Білім беру ұйымының атауы

№132 жалпы орта білім беретін мектеп

Пән:

математика

Педагогтің аты-жөні

Шамұратова Мөлдір Мұратқызы

Күні

11.09.2026 ж

Сынып: 5 Б

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Бөлім:

5.1А Натурал сандар және нөл саны

Тақырып

Теңдеу. Теңдеудің түбірі. Теңдеуді шешу.

Оқу мақсаттары

5.2.2.1арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесі негізінде теңдеулерді шешу;

5.2.2.2 теңдеудің шығарылуының дұрыстығын тексеру тәсілдерін қолдану;

Сабақтың мақсаты

Негіздеме

«Білім беру ұйымдарында «Біртұтас тәрбие» бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2024 жылғы 30 шілдедегі № 194 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 26 мамырдағы № 123 бұйрығы

1. Арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесі негізінде теңдеулерді шешу

2. Теңдеудің шығарылуының дұрыстығын тексеру тәсілдерін қолдану

3. Күрделенген теңдеулердегі белгісіз компоненттерді анықтап, шешу және тексеру алгоритмін толық қолдану

Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

Еңбекқорлық: тапсырмаларды мұқият орындап, есеп шығаруда шыдамдылық танытады.

Кәсіби білік: дәл есептеу, логикалық ойлау және математикалық тілде дұрыс жауап беру арқылы кәсібилікке қадам жасайды.

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі

Сабақтың басы

10 мин

Сәлемдесу

Сыныптағы оқушылардың көңіл күйлерін сұрап, жағымды ахуал туындату;

Оқушыларды түгелдеу;

Үй тапсырмасын тексеру

Сабақтың мақсатымен таныстыру

Мұғаліммен сәлемдесу;

Бір-біріне жақсы тілектерін білдіру;

Ауызша бағалауды қоданамын

«Өте жақсы»

«Жарайсың»

Интербелсенді тақта;

Слайд 1

Жаңа материалды игеру.

Оқушылармен теңдеуді шешу әдістерін қарастырамыз.

Анықтама: Құрамында әріппен белгіленген белгісіз саны бар теңдікті теңдеу деп атайды.

Мысал. Қазір ағасы қарындасынан 5 жас үлкен. 4 жылдан соң, олардың жастарының қосындысы 19 жас болады. Қазір қарындасы неше жаста, ағасы неше жаста?

Шешуі:

Есептің шарты бойынша 4 жылдан соң ағасы мен қарындасының жастарының қосындысы 19 жас болады. Онда:

(х+4)+(х+5+4)=19 (3+4)+(3+5+4)=19

2x+13=19 7+12=19

2x=19-13

19=19

2x=6

Қарындасы 3 жаста,

X=3

Ағасы 8 жаста

3+5=8

Жауабы: 3 жаста, 8 жаста.

Сабақтың мақсатын мұғаліммен бірге ашу, сұрақтар туындаса мұғалімнің көмегіне жүгіну

Оқушылар: тақырыпты мысалдар арқылы түсінеді, сұрақ болса сұрайды.

Сабаққа белсенділік танытып отырған оқушыларды

Ауызша бағалау

Жарайсың!

Өте жақсы!

Жақсы!

Керемет!

Интербелсенді тақта

5-сыныбына арн. / Т. Алдамұратова, Е. Байшоланов. 4-басылымы. - Алматы: Атамұра, 2017

Слайд 2

Сабақтын ортасы

25 мин

Топтық жұмыс

Жеке жұмыс

Жұптық жұмыс

Бекіту тапсырмаларын орындау үшін оқушылар

викториналық сұрақтарға жауап береміз

Мұғалім түсіндірмесіне сәйкес жаңа тақырып бойынша сұрақт

арға жауап береді

Сабаққа белсенділік танытып отырған оқушыларды ауызша мадақтау

Слайд 3

file:///C:/Users/Google/Downloads/interactive_quiz_equation_5th.htm

l

Оқушылар қазір біз топта «Суреттер сөйлейді» әдісін пайдалана отырып функционалды сауаттылыққа байланысты тапсырмалар орындаймыз.

I топ: Қоймадағы қауын (Азайғышты табу)

Көкөніс қоймасында бірнеше килограмм қауын тұрды. Одан 340 кг қауынды дүкендерге алып кеткеннен кейін, қоймада 180 кг қауын қалды. Алғашқыда қоймада неше килограмм қауын болған?

Теңдеу үлгісі: x - 340 = 180

2 топ: Кітап сөресі (Бөлінгішті табу)

Мектеп кітапханасына жаңадан әдеби кітаптар әкелінді. Кітапханашы оларды 6 сөреге тең бөліп қойғанда, әр сөреге 45 кітаптан келді. Кітапханаға барлығы неше кітап әкелінген?

Теңдеу үлгісі: x : 6 = 45

3 топ: Алма бағы (Көбейткішті табу)

Жәшіктерге бірдей мөлшерде алма салынды. Осындай 8 жәшікке барлығы 240 кг алма сыйды. Бір жәшікке неше килограмм алма салынған?

Теңдеу үлгісі: x*8 = 240

Саралау: «Бағалау» тәсілі арқылы саралаймын. Тапсырманы орындаубарысында оқушылар үнемі бағаланып отырады, бұл дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

Есептің мазмұнына сәйкес математикалық модель (теңдеу) құрып, белгісіз компонентті анықтап, табылған мәнді орнына қою арқылы есептің дұрыстығын тексереді.

-Еңбекті, өзінің және өзгенің еңбегінің нәтижесін бағалай білу;

- Еңбектің қазіргі қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық маңыздылығын ұғыну

Дескриптор:

- есептің шартын құрады, теңдеуді дұрыс жазады.

-Белгісіз компонентті табады.

-Табылған мәнді теңдеуге қойып тексереді.

- Өлшем бірлігін (кг, дана) көрсетіп, толық жауабын жазады.

Интербелсенді тақта;

Теңдеудің қасиеттерін пайдалана отырып таратпа қағаздағы жеке тапсырманы орындау

Саралау: «Қорытынды» тәсілі арқылы саралаймын.Барлық оқушыға бірдей тапсырма берілгенімен олардың нәтижесі әртүрлі болады. Қателескен оқушыға бағыт-бағдар көрсетіп, жылдам әрі дұрыс орындаған оқушының алға жылжуына ықпал етемін.

«Ойлан жұптас,бөліс» әдісі арқылы PISA форматында берілген тапсырманы орындаймыз.

Екі көлік бір бағытта қозғалды. Бірінші көлік жолға қозғалыстың басында шықты және бірқалыпты жылдамдықпен жүрді.Екінші көлік 1 сағат кеш шығып, жылдамырақ қозғалды.

График бойынша екі көлік қозғалыстың 2-сағатында 40 км қашықтықта кездескен.1-көлік

3 сағатта 60 км жол жүрсе, 2-көлік 4 сағатта 120 км жол жүрген.

Айнымалы мәнін дұрыс табауып,жауабын тексеріп көрсетеді.

- Өз уақытын тиімді жоспарлай білу және кез келген тапсырманы орындау барысында дәлдікке мән беру;

Оқушы графикті талдап, көліктердің қозғалыс уақытын, кездесу нүктесін және жылдамдықтарын анықтап, олардың арасындағы байланысты қорытындылап, сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор:

- Көбейту, азайту, теңдіктің екі жағын түрлендіру амалдарын қолданады

-түбірлерді дұрыс анықтайды

Дескрипторлар:

-Есептің шартын түсініп теңдеу құрады;

-Теңдеудің түбірлерін анықтайды;

-Жауабын дәлелдейді.

Интерактивті тақта

Слайд 7

Интерактивті тақта

Слайд 8

ЕБҚ

Сәйкестендіруге арналған есептер

Оқушы теңдеулерді шешіп, олардың түбірлерін табады және дұрыс жауаптармен сәйкестендіреді

Дескриптор:

-Теңдеудің түбірлерін анықтайды

- Түбірімен сәйкестендіреді.

Слайд 9

Соңы
5 мин

Сабақты бекіту мақсатындабіз сіздермен ситуациялық сұрақтарды талқылаймыз.

Оқушылар есептің шартына сәйкес теңдеу құрып шешімін табады.

Дескриптор:

-есептің шартын құрады;

-мәтін мазмұнына байланысты теңдеу құрады;

-теңдеудің шешімін табады

Ресурс -1

Таратпа қағаз

Рефлексия
5 мин

2. «Теңдеудің түбірі» әдісі (Визуалды-идеялық)

Тақтаға үлкен ағаштың суреті сызылады (немесе экраннан көрсетіледі). Оқушыларға жасыл және сары түсті «жапырақ-стикерлер» таратылады.

🌳 Оқушылар стикерлерін ағаштың тиісті бөлігіне жабыстырады.

Ағаштың Түбірі (Теңдеудің түбірі): Сабақтың ең маңызды өзегі. Оқушылар стикерге бүгінгі сабақта ең жақсы ұққан ережесін жазады (мысалы: «Белгісіз бөлгішті табу үшін бөлінгішті бөліндіге бөледі»).

🍃 Жасыл жапырақ: «Мен теңдеудің алгоритмін толық түсіндім, есептерді өздігімнен қатесіз шештім».

🍂 Сары жапырақ: «Маған теңдеуді тексеру кезеңі немесе жақшасы бар күрделі теңдеулер әлі де қиындық тудыруда».