Тігін машинасының тарихы және механизімдер

Т үркістан облысының білім басқармасы

«Мақтарал аграрлық колледжі»

ЖҰМЫС ДӘПТЕРІ

(студенттердің өзіндік жұмысы үшін)

Пәні: Тігін өндірісінің технологиясы

Мамандық: 0104000 – «Кәсіптік оқыту»

Курс: 2

Атакент - 2019 жыл

Сабақ тақырыбы: ТІГІН МАШИНАСЫНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ МЕН МЕХАНИЗІМДЕРІ

1.Тапсырма

Төмендегі даталарды пайдаланып, цифрлы диктант құрастырыңыз

__________________________________________________ 1755 жылы

___________________________________________________ 1834 жылы

____________________________________________________ 1870 жылы

____________________________________________________1990 жылы

2.Тапсырма

Бос ұяшықты толтырыңыз

Тігін машинасы

Өндірістік

3. Тапсырма

Көп нүктенің орнын толтырыңыз

1) ................................ ілмек-нобайыны іліп алып, оны кеңейтіп, шөлмекті қапсыра айналдырып, ине жібі мен қайық жібін айқастырады;

2) ..................................... Матаны инелі пластина мен рейкаға қысып тұрады. Механизм машинаның жеңінде орналасып ешқандай қозғалыс жасамайды.

3) ................................ Иіршіктен немесе орауштан жіпті төгіп, ине мен қайыққа береді, инешаншымды тартады.

4) ................................. Ине матаны шаншып, ол арқылы өз жібін өткізіп ілмек-нобайыны құрады.

5) ...............................Матаны инешаншым мөлшеріне жылжытады.

4. Тапсырма

Суреттегі мына механизмдердің атауы бойынша сәйкестендіріңіз

Ине механизм Жіп тартқыш Қайық механизім

5. Тапсырма

Тігін машинасының негізгі механизмін тірек сызба арқылы көрсету.

6. Тапсырма

Термин сөздермен жұмыс (әр механизімге түсініктеме беру)

1) ине механизмі

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2) қайық механизмі.

_________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3) жіптартқыш механизмі. _________________________________________________________________________________________________________________________________________________

4) мата жылжытқыш механизмі

_________________________________________________________________________

5) табан механизмі

___________________________________________________________________________

7. Тапсырма

Тігін машинасының шығу тарихына байланысты бөлу пирамидасын толтырыңыз

8. Тапсыра

Миға шабуыл.

Жасырын сөзді тап.

Бірінші сан - баған номері

Екінші сан - жол номері

1\3	3\3	3\4	2\4	2\3

Табылған сөздер арқылы сөйлем құрастырып жазу

9.1______________________________________________________________________

_________________________________________________________________________

9.2______________________________________________________________________

_________________________________________________________________________

9.3______________________________________________________________________

_________________________________________________________________________

9.4______________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

ТІГІН МАШИНАСЫНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ

Тігін машинасы деп - материалдарды өңдеуге арналған, механикалық қозғалыс  жасайтын құрылғы. Тігін машинасы аяқ киім, киім және тағы басқа тігін бұйымдарын дайындауға қолданылады.

Тігін машинасы 2-ге бөлінеді тұрмыстық және өндірістік. Өндірістік тігін машинасы әмбебап және арнайы болып бөлінеді.

• XV – ғасыр — Леонардо да Винчи – тігін машинасының жобасын ұсынды.

• 1755 жыл – Англия, Карл Вайзенталь – бір жіпті тігін машинасын ойлап тапты.

1834 жыл – Уолтер Хант шөрнекті машина жасады

1870- АҚШ-та Исаак Зингер – “Зингер” фирмасын ашты.

1900 – Ресейде Подольск  қаласында “Зингер” зауытын ашты.

Машинаның негізгі сипаттамасы

Басты біліктің максималді айналу жиілігі, мин ^-1...........................1200 дейін

Инешаншым ұзындығы, мм................................................................... 4 дейін

Сырып тігілетін материалдардың максималді қалыңдығы, мм ................... 4

Қысқыш табанның көтерілу биіктігі, мм.........................................................7

Платформаның мөлшері, мм................................................................ 371х178

Ине механизмі................................................................. айналшақ – бұлғақты

Жіптартқыш механизмі...........................................................жұдырықша түрі

Қайық................................орталық – шөлмекті, тербелмелі, сол жақ жүрісті

Мата жылжытқыш механизмі.......................................................рейка тәрізді

Тігін машинаның жұмыс принципі мен негізгі жұмыс органдары

Тұрмыс тігін машинаның негізгі функциясы қайық тігімді құру, бұл үшін әрбір машинада мынадай негізгі механизмдер болу қажет:

1) ине механизмі. Ине матаны шаншып, ол арқылы өз жібін өткізіп ілмек-нобайыны құрады. Ине механизмі машинаның жеңінде орналасып, қайтымды-ілгерімелі (ары-бері, жоғары төмен) қозғалыс жасайды.

2) қайық механизмі. Қайық ілмек-нобайыны іліп алып,оны кеңейтіп, шөлмекті қапсыра айналдырып, ине жібі мен қайық жібін айқастырады; қайық құрылымы

3) жіптартқыш механизмі. Иіршіктен немесе орауштан жіпті төгіп, ине мен қайыққа береді, инешаншымды тартады. Машинаның жеңінде орналасып, айналмалы немесе тербелмелі қозғалыс жасайды;

4) мата жылжытқыш механизмі. Матаны инешаншым мөлшеріне жылжытады. Платформаның астында орналасып, эллипс тәрізді (жұмысшыға, төмен, жұмысшыдан және жоғары) қозғалыс жасайды;

5) табан механизмі. Матаны инелі пластина мен рейкаға қысып тұрады. Механизм машинаның жеңінде орналасып ешқандай қозғалыс жасамайды.

Әдетте күрделі тұрмыс тігін машинасы қосымша механизмдер және құралдармен жабдықталады.

Машинаның негізгі органдары (ине, қайық, мата жылжытқыш және жіптартқыш) өз қозғалысын басты біліктен алады. Бұл жәй барлық бөлек механизмдердің қатаң бірігіп жұмыс орындауын қамтамассыз етеді. Басты біліктің бір айналымында инешаншым құрылады.

9. Тапсырма

Тест тапсырмалар

1) Қайық инешаншымы қанша жіптен тұрады, қайда орналасады?

А) 2 жіптен, бірі қайықта, ал екіншісі инеде

В) көп жіптен, машинаның платформасының астында

С) 2 жіптен, машинаның үстіңғі жағында

Д) 3 жіптен, бірі қайықта, екіншісі шөлмекте, үшіншісі инеде

Е) дұрыс жаубы жоқ

2) Қандай машиналарды «әмбебап» деп атайды?

А) бірнеше арнайы операцияларды

В) тек бір операцияны орындайтын түрін

С) бірнеше технологиялық операцияны орындайтын түрін

Д) тұрмыс тігін машиналарды

Е) барлық тігін машиналарды

3) Иненің атқаратын қызметін атаңыз

А) инешаншым процесіне қатысу

В) матаны шаншу, қайық жібімен айқасу

С) ілмек-нобайыны құру, төмен жоғары жылжу

Д) матаны шаншу, ілмек-нобайыны құру

Е) жауаптардың бәрі дұрыс

4) Аталған құрылғының қайсысы негізгі жұмыс органдарға жатпайды?

А) дұрыс жауабы жоқ

В) ине, қайық, жетек, рейка, басты білік

С) жіптартқыш, ине, табан, қайық, рейка

Д) айналшақ, бұлғақ, жетек, сермер, білік

Е) қайық, шөлмек, интірек, ине, табан, рейка

5) Аталған құрылғының қайсысы негізгі жұмыс органдарға жатады?

А) жіптартқыш, ине, қайық, итергіш, рейка, табан

В) жіптартқыш, ине, қайық, табан

С) қайық, шөлмек, интірек, ине, табан, рейка

Д) дұрыс жауабы жоқ

Е) айналшақ, бұлғақ, жетек, сермер, білік

6) Иненің нөмері нені көрсетеді?

А) иненің көзінің диаметрін

В) иненің колбасының диаметрін

С) иненің сырығының диаметрін

Д) иненің қалыңдығын

Е) барлық жаубы дұрыс

7) Табан қозғалысын қайдан алады?

А) арнайы реттеуш-тұтқадан

В) басты біліктен сермер арқылы

С) сермерден жетек арқылы

Д) электр қозғалтқыштан

Е) қол мен педальдан (тізеден)

8) Қайықтың атқаратын қызметін атаңыз

А) ілмекті іліп алады, оны кеңейтеді

В) шөлмекті айналдырады

С) жоғары мен төменгі жіпті айқастырады

Д) аталған жауаптардың барлығы дұрыс

Е) екі рет айналмалы қозғалыс жасайды

9) Мата жылжытқыштың жылжу мөлшері неге байланысты?

А) инешаншымның мөлшеріне

В) инешаншымның қалыңдығына

С) матаның қалыңдығына

Д) тігістің түріне

Е) рейканың санына

10) Жіптартқыштың атқаратын қызметін атаңыз

А) ине мен қайыққа жіп береді, инешаншымды тартады

В) жоғары мен төменгі жіпті айқастырады,

С) матаны шаншиды, инешаншымды тартады

Д) дұрыс жауабы жоқ

Е) аталған жауптардың барлығы дұрыс

Әдебиет тізімі

1. А. С. Далидович,А. Н.Костылева, И. В. Кислюк, А. А.Гусева Е. П. Поспелов. Рабочие процессы трикотажных машин. М.,1976

2. Л. А. Кудрявин., И. И. Шалов Основы технологии трикотажного производства. М. 1991

3. Кудрявин Л. А. и др. Лабораторный практикум по технологии трикотажного производства. – М.: РИО, МГТУ, 2002 – 476 с.

4. Е. Н. Колесникова, С. В. Бабинец и др. Вязальное оборудование трикотажных фабрик. М. 1985

5. В. Н. Гарбарук. Проектирование трикотажных машин.М.,1988

6. П.Офферманн, Х.Тауш-Мартон Основы технологии тркотажного производства.М.,1981