Тежегіш жүйесі

Тақырып бойынша 16 материал табылды

Тежегіш жүйесі

Материал туралы қысқаша түсінік
1. Тежегіш жүйесінің маңызы Тежегіш жүйесі – автокөліктің ең маңызды қауіпсіздік жүйелерінің бірі. Оның негізгі міндеті: Көлікті толық тоқтату; Қозғалыс жылдамдығын азайту; Автокөлікті еңіс жерде ұстап тұру; Көлікті тұраққа қою кезінде бекітіп тұру. Қауіпсіздік пен қозғалыс тұрақтылығы тежегіш жүйесіне тікелей байланысты.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Автокөліктің негізгі бөлшектері мен жүйелері

1. Қозғалтқыш (мотор)



Автокөліктің жүрісін қамтамасыз ететін негізгі құрылғы.



Түрлері: бензинді, дизельді, электрлі, гибридті.



2. Беріліс қорабы (коробка передач)



Қозғалтқыштан алынған айналу күшін дөңгелектерге жеткізеді.



Механикалық, автоматты, жартылай автоматты түрлері болады.



3. Ілінісу құрылғысы (сцепление)



Қозғалтқыш пен беріліс қорабы арасындағы байланысты басқарып, қозғалысты біртіндеп береді (негізінен механикалық көліктерде).



4. Шасси (ходовая часть)



Автокөліктің тірек жүйесі. Құрамына мыналар кіреді:



Аспа жүйесі (подвеска)



Дөңгелектер



Амортизаторлар



Жүргізуші осьтері мен тіректер



5. Тежегіш жүйесі (тормозная система)



Көлікті тоқтату немесе жылдамдықты азайту үшін қолданылады.



Құрамына: тежегіш дискілері, колодкалар, сұйықтық, ABS жүйесі кіреді.



6. Басқару жүйесі (рульдік механизм)



Көліктің бағытын басқаруға арналған.



Руль дөңгелегі, руль колоннасы, рульдік тартпа мен гидро/электро күшейткіштерден тұрады.



7. Электр жүйесі



Көліктің электрмен жұмыс істейтін барлық жүйелерін қамтамасыз етеді.



Құрамына: аккумулятор, генератор, стартер, жарықтандыру, датчиктер, басқару блоктары жатады.



8. Салқындату жүйесі



Қозғалтқышты қызып кетуден қорғайды.



Құрамына: радиатор, салқындатқыш сұйықтық, желдеткіш, термостат.



9. Майлау жүйесі



Қозғалтқыш бөлшектерінің үйкелісін азайтады және олардың тозуын болдырмайды.



Май сүзгісі, май багы, сорғыдан тұрады.



10. Отын жүйесі (топливная система)



Қозғалтқышқа жанармай жеткізеді.



Бензобак, отын сорғысы, сүзгі және инжектор (немесе карбюратор).



11. Сорғы (насос)



Түрлі жүйелерде сұйықтықты айналдыру үшін қолданылады (мысалы, су, май, жанармай сорғылары).



12. Кузов (шанағы)



Автокөліктің сыртқы қаңқасы.



Жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға арналған бөлік.



Түрлері: седан, хэтчбек, кроссовер, пикап, фургон, т.б.



13. Шынылар мен айна жүйесі



Алдыңғы және артқы әйнектер, бүйір терезелер, артқы көрініс және бүйірлік айналар.



? Қысқаша еске сақтау үшін:

№ Жүйе/бөлшек атауы Қызметі

1 Қозғалтқыш Көлікті қозғалысқа келтіреді

2 Беріліс қорабы Күшті дөңгелекке жеткізеді

3 Ілінісу Қозғалтқыш пен беріліс арасын байланыстырады

4 Шасси Көлікті көтеріп тұрады, жүрісті қамтамасыз етеді

5 Тежегіш жүйесі Тоқтау мен қауіпсіздікті қамтамасыз етеді

6 Рульдік жүйе Бағытты өзгертеді

7 Электр жүйесі Электронды құрылғыларды басқарады

8 Салқындату жүйесі Қозғалтқышты суытады

9 Майлау жүйесі Үйкелісті азайтады

10 Отын жүйесі Қозғалтқышқа отын береді

11 Кузов Жолаушыларды және жүкті орналастырады

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
21.10.2025
37
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі