«Тіл мәртебесі – ел мәртебесі»

Мектеп:

Педагогтің Т.А.Ә.

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

«Тіл мәртебесі – ел мәртебесі»

А.Байтұрсынұлының туған күні қарсаңында(«Балалар кітапханасы» жобасы)

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға мемлекеттік тілді білудің маңызы жайлы айту және оны құрметтеуге үйрету, өткен тақырыптар бойынша алған білімдерін пысықтап ой - өрісін, білім деңгейін кеңейту.
Қазақ тілі туралы мақал - мәтелдер, өлең, тақпақ, нақыл сөздер айту арқылы оқушының сөздік қорын молайтып, тіл байлығын дамыту.
Адамгершілікке, ізденуге, Тілді құрметтеуге, тіл байлығын, маңызын түсіне баулу.

Құдылықтарға баулу

Өмір бойы оқу, Қазастандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік дағдысы қалыптасады.

Музыкалық және бейне көркемдеу

Тақырыпқа сай презентация, тапсырма парақшалары

Ресімдеу

Слайд, суреттер

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Психологиялық жағымды ахуал қалыптастыру

Оқушылардың назарын тақырыпқа аудару.

Тіл – қай ұлтта, қай елде болса да қастерлі, құрметті. Ол әрбір адамға ана сүтімен бірге еніп, қалыптасады. Тіл байлығы – әрбір елдің ұлттық мақтанышы. Өзі ана тілін қадірлеп, қастерлемейтін адам жоқ.
«Халықтың мәңгі ғұмыры - оның тілінде. Әрбір тіл өз халқы – ұлы»,- деген Шыңғыс Айтматов, айтқандай!
Сондықтан, әр адам өзінің ана тілін қорғай да, құрметтей де білуге міндетті.

Тақырыпқа назар аударады

ҚБ

Мадақтау, қолдау

Қорапша, қима қағаздар, стикер

Сабақтың ортасы

20 минут

 1- кезең. «Бәйге» деп аталады. Әр топ берілген сұрақтарға тез және нақты жауап берулері керек» І - топ
1. Қазақстан қандай мемлекет?(бай, кең - байтақ)
2. ҚР – мемлекеттік тілі?(Қазақ тілі)
3. Қанша жыл мезгілі бар?
4. Қазақстанның түсі қандай?(Көгілдір түс)
5. Наурызда пісірілетін басты тағам?(Наурыз көже)
6. Тұрлаулы мүшеге нелер жатады?
7. Ешкінің иесін қалай атайды?(Шекшек ата)
8. Күздің бірінші айы?
9. Қазақ әліпбиінде қанша әріп бар?(42)
10. Абай Құнанбаевтың шың аты (Ибраһим)
ІІ - топ
1. Қазақ тілінде неше сөз табы бар?(9табы)
2. Бұл, мынау сөздер есімдіктің қай сөз табына жатады? (указательные местоим)
3. Бір тәулікте қанша сағат бар?
4.. Зат есімде қанша септік жалғаулары бар?
5. Тәуелсіздік ел болғалы қанша жыл болды?(20жыл)
6. Абай Құнанбаев кім?(ақын, жазушы, әнші, философ, данышпан)
7. Түйе иесін қалай атайды?(Ойсылқара)
8. Қазақ тілінде тән дыбыстар нешеу?(9)
9. Тамақты бұзбайтын салқын жәшік?(Мұздатқыш)
10. Дауыссыз дыбыстарға басталып, д - з аяқталатын дыбыс?(Бітеу буын)
ІІІ - топ
1. Заттың, нәрсенің атын білдіретін сөз табы?(Зат есім)
2. Тіл мерекесі қай күн?(22 қыркүйекте)
3. Қазақтың үш дана биі кімдер?(Төле би, Әйтеке би, Қазыбек)
4. Қазақ тілі қай тілдер тобына жатады? (Түркі тілдер тобына жатады)
5. Неологизм дегеніміз не?(Жаңа сөздер)
6. Абайдың неше қара сөзі бар?(45сөз)
7. Қазақстанның Республикасының тәуелсіздігі қашан жарияланды?(1991ж)
8. Есімдік мағынасына қарай неше топқа бөлінеді? (7түрі)
9. «Закон сингармонизма» сөзінің қазақша мағынасы қандай?
10. Мемлекеттік елтаңбаның авторлары? (Ж. Мәлібекұлы, Шота Уәлихан).

ІІ – кезең.» Тіл - өнер» Мен ұнатқан үш пән» Полиглот.
Мақал - мәтелді жасырын тұрған сөзді тауып, қазақ, орыс, ағылшын тілдерде.
1 - топ
1. Бірлігі жарасқан....... бұзылмас. (Ел - страна - country)
2. Татулық - табылмас....(бақыт - счастье - happiness)
2 - топ
3..... - ұлы қару(сөз - слова - word(
4. Адамды........ үйретеді(өмір - жизнь - live)
3 - топ
5........ - таптырмас байлық (еңбек - труд - work)
6.......- байқап сөйлер(жақсы - хорошо - gut)

ІІІ - кезең «Кім жылдам»? Синоним сөздерді сәйкестіру.
Ертеде – баяғыда
Алыс - шалғай
үлкен - дәу
кішкентай - ұсақ, шағын
сұлу - әдемі, көрікті
таңертең - азанда
тамақ - дәм, ас.
ІҮ - кезең.. Берілген сызбалар б - а зат, с, сын е, етістік тұрақты сөз тіркес құрастыру;
І - топ: 1. Төбесі көкке жету -(қуану)
2. Қырық пышақ болу -(араздасу)
3. Ит өлген жер - (алыс)
ІІ - топ: 1. Тіс жарады -(үндемеді)
2. Қыздың жиған жүгіндей – (әдемі) 3.. жерден жеті қоян тапқандай -(шаттанады, қуану)
ІІІ - топ: 1. Ат ізін салмады -(хабарласпады)
2. Айы оңынан туды - (жолы түсті, жолы болды)
3. Екі құлағы езуіне жетті - (мәз - мейрам, қуанды).

Ү - кезең: Мына сөздердің ішінен тура мағыналы сөздерді тауып беру.

1. Адамның тілі, орыс тілі, ана тілі;
2. Жұмыстың аяғы, құстың аяғы, жиналыстың аяғы;
3. Өткір ой, өткір мінез, өткір пышақ;
ҮІ - кезең: Антонимдер жарысы.
Ақ - қара, үлкен - кішкентай, жақсы - жаман, биік - аласа, жас - кәрі, суық - жылы, таза - кір, кең - тар, ащы - тәтті, ұзын - қысқа, жиі - сирек.

Тақырыпқа назар аударады.

Кезеңдер бойынша сайысқа түседі.

Кері байланыс: талқылау

Кері байланыс: талдау

Мадақтау және қолдау көрсету.

Мадақтау және қолдау көрсету.

ҚБ. Мадақтау және қолдау көрсету.

Слайд

Маркер, стикер, плакат

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия.

Үй тапсырмасы: эссе жазу.

Жеңімпаз топ анықталады.

ҚБ. Мадақтау және қолдау көрсету.

Стикерлер қалам