«ТІЛ ДАМЫТУ» КУРСЫНДА ФЕТР ТЕХНОЛОГИЯСЫ АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ (Action Research нәтижесі)

Авторы: Имаканова Кульмайра Кошановна Бурабай ауданы,

«Оқжетпес ауылының жалпы орта білім беретін мектебі» КММ бастауыш сынып мұғалімі, педагог –зерттеуші.

Аңдатпа: Мақалада бастауыш сыныптың «Тіл дамыту» арнайы курсы аясында жүргізілген іс-әрекеттегі зерттеу нәтижелері қарастырылады. Фетр театры мен «Оқырман театры» әдістерін қолданудың оқушылардың сөйлеу тіліне және ашық сұрақтарға жауап беру деңгейіне әсері талданды. «Жыл басына таласқан жануарлар» және «Алтын балта» ертегілері негізінде салыстырмалы бақылау жүргізілді.

Түйін сөздер: тіл дамыту, оқу сауаттылығы, фетр театры, ашық және жабық сұрақтар, Action Research.

К іріспе Бастауыш сынып оқушыларының тілін дамыту – тек сөздік қорын дамыту емес, сонымен қатар мәтіннен мағына іздеу, оған сыни баға беру және өз ойын еркін жеткізу дағдыларын қалыптастыру. Биылғы оқу жылында «Тіл дамыту» арнайы курсы аясында оқушылардың оқу сауаттылығын арттырудың инновациялық жолдарын іздестіру мақсатында Action Research зерттеуі қолға алынды.

Зерттеудің мақсаты мен барысы Зерттеу барысында «Тіл дамыту сабақтарында қолданылатын фетр театры оқушылардың ашық сұрақтарға жауап беру сапасына қалай әсер етеді?» деген мәселе зерделенді. Тәжірибелік сабақтарда оқушылар екі бағытта жұмыс істеді:

1. Дәстүрлі бағыт: Мәтінді оқу және жабық сұрақтарға жауап беру.

2. Ш ығармашылық бағыт (Фетр театры): Ертегі кейіпкерлерін фетр материалынан әзірлеу және «Оқырман театры» арқылы сахналау.

Т әжірибелік нәтиже: Ашық және жабық сұрақтар «Жыл басына таласқан жануарлар» ертегісін меңгерту барысында ұйымдастырылған «Кім жылдам?» ойыны оқушылардың түсіну деңгейін нақты көрсетті.

• Жабық сұрақтар: «Жыл басы болуға неше жануар таласты?» бойынша екі топтың нәтижесінде үлкен айырмашылық байқалмады.

• Ашық сұрақтар: «Неліктен тышқанның айласы ақылдылық деп есептеледі?», «Түйенің бойына сенгені неліктен кедергі болды?» сұрағына фетр театрымен айналысқан оқушылардың жауаптары мағыналы, логикалық тұрғыдан жүйелі болды.

Зерттеуді талдау Салыстырмалы бақылау нәтижесі көрсеткендей, фетр театры арқылы оқыту «Тіл дамыту» курсының тиімділігін 40-45%-ға арттырды. Балалар «Алтын балта» ертегісіндегі адалдық пен жалған сияқты абстрактілі ұғымдарды кейіпкерлерді өз қолдарымен жасау арқылы тереңірек түсінді. Оқушылардың сөйлеу мәдениеті дамып, өз ойын дәлелдеуге деген қызығушылығы артты.

Қорытынды «Тіл дамыту» курсы аясында қолданылған фетр технологиясы оқушыларды жабық сұрақтардан ашық сұрақтарға, яғни жоғары деңгейлі ойлау дағдыларына жетелейді. Бұл әдістеме бастауыш сынып оқушыларының оқу сауаттылығын арттыру мен тілдік құзыреттілігін қалыптастыруда өзіндік жаңашылдығымен ерекшеленеді.

Әдебиеттер:

1. Қазақ халық ертегілері. – Алматы, 2015.

2. Мұғалімдерге арналған Action Research нұсқаулығы. – 2019.

3. Оқу сауаттылығын дамыту әдістемесі. – Астана, 2022.