Астана қаласы білім бөлімі

«Ыбырай Алтынсарин атындағы №83

мектеп гимназия» КММАбенова

Жахина Гульжахан Канатовна

қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Тіл дамыту жұмыстарын мультимедиалық сабақтар арқылы меңгерту жолдары

Қазіргі заманда білім беру жүйесі үздіксіз дамып, оқыту процесіне жаңа технологиялар қарқынды еніп келеді. Соның ішінде мультимедиалық сабақтар – оқушылардың тілдік және коммуникативтік қабілеттерін дамытуға зор мүмкіндік беретін тиімді құрал. Мультимедиа – мәтін, дыбыс, бейне, анимация және графиканы біріктіре отырып, оқу материалын жан-жақты қабылдауға жағдай жасайтын технологиялық орта. Бұл тәсіл оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, тіл дамыту жұмыстарының сапасын жаңа деңгейге көтереді.

Тіл дамыту жұмыстарының басты мақсаты – оқушылардың сөздік қорын байыту, ойды жүйелі жеткізуге үйрету, сөйлеу мәдениетін қалыптастыру және жазбаша, ауызша тілін дамыту. Ал мультимедиалық сабақтар осы мақсаттарға жетудің тиімді жолдарының бірі болып табылады. Себебі мұндай сабақтарда ақпарат әртүрлі формада ұсынылады, бұл баланың көру, есту және есте сақтау қабілеттерін бір мезетте белсендіреді.

Мысалы, жаңа сөздерді меңгертуде мультимедиалық көрнекіліктерді қолдану арқылы оқушы сөздің мағынасын визуалды түрде қабылдайды, дыбысталуын естиді және оны сөйлем ішінде қолдануға дағдыланады. Мұндай сабақтарда суреттер, бейнеүзінділер, дыбыстық жаттығулар мен интерактивті тапсырмалар оқушының қызығушылығын арттырып, тілдік материалды тез меңгеруге ықпал етеді.

Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында мультимедиа құралдарын қолдану арқылы түрлі әдіс-тәсілдерді тиімді үйлестіруге болады. Мысалы, бейнежазбалар арқылы көркем мәтінді талдау, кейіпкердің бейнесін сипаттау, мазмұн бойынша сұрақтарға жауап беру, дыбыстық диктант немесе интерактивті ойын түрінде жаттығулар орындау оқушылардың сөйлеу және тыңдау дағдыларын дамытады. Бұл тәсіл оқушыларды тек тыңдаушы емес, белсенді қатысушы деңгейіне көтереді.

Сонымен қатар мультимедиалық сабақтар оқушылардың шығармашылық қабілетін арттыруда да маңызды рөл атқарады. Мысалы, оқушыларға бейнеролик немесе слайд түрінде өз әңгімесін, өлеңін, шағын көрінісін дайындау тапсырылады. Бұл олардың тілдік қорын, сөйлеу дағдысын ғана емес, эстетикалық талғамын, топпен жұмыс істеу қабілетін де дамытады.

Мультимедиалық сабақтардың артықшылықтарының бірі – жекелендірілген оқыту мүмкіндігі. Мұғалім әр оқушының қабілетіне қарай тапсырмаларды күрделендіріп немесе жеңілдетіп ұсына алады. Интерактивті платформалар арқылы оқушылар өз қателерін бірден көріп, түзетуге мүмкіндік алады, бұл өздігінен білім алуға ынталандырады. Мультимедиалық сабақтар – тіл дамыту жұмыстарының сапасын арттыратын, заманауи білім беру талаптарына сай инновациялық әдіс. Ол оқушылардың оқу мотивациясын күшейтіп, тілдік құзыреттілігін қалыптастырады, сөйлеу мәдениетін жетілдіреді. Мұғалімнің міндеті – мультимедиалық мүмкіндіктерді орынды қолданып, оқу мазмұнымен үйлестіру.