Теңдеу құру арқылы шығарылатын есептер, 9 сынып

Күні Сабақ 9-сынып. Алгебра

Сабақтың тақырыбы: Теңдеу құру арқылы шығарылатын есептер

Сабақтың мақсаты: Теңдеулер жүйесін шеше білу бейімділіктері шыңдала түседі. Өйткені мұнда олар шартына байланысты көп (екі) айнымалылы теңдеулер жүйесін өздері құрастырады. Осы орайда мәтінді есептерді шығару арқылы барысында оқушылардың белгісіз мәліметтерді айнымалылар арқылы белгілеп, олардың арасындағы тәуелділіктерді анықтай білу бейімділіктерін қалыптастыру қажет.

Сабақтың барысы :

Мәтінді есептерді есептерді шығарудың ортақ формулалары болмағанмен, олардың шешудің ортақ ұстанымы мынадай:

1) Есеп мәтінінде берілген мәліметтерді толық анықтап плу қажет.

2) Анықтауды қажет тұтатын және оны анықтау үшін қажет белгәсіздерді толық анықтап, оларды белгісіз айнымалылылармен белгілеп алу қажет.тәуелділіктер мен қатынастарды жазып, теңдеу немесе теңдеулер жүйесін құру керек.

4) Құрылған теңдеуді, теңдеулер жүйесін шешіп, табылған шешімдерді есеп мәтінінде берілген мағынаға аударып, есеп жауабын жазу керек.

Жаттығуларға шолу.

№107 Тік төртбұрыш ұзындығы х,ені х-3, х+(х-3)=27, S=?

Шешуі : 2х-3=27, 2х=30, х=15, S=15٠ (15-3)=180 см²

№108 Нұрланда-х алма, ал Саматта-у алма болған делік. онда олар Берікке 3 алма берген және х -1= у – 2 = 3 болды. х=4, у = 5.

№109 а,b катеттері, ал с – гипотенузасы болса, онда а + b = 14 , с = 10 . есептің жасырын шарты: а² + b² = с² =100.

Сонда жүйесін аламыз. а = 6 см, b = 8 см немесе а = 8 см, b = 6 см.

№110 Жауабы: 73

№111 Күніне қой – х кг, ал сиыр – у кг жем жейтін болса, онда есеп шарты бойынша немесе х = 8 кг, у = 2 кг

№112 дәптер – х, күнделік – у болсын. тг

№113

№114 Катер жылдамдығы – 4х, өзен ағысының жылдамдығы – х

№115 S – барлық жер төлімі болсын. Бірінші күні - х га,екінші күні - у га жер жыртылсын. Онда есеп шарты бойынша :

№116 5 тауық мен 10 қой

№117

№118 егер км/сағ, 12 км/сағ

№119 км/сағ және 20 км/сағ

№120

4х=4٠5=20 5х=5٠5=25 жауабы: 15; 20; 25

№121 км/сағ

№122 2-ші пойыз А мен В бекеттері арасын t сағатта жүріп өтсін. Онда 1-ші пойыз осы жолды t+1 сағатта жүріп өтеді және пойыздардың жылдамдықтары сәйкесінше былай болады: . Осыдан теңдеуін аламыз. онда t=3 сағ

№123 Бірінші жұмысшы күніне х тетік, ал екіншісі - у тетік жасаған болсын:х=у+2

Күніге бірлесіп 24 тетік жасаған.

№124 Бірінші бригада өнімді х күнде , ал екіншісі-у күнде жинайтын болсын. Онда есеп шарты бойынша болу қажет. Бұл теңдіктің қайдан алғанын былай түсіндіру қажет: V – өнім көлемі болса, онда бірінші бригаданың өнімді жинау жылдамдығы , екіншісінің ,ал бірлесіп жинау жылдамдығы - . Сонда теңдік шығады. Осы сияқты екі бригада бірігіп 8 күн жұмыс жасағанда барлық өнімнің мөлшерін жинайды. Осыдан қалған өнімді 2-ші бригада 7 күнде жинайды: күн,х=28

№125 Бірінші жұмысшы барлық жұмысты х сағатта, ал екіншісі – у сағатта бітіретін болсын. V- барлық жұмыс көлемі. Онда бірінші жұмысшы 1 сағатта жұмыстың бөлігін, ал екіншісі бөлігін орындайды. Сондықтан

№126 Бірінші алқап ауданы х га, екіншісінің ауданы – у га болсын. х=у=12 және . Осы жүйеден

№127 Алғашқы қоспа салмағы - х кг болса, онда бұл құрамында х – 22 кг магний бар. Жаңа қоспа салмағы х+15 кг болып, мұнда магний үлесі х-7 кг болды. Сондықтан 45х+45٠15=100х – 700 х=25кг

№128 Бірінші дене шеңберді х секундта, ал екіншісі – у секундта толық айналып шығатын болсын. Онда бұл денелер 1 сек ішінде шеңбердің, сәйкесінше, және бөлігін жүріп өтеді. Осыдан жауабы : және

Сабақты қорыту, бағалау

Үйге тапсырма: № 126,128.