400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Теңдеулер көмегімен мәтінді есептерді шығару.

Материал туралы қысқаша түсінік
Оқушылар: - Мәтін есепте белгісізді анықтайды; - Мәтін есептің математикалыұ моделін құрады; - Cызықты теңдеулер құрастыра отырып, мәтін есептерді шығарады; - Бір айнымалысы бар теңдеуді шешудің алгоритмін біледі; - Бір айнымалысы бар теңдеудің қасиеттерін біледі; Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерді шешеді.
Материалдың қысқаша нұсқасы


Қысқа мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

6.3А Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу

Мектеп: №2 жалпы білім беру орта мектебі



Күні:28.01.2020ж

Мұғалімнің аты-жөні: Нуфтуллаева З.С



Сынып:6 «а»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:



Сабақ тақырыбы

Теңдеулер көмегімен мәтінді есептерді шығару.



Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.5.1.6

мәтінді есептерді сызықтық теңдеулерді құру арқылы шығару;




Сабақ мақсаттары

Оқушылар:

  • Мәтін есепте белгісізді анықтайды;

  • Мәтін есептің математикалыұ моделін құрады;

  • Cызықты теңдеулер құрастыра отырып, мәтін есептерді шығарады;

  • Бір айнымалысы бар теңдеуді шешудің алгоритмін біледі;

  • Бір айнымалысы бар теңдеудің қасиеттерін біледі;

  • Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерді шешеді.



Бағалау

критерийлері







Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

  • Мәтін есепте белгісізді анықтай алады;

  • Мәтін есептің математикалыұ моделін құра алады;

  • Cызықты теңдеулер құрастыра отырып, мәтін есептерді шығара алады;

  • Бір айнымалысы бар теңдеуді шешудің алгоритмін біледі;

  • Бір айнымалысы бар теңдеудің қасиеттерін біледі;

  • Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерді шығара біледі.



Оқушылар:

  • сызықты теңдеудің анықтамасын және түрін, санды теңдіктердің қасиеттерін, модуль анықтамасын біледі;

  • тепе-тең түрлендірулерді орындай отырып, теңдеулерді сызықты түрге келтіреді;

  • теңдеулердің қасиеттерін айта алады;

  • сызықты теңдеулердің коэффициенттерін нұсқай отырып, сызықты теңдеулерді сипаттайды;

  • теңдеулердің қасиеттерін қолдана отырып, теңдеулердің шешіміне түсінік береді;

  • мәтін есептің берілгеніне сәйкес математикалық моделін құрастыру алгоритмін сипаттайды.

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

  • теңдеу;

  • теңдеудің түбірі;

  • теңдеудің сол жағы;

  • теңдеудің оң жағы;

  • тепе-тең түрлендіру;

  • сызықты теңдеу;

  • сызықты теңдеудің коэффициенттері;

  • математикалық модель.





Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

  • теңдеу деп – құрамында мәнін табу қажет болатын айнымалысы бар теңдікті айтамыз.

  • теңдеудің түбірі деп ...;

  • теңдеуді шешу дегеніміз - ...;

  • сызықты теңдеу деп ...;

  • егер теңдеудің екі жағына бірдей санды қоссақ, онда ...;

  • егер теңдеудің екі жағын нөлден өзге бірдей санға көбейтсек, онда ...;

  • «х ... болсын»;

  • ... екенін біле отырып, теңдеуді құрамыз және шығарамыз;

  • ... белгілі болса, онда ... теңдеуін құрамыз;

  • теңдеуді шешіп, есептің жауабы болып табылатын айнымалының мәнін табамыз.



Құндылықтарды дарыту

- Оқушылар өзара қарым-қатынаста адал және шынайы айқын;

- Өзгенің пікірін құрметтеу;

- Өз бетінше білім алу қабілеттерін дамыту;



Пәнаралық

байланыстар

Қазақ әдебиет



Бастапқы

білім

Амалдарды орындауда белгісіз компоненттерді табу ережелерін білу. Теңдеулерді шеше алу.



Сабақ барысы



Сабақтың

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар


Сабақтың

басы

7 мин

Ұйымдастыру. Амандасу. Оқушыларды 5 топқа автокөлік маркалары арқылы біріктіру.

Үй тапсырмасын тексеру.

Бүгінгі сабақ сайыс сабақ ретінде өткізіледі, яғни әрбір топ өз машиналарымен кезекті тапсырмаларды орындай отырып жарысады. Мәреге алғашқы болып жеткен 3 топ дипломдармен марапатталады,ал қалған 2 топқа сертификат ұсынылады.

Қима қағаздар


Сабақтың ортасы


28 мин

I-кезең. «Сиқырлы хатқалта» сайысы.

Хатқалта ішінде адасқан теңдеу болады.Соларды рет ретымен дұрыс құрастыруы тиіс. Топтар 5 ұпай аралығанда бағаланады.

1-топ: 3x – 8 = x + 32

3х-х=32+8

2x=40

x=40:2

x=20

2-топ: х+(х+140)=158

2x+140=158

2x=158-140

2x=18

x=9

3-топ: 7x – 10 = x + 14

7x-x=14+10

6x=24

x=4

4-топ: 4,5х + 37 = x + 72

4,5x-x=72-37

3,5x=35

x=10

5-топ: 3,5х + 5 =1,5x + 13

3,5x-1.5x=13-5

2x=8

x=4


II-кезең. Біліктілік сайысы.

Мерседес пен БМВ тобына №903 есеп

Лексус пен Тойота тобына №904 есеп

Ниссан тобына №905 есеп

№903 есеп

Аралығы 120км болатын екі пунктен бір мезгілде қарма-қарсы бағытта мотоциклші мен велосипедші шықты. Мотоциклшінің жылдамдығы велосипедшінің жылдамдығынан 20 км/сағ артық. Егер олар 3 сағ өткеннен кейін кездессе, әрқайсысы қанша жол жүрген?

Шарты:


Мотоциклшінің жылд.- (х+20) км/сағ

велосипедшінің жылд. – х км/сағ

т.к- екеуінің жүрген жолы

Шешуі:

(х+20+х)3 =120

(2х+20)=120:3

2x+20=40

2x=20

x=10 км/сағ

х+20=10+20=30км/сағ

30 =90км

10 3=30км

Жауабы: Мотоциклші – 90км, велосипедші – 30км.

№904 есеп

Аралығы 132 км болатын екі пунктен бір мезгілде қарма-қарсы бағытта мотоциклші мен велосипедші шықты. Велосипедшінің жылдамдығы мотоциклшінің жылдамдығының 25 % -ын құрайды. Егер олар 3 сағ өткеннен кейін кездессе, әрқайсысы қанша километр жол жүрген?

Шарты:

Велосипедшінің жылд. – 0,25х км/сағ

Мотоциклшінің жылд. – х км/сағ

т.к- екеуінің жүрген жолы

Шешуі:

(х+0,25х)2,2 =132

1,25х=132:2,2

1,25х=60

x= 60:1,25

x=48 км/сағ

0,25 48= 12 км/сағ

48 2,2=105,6 км

12 2,2=26,4 км

Жауабы: Мотоциклші – 105,6км, велосипедші – 26,4км.




№905 есеп

Бірінші вазада екіншіге қарағанда 3 есе артық раушангүл, үшінші вазада екіншіге қарағанда 5 артық раушангүл тұр. Үш вазада барлығы 45 раушангүл болса, онда бірінші вазада қанша раушангүл бар?

Шарты:

1Shape1 -вазада – 3х раушангүл

2-вазада – х раушангүл 45 раушангүл

3-вазада – х+5 раушангүл

т.к- бірінші вазадағы раушангүлдер

Шешуі:

3х+х+х+5=45

5х+5=45

5х=45-5

5х=40

х=8

3х=3

Жауабы:24 раушангүл бар

Әрбір топ алдарындағы А4 форматындағы кағазға есептің шарты мен шешуін жазады. Ең алғашқы болған топ тақтада есебін қорғайды. Есепті қорғаған топқа жоғарғы 10 ұпай беріледі.

Сергіту сәті. А4 форматында көрсетілген суреттерге қатысты жасырынған сөзді табу қажет.

III-кезең. «Практикалық есеп» сайысы.

Лентадан көз мөлшерімен 20 см кесіп алу керек. Кім дәлдеу, жақындау кессе, сол команда ең жоғарғы 7 ұпаймен бағаланады.

Карточкалар


































Оқулық


























А4

форматындағы қағаз,

лента мен қайшы





IV-кезең. «Кім жылдам?» сайысы

Әр топқа 1 минут ішінде бірнеше математикалық сұрақтар беріледі.Әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі.

  1. Қандай санның атының жазылуында қанша әріп болса, соншалық цифр бар? (жүз,миллион)

  2. Қандай сан барлық сандарға бөлінеді?

  3. Егер Т дан бастасаң санмын
    Т ны алып тастасаң жаумын ( төрт – өрт )

  4. 1 кг темір мен 1 кг мақтаның қайсысы ауыр? (тең)

  5. Қай айда 28 күн бар? (барлық айда)

  6. Түнгі сағат 10 да жауын жауып тұрса, 24 сағаттан кейін күннің жарқырап тұруы мүмкін бе? ( жоқ )

  7. 1-ге көбейтілген сан ... (сол санның өзі)

  8. Киелі сан. (7)

  9. Бөлшек сызығының астыңдағы сан. (бөлімі)

  10. Кесіндіні өлшейтін құрал. (сызғыш)

  11. Қай сөз әрдайым дұрыс болып естіледі? Дұрыс

  12. Алымы бөлімінен кіші бөлшек. (дұрыс бөлшек)

  13. 6 нөлі бар ондық сан. (1000000):

  14. Нөлге көбейтілген сан ... (0)

  15. 1 бұқа 5 литр сүт беретін болса, 5 бұқа қанша литр сүт береді? Бұқа сүт бермейді

  16. 9 нөлі бар ондық сан. (млрд)

  17. Алымы бөлімінен үлкен бөлшек. (бұрыс бөлшек)

  18. Торда 12 құс отыр. Оның 11-нен басқасы ұшып кетті? Торда қанша құс қалды?

  19. Ең үлкен үш таңбалы сан? (999).

  20. Қандай сандар нөлден үлкен? (натурал сандар).

  21. Ағаш үстінде 100 торғай отырады. Аңшы 10 торғайды атып алады. Торғайдың қаншасы қалады?

  22. Жұп санды үшке бөлгенде қалдық қандай болуы мүмкін. Жауабы: 1 және 2

  23. Термометр аязда – үш градус көрсетіп тұр. Осындай екі термометр неше градус көрсетеді? Екі термометр де үш градус көрсетеді.

  24. Сағат тәулігіне неше рет тік бұрыш жасайды? (4 рет)

  25. Дайындауға болады, жеуге болмайды. Ол не? (Сабақ)

Әділқазы алқасы барлық кезеңнің ұпайларын есептеп қай топтың машинасы мәреге жеткенін анықтап, оқушыларды марапаттайды.





Сабақтың

соңы

5 мин

Үйге тапсырма: №906 – есеп.

Рефлесия:


Оқулық

Қима қағаздар





Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
3 ұстаз жүктеп алған
21 ақпан
2079
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі