Бөлім:

Театр өнері мен мәдениеті. Синтаксис

Педагогтің аты-жөні:

Жакипова Гулмира

Күні:

Сыныбы:

8-сынып

Сабақтың тақырыбы:

Театр жанрлары мен түрлері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.3.5.1 оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация, тезис) жазу;

8.4.4.4 жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне сай қолдану.

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар: оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазады; жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне сай қолданады.

Оқушылардың басым бөлігі: оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазады, пікірін мысалдармен бекітеді; жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне сай қолданады.

Кейбір оқушылар: оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазады, пікірін мысалдармен бекітеді, өз көзқарасын дәлелді түрде жеткізеді; жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне сай қолданады.

Бағалау критерийі

- оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация) жазады;

- жай сөйлемдерді айтылу мақсаты мен құрылымдық ерекшеліктеріне сай қолданады.

Ойлау дағд. деңгейі

Қолдану

Сабақ кез./уақ.

Педагогтің

іс-әрекеті

Оқушының

іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

10 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын шоғырландыру, қызығушылығын ояту мақсатында «Артығын алып таста» әдісімен тақырыпты болжатамын. Оқушылар суреттерде театрдың жанрлық түрлері бейнеленгенін дәлелдеп, жиналыс бейнесі берілген суреттің артық екендігін анықтайды.

Қуыршақ театрының суреті

Опера-балет театрының суреті

Драмалық театрдың суреті

К онференция суреті

Берілген суреттердің ішіндегі басқаларынан бөлек бейнені алып тастап, тақырыпты анықтайды, ойларын дәлелдейді.

«Ең ұтымды жауап» әдісі арқылы өз таңдауларын жасап, тиімді кері байланыс береді.

Суреттер

Сабақ мақсатымен таныстырып, оқушылармен бірге сабақ үдерісіндегі әрекеттерді анықтап аламын.

Мақсатқа қарай отырып, сабақ барысында қандай қадамдар, әрекеттер жасайтынын айтады.

Дұрыс жауаптар мен ұсыныстарды мақұлдау, «Жарайсың?», «Жақсы!» сөздерімен ауызша марапаттау

Интерак-тивті тақта

«Ширату сұрақтары» әдісі арқылы алдыңғы білімді пысықтау:

1. Театр дегеніміз не?

2. Театр мен әдебиеттің қандай байланысы бар?

3. Театр біздің қоғам үшін қандай қызмет атқарады?

4. Театрда өзің қандай қойылым көрдің?*

5. Дала театры үлгілеріне нелерді жатқызар едің?

6. «Театр» ұғымымен М.О.Әуезов есімін қалай байланыстырар едің? *

7. Мектеп оқушысының қандай театр түрін жасауына мүмкіндігі бар деп ойлайсың? *

8. Айтылу мақсатына қарай «Театр – қоғам өмірінің айнасы» деген жай сөйлемнің қай түрі? Қандай тыныс белгі керек? *

9. Айтылу мақсатына қарай «Театрға міндетті түрде бару керек пе» деген жай сөйлемнің қай түрі? Қандай тыныс белгі керек? *

10. Айтылу мақсатына қарай «Театр өнері – өнерлердің сұлтаны» деген жай сөйлемнің қай түрі? Қандай тыныс белгі керек? *

(көптеген сұрақтар оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталып құрылымдалды)

Қабылдауы мен зейін-қабілеті төмендеу оқушыларға театр өнеріне қатысты білу, түсіну деңгейіндегі жетелеу сұрақтарын қоямын.

Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға (орысша ойлайтын, ана тілін жетік меңгермеген оқушы) «Сұрақтар иерархиясы» жеке авторлық сұрақтар кестесін қолдана отырып жауап беруіне ықпал етемін. Сөйлемдерге айтылу мақсатына сай тыныс бклгісін қоюды тапсырамын.

Сұрақтарға жауап береді.

Оқушылар «Ең ұтымды жауап» әдісімен өзара бағалайды. Әр дұрыс жауап 1 балмен бағаланады.

Әдісте өзара бағалау жүретіндіктен, сынып оқушылары толығымен бір-бірінің жауабын мұқият тыңдауға, жауаптарды салыстыра талдауға тартылады.

Сұрақтар, интерак-тивті тақта

Сабақтың ортасы

8 минут

15 минут

9 минут

«Белгілеп оқу» әдісі арқылы берілген «Театр жанрлары мен түрлері» тақырыбындағы мәтінді тірек сөздер мен негізгі ақпараттарды белгілей отырып оқиды. Түртіп алған ақпараттарымен бөліседі.

Дескриптор:

- мәтінді оқиды;

- тірек сөздер мен негізгі ақпараттардың астын сызады.

Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға (орысша ойлайтын, ана тілін жетік меңгермеген оқушы) мәтін тақырыбы мен идеясын анықтауға көмек бере отырып, тірек сөздерді табуға мүмкіндік жасаймын.

Сынып оқушыларына тапсырманы орындауға толық мүмкіндік беру үшін барлығына үлестірмелі мәтін беріледі, тапсырманы сол үлестірме парақта орындайды. Талқылау барысында өз жұмыстарына түзету енгізуге мүмкіндік алады.

Мәтінді оқиды, тірек сөздер мен негізгі, маңызды ақпараттарды белгілейді. Белгілеп алған мәліметтерімен бөліседі, талқылайды.

Дескриптор бойынша өзара тиімді кері байланыс береді.

Мәтін

1-тапсырма

Оқылым мен тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттарды қолданып, аңдатпа (аннотация) жазуды тапсырамын.

Дескриптор:

- библиографиялық деректерді келтіреді;

- автор туралы мәліметтер береді;

- туындының жанрын немесе нысанын айқындайды;

- мәтіннің мазмұнын қысқаша баяндайды;

- жұмыс бағытталған аудиторияны сипаттайды;

- баяндау желісін сақтайды.

Оқушылар алдыңғы әдіс бойынша белгілеп алған тірек сөздер мен негізгі ақпараттарды пайдаланып, жинақтаған білімдерін тәжірибеде қолданады. Сөздік қорларында бар синонимдерді мәтінге кіріктіреді.

Ерекше қолдауды қажет ететін оқушыларға күрделі ұғымдарды білдіретін дара синонимдермен алмастыруға, мәтін бөліктерін еске түсіруге диалог жүргізу арқылы көмектесемін.

Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға (орысша ойлайтын, ана тілін жетік меңгермеген оқушы) аңдатпа жазуға қажетті клишелер ұсынамын.

Оқушылар алдыңғы әдіс бойынша белгілеп алған тірек сөздер мен негізгі ақпараттарды қолданып, баяндау желісін сақтай отырып аңдатпа (аннотация) жазады.

Дескриптор бойынша бағаланып, әр қадамы 1 балмен бағаланады.

Мәтін, клишелер

2-тапсырма

Жұптаса отырып, қиындылармен берілген жекелеген сөздерден сөйлем құрылымдайды, айтылу мақсатына қарай жай сөйлемдердің тыныс белгілерін қояды.

(Табысты жұмыс жүргізуде құрдастардың көмегін ұйымдастыру үшін деңгейі әртүрлі оқушыларды жұптастырамын.)

Дескриптор:

- сөздерді дұрыс

орналастырып, сөйлем құрылымдайды;

- айтылу мақсатына қарай

тыныс белгісін дұрыс қояды.

Қабылдауы мен зейін-қабілеті төмендеу оқушыларға жай сөйлемдегі сөйлем мүшелерінің орын тәртібін көрсететін сызба беріп, тапсырманы дұрыс орындауларына ықпал етемін.

Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларға (орысша ойлайтын, ана тілін жетік меңгермеген оқушы) қиындылардағы кейбір сөздердің мағыналарын түсінуіне көмек беремін.

Қиындыларда берілген сөздерден сөйлемдер құрастырады, айтылу мақсатына сай тыныс белгілерін қояды.

Дескриптор бойынша бағаланады.

Сөздер жазылған қиындылар, сөйлем мүшелерінің орын тәртібі белгіленген кесте

Сабақтың соңы

3 минут

«Құнды. Қажетті. Қиын.» әдісімен кері байланыс аламын.

Оқушылар сабақ барысында өздері құнды және қызықты деп тапқан мәліметтерді, қиын болған сәттерін жазады, оқиды.

«Бас бармақ» әдісімен өзара бағаланады.

Стикерлер

Ресурстар

Сілтемелер

https://images.app.goo.gl|AcUv9UFENvjsMRS7

Театр жанрлары мен түрлері

Күнделікті өмірде көріп жүрген театр салаларынан өзге де жанр түрлері бар. Сахнада олардың тек бірнеше түрін ғана көріп шектелесіз. Драма, трагедия, комедия, мелодрама, траго-комедия секілді театр өнерінің жанрларын шымылдық ашылғаннан жабылғанға дейінгі аралықта анықтап ала аласың. Қазақ сахнасында әлі қойылмаған, отандастарымыздың назарына әлі ұсынылмаған әлемдік театр жанрлары бар. Қазақ сахнасын сынға алғанымыз емес, бірақ төмендегідей театр жанрлары қазақ сахнасында не мүлде қойылмаған, не сирек ұсынылған десек те болады.. 

Мим деген – қысқа және тосыннан шыққан сатиралық бағыттағы антикалық халық театрындағы комедияның бір түрі. Акробаттар мен сиқыршылардың сөзсіз қимылдары көрініс алатын бұл жанр – гректер мен римдіктердің сүйікті сахналық қойылмы. Б.з.д. III ғасырдың аяғында халық сауығының бір түріне айналған. Кейіннен бұл жанр жоғарыдағы басшыларды әзіл-әжуа ету, сынап-мінеу өнеріне айналды. Сол қозғалыс пен ым-ишара арқылы да адам өзіне керектіні өз бойына жинайды. Өзге әлем елдерінде бұл өнер түрі әлі күнге дейін сахнадан түспей келеді.  (мәтін өңделіп алынды)  

Ақпарат дереккөзі: https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/teatr/1854/

Аңдатпа жазуға қажетті клишелер:

... баспасында шығарылған;

... жұмысты ... құрастырған;

... жұмыс ... жанрында жазылған;

.. сипаттайды;

... түсіндіріледі;

... ұштастыра ұғындырылады;

... жан-жақты қарастырылады.

Сөздер жазылған қиындылар: