Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері:

Педагогтің әрекеті

Білімалушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру:

Амандасу, сыныпты топқа бөлу (Еуропа, Азия, Америка топтары). Сабақтың мақсатын таныстыру.

Қызығушылықты ояту:

«Ойлан–Жұптас–Бөліс»: «Қандай елдер экономикалық дамыған деп ойлайсың?» сұрағы. Қысқа видео көрсетеді.

Жаңа білімді түсіндіру:

Презентация арқылы экономикалық көрсеткіштерді түсіндіреді: ЖІӨ, ЖІӨ жан басына шаққанда, АДИ, экономикалық құрылым. Әлем картасынан мысалдар көрсетеді.

ЛЕКЦИЯ

Дүниежүзі елдерінің экономикалық деңгейін салыстыру үшін арнайы көрсеткіштер қолданылады. Бұл көрсеткіштер мемлекеттердің даму дәрежесін, тұрмыс деңгейін және экономика құрылымын бағалауға мүмкіндік береді.

1. ЖІӨ (Жалпы ішкі өнім)

ЖІӨ – елдің белгілі бір жылда өндірген барлық тауарлары мен қызметтерінің ақшалай құны.
Ол экономиканың көлемін көрсетеді.
ЖІӨ жоғары болған сайын елдің жалпы экономикалық күш-қуаты да жоғары болады.

2. ЖІӨ жан басына шаққанда

Бұл көрсеткіш елдегі бір адамға шаққандағы орташа өндіріс көлемін көрсетеді.
Халықтың өмір сүру деңгейін салыстыруда ең маңызды өлшемдердің бірі болып саналады.
Дамыған елдерде бұл көрсеткіш өте жоғары (АҚШ, Жапония, Германия).
Дамушы елдерде төмен (Үндістан, Нигерия, Пәкістан).

3. Адами даму индексі (АДИ)

АДИ – елдің жалпы даму деңгейін көрсететін кешенді көрсеткіш.
Ол үш негізгі параметрден тұрады:

өмір сүру ұзақтығы;

білім деңгейі;

табыс деңгейі.

АДИ жоғары елдер: Норвегия, Швейцария, Австралия.
АДИ төмен елдер: Чад, ОАР, Ауғанстан.

4. Экономиканың құрылымы

Экономика үш сектордан тұрады:

Бірінші сектор: ауыл шаруашылығы, шикізат өндіру.

Екінші сектор: өнеркәсіп, өңдеу өндірісі.

Үшінші сектор: қызмет көрсету саласы (білім, медицина, қаржы).

Дамыған елдерде үшінші сектор басым (60–80%).
Дамушы елдерде бірінші және екінші сектор үлесі жоғары.

5. Елдерді экономикалық даму деңгейіне қарай топтастыру

Барлық мемлекеттер үш топқа бөлінеді:

1. Дамыған елдер

• ЖІӨ және АДИ жоғары
• Қызмет көрсету секторы басым
• Технологиялық даму жоғары
Мысалы: АҚШ, Жапония, Германия.

2. Дамушы елдер

• Экономикасы әркелкі
• Халық саны көп
• Өнеркәсіп қарқынды дамуда
Мысалы: Қытай, Бразилия, Түркия.

3. Өтпелі экономика елдері

• Совет Одағынан кейінгі елдер
• Нарықтық экономикаға бейімделу кезеңі
Мысалы: Қазақстан, Өзбекстан, Грузия.

6. Экономикалық даму айырмашылығының негізгі себептері

табиғи ресурстар мен минералдық қорлар;

халық саны мен еңбек күші;технология деңгейі;географиялық орналасуы;саяси тұрақтылық;

ғаламдық нарыққа шығу мүмкіндігі.

Қорытынды

Экономикалық даму көрсеткіштері дүниежүзі елдерінің даму деңгейін терең түсінуге мүмкіндік береді. ЖІӨ, ЖІӨ жан басына шаққанда және АДИ елдердің экономикалық күшін, әлеуметтік дамуын және өмір сапасын бағалауда маңызды рөл атқарады.

Топтарға бөлінеді, сабаққа назар аударады.

Өз ойларын айтады, жұпта талқылайды, ортақ жауап береді.

Жазып алады, сұрақтар қояды.

Мадақтау

Ауызша кері байланыс

«Бағдаршам» әдісі

Видео, интерактивті тақта

Презентация, карта

Сабақтың ортасы

Топтық жұмыс:

Әр топқа тапсырма береді:
1-топ: ЖІӨ – 10 ел көрсеткіштерін диаграммаға түсіру.
2-топ: АДИ бойынша елдерді салыстыру.
3-топ: Дамыған, дамушы, өтпелі экономикалы елдер тізімін кестеге түсіру.

Топтардың қорғалуы:

Әр топқа 2–3 минуттан баяндату. Сұрақ қояды.

Карта және диаграммамен жұмыс (жұптық):

Дүниежүзі картасынан дамыған және дамушы елдерді белгілеуді ұсынады. Диаграмма береді, талдауды сұрайды.

Топпен жұмыс істейді, постер қорғауға дайындалады.

Өз жұмыстарын қорғайды, сұрақтарға жауап береді.

Картадан елдерді белгілейді, диаграммаға талдау жасайды.

Критерий бағалау (мазмұн, дәлдік, дизайн)

«Екі жұлдыз, бір ұсыныс»

Жұптық өзара бағалау

Постер, маркерлер

Постер

Карта, диаграмма

Сабақтың соңы

Рефлекция,

Үй тапсырмасы

Сабақты бекіту:Kahoot немесе Quizizz арқылы мини-тест жүргізеді.

Бағалау:«Бағдаршам», «Бүгін не білдім?» әдісі арқылы кері байланыс алады.

Үй тапсырмасы:

Тапсырма береді:
1) Таңдаған бір елдің экономикалық көрсеткіштерін (ЖІӨ, АДИ, құрылым) анализ жасау.
2) Қысқа презентация (5 слайд).

Тест орындайды.

Стикерге пікірін жазады.

Жазады, сұрақтар қояды.

Автоматты бағалау

Ауызша кері байланыс

Келесі сабақта бағаланады

Телефон, Kahoot

Стикер

Тапсырма парағы