қазақстан Республикасының Конституциясында неше тарау бар?
(ІХ тарау)

3. Қазақстан Республикасының астанасы Астана қ. болып қашан жарияланды?
(10 желтоқсан 1997 жыл)

4. Қазақстан Республикасы Туының авторы? (Шакен Ниязбеков)

5. Қазақстан Республикасы Елтаңбасының авторларын атаңыз?
(Ж.Мәлібеков, Ш.Уәлиханов.)

6. Қазіргі уақытта Қазақстанда неше облыс бар? (14)

7. Қазақстан халықтары бірлігі мерекесі  (1 Мамыр)

8. Ту енінің ұзындығына қатынасы? (1:2)

9. Ту сабының тұсында не бейнеленген? (ұлттық нақыштағы тік жолақ)

10. Қазақстан Республикасы Парламентінде неше палата бар?
( 2, Жоғарғы – Сенат, Төменгі – Мәжіліс)

«Ой қозғау кезеңі» топқа қойылатын ауызша сұрақтар ӨҚ-11С (б)

1. Н.Ә.Назарбаевтың туған жылы? (6 шілде 1940 жыл)

2. Бірінші қазақстандық ғарышкер Тоқтар Әубәкіровтің алғаш рет ғарышқа ұшқан жылы?
(2 қазан 1991 жылы)

3. ҚР Мемлекеттік рәміздер туралы заңның қабылданған мерзімін атаңыз
(4 маусым 1992жыл)

4. Қазақстан Республикасының Конституиясында неше бап бар? (98 бап)

5. 7-мамырда қандай мереке аталып өтіледі? (Отан қорғаушылар күні)

6. Наурыз мерекесі қандай астрономиялыққұбылыспен байланысты?
(22 наурыз күн мен түннің теңелетін күні)

7. Қазақстанда тілдер күнін қашан атап өтеді? (22 қыркүйек)

8. Қазақстан Республикасы мемлекеттік туының түсі қандай? (көк)

9. Тудың бүртүстілігі нені білдіреді? (Қазақстан бірлігінің белгісі)

10. Қазақстан тарихына жаңа мемлекеттік әнұранның туылған күні болып енген күн?
(10 қаңтар 2006 жыл)

«Ой қозғау кезеңі» топқа қойылатын ауызша сұрақтар ПБ-12С

1. Символ Наурыза. (Тюльпан)

2. Город, в котором находится Мавзолей Ахмеда Яссави. (Туркестан)

3. Основатели Казахского ханства (Жанибек, Керей)

4. Священная книга мусульман (Коран)

5. С какими государствами граничит Казахстан (Российская Федерация, Республики Узбекистан, Кыргызстан, Туркменистан, Китай)

6. Назовите год появления национальной валюты в Казахстане. (1993 г)

7. Как называется песня, ставшая гимном Республики Казахстан. (Менің Қазақстаным)

8. Дата принятия действующей Конституции Республики Казахстан (30 августа 1995 года)

9. «Ассамблея народов Казахстана» создана по инициативе президента Назарбаева 1 марта 1995 года.

10. Какое место занимает по площади РК (9-ое)место.
    
    

ІІІ. «Жорға кезеңі» көп нүктенің орнына қажетті даталарды жазу
1. Қазақ КСР-і . .1990. . жылы . . .25 казан. . .күні мемлекеттік егемендігі туралы Мәлімдеме қабылдады.
2. . 1991.. жылы ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтің жарлығымен Семей ядролық сынақ алаңы жабылды.
3. ҚР-ның тәуелсіздігі туралы Заң . 1991 . . жылы . .16 желтоксан. . . күні қабылданды.
4. Қазақстан жер көлемі жөнінен дүниежүзі бойынша . . 9. . орныда.
5. Қазақстан оңтүстік-батысында. . .Қытаймен. . шектеседі.
6. ҚР-ның мемлекеттік Туы . 1992. . жылы . . 4-маусым. . күні қабылданды.
7. ҚР-ның бірінші Конституциясы . . . . 1993 . жылы қабылданды
8. ҚР-ның ұлттық валютасы теңге . . .1993 . . жылы . . 15 қараша . . . күні айналымға енді.
9. ҚР-ның жаңа Конституциясы . . 1995. . жылы . . . . .30-тамыз . . күні қабылданды
10. Қазақстан халықтарының Ассамблеясы . .1995ж 1-наурыз . . күні құрылды.

1. 1990..году..25 октября... была принята деклорация о государственном суверенитете Казахской ССР.

2. 1991 году Президентом Н.А.Назарбаевом был закрыт Семипалатинский полигон .

3. 16 декабря 1991 года Президент Республики Казахстан Н.А.Назарбаев подписал Конституционный Закон РК "О государственной Независимости Республики Казахстан".

4. По площади РК занимает 9-ое место.

5. РК юго-восточной стороной граничит с Китаем.

6. 4 июня 1992г.был принят Закон о государственных символах РК.

7. Первая Конституция независимого Казахстана была принята в 1993г.

8. В РК 15 ноября 1993 году была введена валюта тенге.

9. Дата принятия действующей Конституции Республики Казахстан -30 августа 1995 года

10. 1 марта 1995 года была создана «Ассамблея народов Казахстана» по инициативе президента РК Н.А.Назарбаевым.

ІV. «Бәйге кезеңі. 10 сұрақтан тұратын тест тапсырмалары орындалады (7 минут) әр дұрыс жауап 1 ұпай
1. Адамзат тарихы дамуының ең алғашқы кезеңі                                                      
А) Қола дәуірі
В) Темір дәуірі
С) Тас дәуірі
2. Алғашқы адамдардың бастапқы кезеңдегі топтасу жүйесі
А) Рулық
В) Тобыр
С) Қауымдастық
3. Орталық Қазақстан жеріндегі қола дәуірінің ең соңғы кезең мәдениеті
А) Андронов
В) Беғазы-Дәндібай
С) Дәндібай-Қарасу
4. "Тотемизм" дегеніміз
А) Шығу тегін жануарлармен байланыстыру
В) Ата-баба аруағына табыну
С) Табиғаттың тылсым күші
5. Қазақ хандығының негізін қалаған хандарды ата?
А) Әбілқайыр мен Тәуке
В) Жәнібек пен Керей
С) Есім мен Қасым
6.Кіші жүз Ресеи империясына нешінші жылы қосылды?
А) 1730ж.
В) 1731ж.
С) 1732ж.
7. Адамның шығу тегін зерттейтін ғылым.
А) антропология
В) археология.
С) этнография.
8. Ресейдегі қазан төңкерілісі қашан болды
А) 1917ж 25 қазан
В) 1917ж 7 қазан
С) 1918ж 20 қазан
9. Алматыдағы Желтоқсан көтерілісі қашан болды
А) 1985ж
В) 1986ж
С) 1987ж
10. Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін қашан жариялады?
А) 1990ж 25 қазан
В) 1991ж 1 желтоқсан
С) 1991ж 16 желтоқсан
V. «Адасқан әріптер» кезеңі. Берілген әріптерден сөз құрастыру. (7 минут) әр дұрыс жауап 1 ұпай
1.РХЕАГИЯОЛО-заттай деректер бойынша адамзат тарихының ежелгі кезеңін зерттейтін ғылым.
2.ТРОЕПФЛИГ- тас,жартас бетіне қашау арқылы сызып немесе ойып салынған сурет.
3.ЮЙЬШАН- ғұн мемлекетінің билеушісінің лауазымы.
4.ГРАЭТФИЯНО- әр түрлі халықтардың тұрмыс-тіршілігін зерттейтін ғылым.
5.АЦИЯТАДАП- қалыптасқан жағдайға бейімделу.
6.ФЕРЕРЕНДМУ- аса маңызды мемлекеттік мәселе бойынша жалпы халықтық дауыс беру.
7.АТКРДЕИЯМО- халық еркі немесе билігі.
8.ПОСЭК-2017 жылы Астанада өткен дүниежүзілік көрме.Тақырыбы: «Болашақтың энергиясы».
9.ЕКОНЮС-БҰҰ-ның білім және мәдениет жөніндегі ұйымы.

1.РХЕАГИЯОЛО — историческая дисциплина, изучающая прошлое человечества по вещественным источникам

2.ТРОЕПФЛИГ (пи́саницы или наска́льные изображе́ния) — выбитые или нанесённые краской изображения на каменной основе Могут иметь самую разную тематику — ритуальную, мемориальную, знаковую.

3.ЮЙЬШАН — титул главы хунну. Избирался гуннской племенной аристократией, правил пожизненно. Управлял совместно с советом родо́в, обычно 24 рода пяти хуннских племён.

4.ГРАЭТФИЯНО — наука, изучающая народы-этносы и другие этнические образования, их происхождение (этногенез), состав, расселение, культурно-бытовые особенности, а также их материальную и духовную культуру[1].

5.АЦИЯТАДАП — приспособление строения и функций организма, его органов и клеток к условиям внешней среды. Процессы адаптации направлены на сохранение гомеостаза.

6.ФЕРЕРЕНЦЯИ-в деловых отношениях - характеристика (отзыв), даваемая лицу или предприятию другим лицом или организацией (акционерным обществом, банком и пр.), пользующимися доверием в деловых кругах; в референции указываются деловые качества и кредитоспособность лица или организации, на которые запрашивается

7.АТКРДЕИЯМО — политический режим, в основе которого лежит метод коллективного принятия решений с равным воздействием участников на исход процесса или на его существенные стадии.

8.ПОСЭК-2017 — Международная специализированная выставка под эгидой Международного бюро выставок (МБВ), прошедшая в столице Казахстана городе Астана

9.КОЮЕНС — специализированное учреждение Организации Объединённых Наций по вопросам образования, науки и культуры.

VI. «Бекет» кезеңі. Ұяшықтарды таңдап сұрақтарға жауап беру. (7 минут)

10	10	10
20	20	20
30	30	30
40	40	40

10. «Тарих»сөзін алғаш қолданған кімдер? (арабтар)
Какой народ первым применил слова «история»
10. Шығыстағы тарихтың атасы Сыма Цяньның еңбегі: «тарихи жазбалар»
Как называется историческая работа Сыма Цянь
10. Ең алғаш қағазды ойлап тапқандар: қытайлар
Кто первым изобрел бумагу
20. Ислам дінінің жыл санау үлгісі қалай аталады: хижра
Как называется мусульманский календарь
20. Алғашқы адамдардың еңбек құралдары: қазғыш таяқ,үшкір тас, шоқпар, шапқы
Назовите орудия труда первобытных людей
20. Батыс Түрік қағанатының жазғы ордасы: Мыңбұлақ
Как называлась летняя орда Васточно Тюркского каганата
30. Оғыз мемлекетінің астанасы: Янгикент
Столица Огузского государства
30. Ачинск қаласының маңынан табылған мәдениет: Андронов
Как называется культура найденная возле города Ачинск
30.Орталық Қазақстанның қола дәуірінің ең соңғы кезеңі қалай аталады: Беғазы-Дәндібай мәдениеті
Как называется последний период бронзового века Центрального Казахстана
40. 1916 жылғы қазақ халқының ұлт-азаттық көтерілісіне себеп болған оқиға. (Патша жарлығы)
Что послужило причиной восстания казахов в 1916 году
40. Тың және тыңайған жерлерді игеру науқаны Қазақстанның қай аудандарында және нешінші жылы басталды.
Когда началось осваение целинных и залежных земель и в каких областях Казахстана
40. Алаш партиясы нешінші жылы құрылды (1917)
В коком году была организована партия Алаш
Сөз кезегі әдәлқазылар алқасына беріледі. Оқушылар өздерінің жинаған ұпайларына байланысты орындарға ие болады. (Марапаттау)
Әрқашан да мақтанамын жеріммен,
Қазыналы, дархан, байтақ еліммен.
Ешбір жер тең келе алмас өзіңе,
Тілеймін мен бейбітшілік еліме.
Құтты болсын тәуелсіздік мерекесі,
Мықты болсын елімнің керегесі.
Татту-тәтті боп халқымыз әрқашан,
Кетпесін туған жердің берекесі.
«Тәуелсіз елдің тірегі білімді ұрпақ» атты зияткерлік ойынымыз аяқталды.