Тіл мәдениеті мен сөйлеу әдебі

Ашық сабақ жоспары

Пәні: Қазақ тілі

Сыныбы: 5

Сабақ тақырыбы: Тіл мәдениеті мен сөйлеу әдебі

Сабақ түрі: Аралас сабақ (жаңа білім мен бекіту)

Мақсаты:

Оқушыларға тіл мәдениеті мен сөйлеу әдебі туралы түсінік беру;

Дұрыс, сауатты және әдепті сөйлеуге баулу;

Сөйлеу мәдениетін қалыптастыру, әдептілік дағдыларын дамыту.

Күтілетін нәтиже:

Тіл мәдениетінің мәнін түсінеді;

Әдепті сөздерді күнделікті сөйлеуде қолдана алады;

Әңгіме барысында өз ойын дұрыс, анық, сыпайы жеткізеді.

---

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі (2 мин)

Сәлемдесу, сабаққа көңіл күй қалыптастыру.

“Жылы лебіз” әдісі – әр оқушы көршісіне жылы сөз айтады.

II. Қызығушылықты ояту (3 мин)

Слайдта екі диалог көрсетіледі: біреуі әдепті, біреуі әдепсіз.

Сұрақ: “Қай диалог сыпайы? Неге?”

III. Жаңа тақырыпты түсіндіру (10 мин)

Тіл мәдениеті – тілдік құралдарды дұрыс, орынды қолдану.

Сөйлеу әдебі – сыпайы, әдепті сөйлесу, орынсыз сөзден аулақ болу.

Мысал: сәлемдесу, алғыс айту, рұқсат сұрау.

Кесте:

Жағымды сөздер Жағымсыз сөздер

Рахмет Тыныш отыршы!

Өтінемін Маған берші!

Кешіріңіз Тезірек!

IV. Практикалық жұмыс (10 мин)

1. Рөлдік ойын: “Дүкенде”, “Автобуста”, “Мектепте” – әр топ сыпайы сөйлесудің үлгісін көрсетеді.

2. Тапсырма: Әдепсіз сөйлемді әдепті түрге өзгертіңіз.

Маған кітабымды бер. → Өтінемін, кітабымды бересіз бе?

Орныңнан тұр! → Өтінемін, орныңызды бересіз бе?

V. Бекіту (5 мин)

“Сөздер себеті” ойыны: мұғалім сөздер айтады, оқушылар оны “әдепті” және “әдепсіз” себетке салады.

VI. Қорытынды (3 мин)

“Тіл мәдениеті – адамның айнасы” деген қанатты сөзді талдау.

Сабақтан алған әсерін 1 сөйлеммен айту.

VII. Бағалау

Топтық жұмыс пен жеке жауаптарды бағалау.

VIII. Үй тапсырмасы

“Менің сөйлеу әдебім” тақырыбында шағын әңгіме жазу (6–8 сөйлем).