Таза және қоспа заттар

Мұғалімнің аты-жөні:

Арғынова Н.А

Сынып:

5 «ә,б,г»

Күні:

11.12.2025ж

Тарау немесе бөлім атауы:

Заттар мен материалдар

Сабақтың тақырыбы:

Заттардың түзілуі және алынуы

Оқу мақсаты:

5.3.3.1 кейбір табиғатта түзілген және жасанды жолмен алынған заттарға мысалдар келтіру.

Сабақ мақсаты

Кейбір табиғатта түзілген және жасанды жолмен алынған заттарға мысалдар келтіреді

Құндылықтарды дамыту:

БІРЛІК ЖӘНЕ ЫНТЫМАҚ

«Бірлігі жоқ ел тозады,бірлігі күшті ел озады»

Уақыты

Педагог әрекеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасу, түгендеу.

2. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

І.Үй тапсырмасы: «Learning Apps» платформасы арқылы өткен тақырып пысықталады.

Мұғаліммен амандасып, кезекші оқушы сыныптағы оқушылардың санын баяндайды.

Өткен тақырып сұрақтарына белсенді жауап береді.

(ҚБ) мұғалім

1-10 балл аралығында бағалайды

Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Металл мен бейметалды ажыратады;

ДК экраны

https://learningapps.org/view23662516

Жаңа сабақ

Жаңа тақырып: Заттардың түзілуі және алынуы

Табиғатта заттардың үлкен мөлшері тірі ағзалар қалдықтарының ыдырауы, минералды заттардың ерітінділерін өсімдіктердің топырақтан сіңіруі, жыныстардың бұзылуы және түзілуі нәтижесінде түзіледі. Табиғатта түзілетін барлық затты табиғи деп атайды. Табиғи заттар табиғатта үнемі айналымда болады.

Өсімдіктер крахмал, ақуыз, май түзеді. Крахмал картоп, күріш, бұршақ, жүгері сияқты тағамдардың құрамында бар; ақуыздар жаңғақ, жұмыртқа, тауық құрамында, ал майлар балық, ет, жұмыртқа, зәйтүн сияқты тағамдардың құрамында болады.

Табиғи материалдарға негізделген техногендік материалдар жасанды материалдар деп аталады. Жасанды өнімді алу үшін ағаш, саз, май, картоп сияқты табиғи материалдарды пайдалануға болады. Қағаз ағаштан, кірпіш саздан, пластмасса мұнайдан, крахмал картоптан жасалады. Табиғатта ғана табылған заттарды жасанды түрде алуға болады. Ғылымның дамуы адамдарға жасанды түрде дәрі-дәрмектер мен құрылыс материалдарын алуға мүмкіндік берді.

Адам табиғатта жоқ заттарды алуды үйренді. Оларға синтетикалық заттар, мысалы, пластмассалар, жуғыш заттар, лактар жатады. Синтетикалық материалдардың бірнеше артықшылығы бар. Табиғи материалдардан айырмашылығы, синтетикалық мата жеңіл болады. Осы материалдан тігілген киім тозбайды және түсін ұзақ уақытқа жақсы сақтайды. Синтетикалық материалдардың көбі ылғалды көп сіңірмейді, ал кептіру көп уақытты қажет етпейді. Шикізаттың арзан болуына байланысты материалдың құны да төмен болады.

Тақырыпқа байланысты видео ролик көрсетіледі.

Сурет арқылы жаңа сабақтың тақырыбымен мақсатын атайды.

Оқушыар бейнероликті ұжым болып талқылайды.

Оқушылар тақырыптағы негізгі терминдерге тоқталады.

«Жарайсың» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

ДК экраны

Презентация

Жұмыс дәптері

Қалам

https://yandex.kz/video/preview/15402271777791413138

Бекіту тапсырмасы

1.Табиғи заттар деген не?

Сұрақтарға белсенді жауап береді.

Ақиқат немесе жалған тапсырмасын орындайды.

Жасанды зат пен табиғи шикізатты сәйкестендіреді.

Кемшіліктерін анықтайды.Тапсырманы белсенді орындайды.

Тақырыпты пысықтау сұрақтарына жауап береді.

Дескриптор:Жалпы-1 балл

1.Табиғи заттардың анықтамасын түсінеді;

Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Табиғи және жасанды заттарды ажыратады.

Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Табиғи заттарды дұрыс ажыратады;

2.Жасанды заттарды дұрыс ажыратады;

Дескриптор:Жалпы-2 балл

1.Синтетикалық заттардың еренкшеліктерін біледі;

Дескриптор:Жалпы-1 балл

1.Тақырып бойынша негізгі түсініктерді пайдалана отырып,сұрақтарға жауап береді;

Презентация

https://learningapps.org/watch?v=pv4qn053325

Сабақтың соңы

Кері байланыс:

Оқушы жаңа тақырыпты қорытындылап бүгінгі сабаққа кері байланыс орнатады.

Мұғалім оқушылардың тапсырмаларды орындауына байланысты

1 – 10 балл аралығында бағалайды

Қалам

Жұмыс дәптері