Таза және қоспа заттар

Тақырып бойынша 18 материал табылды

Таза және қоспа заттар

Материал туралы қысқаша түсінік
Таза және қоспа заттарды ажыратуға арналға қысқа мерзімді сабақ жоспары
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бекітілді:

Мұғалімнің аты-жөні:

Арғынова Н.А

Сынып:

5 «ә,б,г»

Күні:

11.12.2025ж

Тарау немесе бөлім атауы:

Заттар мен материалдар

Сабақтың тақырыбы:

Заттардың түзілуі және алынуы

Оқу мақсаты:

5.3.3.1 кейбір табиғатта түзілген және жасанды жолмен алынған заттарға мысалдар келтіру.

Сабақ мақсаты


Кейбір табиғатта түзілген және жасанды жолмен алынған заттарға мысалдар келтіреді

Құндылықтарды дамыту:

БІРЛІК ЖӘНЕ ЫНТЫМАҚ

«Бірлігі жоқ ел тозады,бірлігі күшті ел озады»

Уақыты

Педагог әрекеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

І.Үй тапсырмасы: «Learning Apps» платформасы арқылы өткен тақырып пысықталады.

Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды.



Өткен тақырып сұрақтарына белсенді жауап береді.

(ҚБ) мұғалім

1-10 балл аралығында бағалайды





Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Металл мен бейметалды ажыратады;

ДК экраны




https://learningapps.org/view23662516



Жаңа сабақ






















Жаңа тақырып: Заттардың түзілуі және алынуы

Табиғатта заттардың үлкен мөлшері тірі ағзалар қалдықтарының ыдырауы, минералды заттардың ерітінділерін өсімдіктердің топырақтан сіңіруі, жыныстардың бұзылуы және түзілуі нәтижесінде түзіледі. Табиғатта түзілетін барлық затты табиғи деп атайды. Табиғи заттар табиғатта үнемі айналымда болады.

Өсімдіктер крахмал, ақуыз, май түзеді. Крахмал картоп, күріш, бұршақ, жүгері сияқты тағамдардың құрамында бар; ақуыздар жаңғақ, жұмыртқа, тауық құрамында, ал майлар балық, ет, жұмыртқа, зәйтүн сияқты тағамдардың құрамында болады.

Табиғи материалдарға негізделген техногендік материалдар жасанды материалдар деп аталады. Жасанды өнімді алу үшін ағаш, саз, май, картоп сияқты табиғи материалдарды пайдалануға болады. Қағаз ағаштан, кірпіш саздан, пластмасса мұнайдан, крахмал картоптан жасалады. Табиғатта ғана табылған заттарды жасанды түрде алуға болады. Ғылымның дамуы адамдарға жасанды түрде дәрі-дәрмектер мен құрылыс материалдарын алуға мүмкіндік берді.

Адам табиғатта жоқ заттарды алуды үйренді. Оларға синтетикалық заттар, мысалы, пластмассалар, жуғыш заттар, лактар жатады. Синтетикалық материалдардың бірнеше артықшылығы бар. Табиғи материалдардан айырмашылығы, синтетикалық мата жеңіл болады. Осы материалдан тігілген киім тозбайды және түсін ұзақ уақытқа жақсы сақтайды. Синтетикалық материалдардың көбі ылғалды көп сіңірмейді, ал кептіру көп уақытты қажет етпейді. Шикізаттың арзан болуына байланысты материалдың құны да төмен болады.


Тақырыпқа байланысты видео ролик көрсетіледі.

Сурет арқылы жаңа сабақтың тақырыбымен мақсатын атайды.



Оқушыар бейнероликті ұжым болып талқылайды.



Оқушылар тақырыптағы негізгі терминдерге тоқталады.









«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.



ДК экраны






Презентация





Жұмыс дәптері






Қалам



https://yandex.kz/video/preview/15402271777791413138





Бекіту тапсырмасы

1.Табиғи заттар деген не?

А.Тірі ағзалар қалдықтарының ыдырауы кезінде пайда болатын заттар

Б.Табиғатта түзілетін барлық заттар

С.Тау жыныстарының түзілуі кезінде пайда болатын барлық зат

Д.Тау жыныстарын бұзу кезінде пайда болатын кейбір заттар



2.Ақиқат па ,жалған ба?

А.Пластмасса, жуғыш заттар, лак – табиғи заттар.

Б.Адамдар табиғатта жоқ заттарды алуды үйренді.

С.Адамдар табиғаттан синтетикалық заттар алады.

Д.Полиэтилен, пластмасса – синтетикалық заттар.



3.Жасанды заттар табиғи шикізатты өңдеу нәтижесінде алынады.Жасанды зат пен табиғи шикізатты сәйкестендір:

қант

құм

иірімжіп

Мұнай

шыны

Қызылша

бензин

жүн

4.Синтетикалық заттарға қарағанда жасанды заттардың бірнеше кемшілігін анықтаңыз

А.бағасы қымбат

Б.салмағы айтарлықтай аз

С.берік

Д.берік емес

Е.тозады

Ж.өзіне ылғалды көп сіңірмейді

З.түсін жақсы сақтайды

Д.табиғатқа зиян

5-Тапсырма: «Learning Apps» платформасы арқылы жаңа тақырып пысықталады.




Сұрақтарға белсенді жауап береді.







Ақиқат немесе жалған тапсырмасын орындайды.









Жасанды зат пен табиғи шикізатты сәйкестендіреді.









Кемшіліктерін анықтайды.Тапсырманы белсенді орындайды.









Тақырыпты пысықтау сұрақтарына жауап береді.


Дескриптор:Жалпы-1 балл

1.Табиғи заттардың анықтамасын түсінеді;






Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Табиғи және жасанды заттарды ажыратады.









Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Табиғи заттарды дұрыс ажыратады;

2.Жасанды заттарды дұрыс ажыратады;







Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Синтетикалық заттардың еренкшеліктерін біледі;










Дескриптор:Жалпы-1 балл

1.Тақырып бойынша негізгі түсініктерді пайдалана отырып,сұрақтарға жауап береді;

Презентация












































https://learningapps.org/watch?v=pv4qn053325


Сабақтың соңы

Кері байланыс:

Оқушы жаңа тақырыпты қорытындылап бүгінгі сабаққа кері байланыс орнатады.

Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты

1 – 10 балл аралығында бағалайды

Қалам




Жұмыс дәптері






Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
31.12.2025
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі