Тіл ұстату жаттығулары

Батыс Қазақстан облысы

Қаратөбе ауданы

«Үшағаш негізгі орта мектебі» кмм

Габдрешова Эльмира Алибековна

Тіл дамытуға арналған күнделікті жаттығулар картасы

Мектепке дейінгі ұйым тәрбиешілеріне арналған.

1. Артикуляциялық жаттығулар (2–3 минут)

1) «Жылқы»

Тілді тіс үстінен шапылдату.
Мақсаты: тілдің ұшын икемдеу.

2) «Сағат»

Тілді оңға-солға кезекпен қозғау.
Мақсаты: тілді басқару дағдыларын қалыптастыру.

3) «Тәтті тосап»

Тілді жоғары ерінге көтеру.
Мақсаты: л, д, т дыбыстарына дайындық.

2. Дыбыс айту жаттығулары (2 минут)

1) «Паровоз» — п-п-п

2) «Ара» — ж-ж-ж

3) «Жел» — ш-ш-ш

4) «Қоңырау» — дин-дин

Мақсаты: дұрыс дыбыстауды қалыптастыру.

3. Фонематикалық естуді дамыту (3 минут)

1) «Есті де көрсет»

Тәрбиеші дыбыс айтады, балалар сол дыбыс бар суретті көрсетеді.

2) «Тыңда және тоқта»

Айтылған дыбысқа байланысты белгі беру.

3) «Дыбыс қайда?»

Дыбыс сөздің басында, ортасында немесе соңында тұрғанын анықтау.

4. Сөздік қорды дамыту (3–4 минут)

1) «Кім не істеп жатыр?»

Сурет бойынша сөйлем құрау.

2) «Қасиетін ата»

Заттың түсін, көлемін, формасын сипаттау.

3) «Жоғалған сөзді тап»

Тәрбиеші сөйлемнің бір бөлігін қалдырады.

5. Саусақ гимнастикасы (1–2 минут)

«Бес саусақ», «Құмырсқа», «Үйшік» ойындары

Мақсаты: ұсақ моторика мен сөйлеудің байланысын нығайту.

6. Логоритмика (2 минут)

«Буынға соғу»

ла-ла-ла, ма-ма-ма, ша-ша-ша — алақанмен соғу.

«Қимыл + сөз»

Музыкамен қимылдай отырып, қысқа сөздерді айту.

7. Сөйлем құрастыру (2–3 минут)

1) «3 сөзден сөйлем»

Балаға 3 сөз беріледі: "доп, бала, ойнады".

2) «Бір сурет — үш сөйлем»

3) Мнемокесте арқылы әңгіме

Кестедегі белгішелерді ретімен айтып шығу.

✔ Тәрбиешіге арналған қысқа қолдану нұсқаулығы

• Бұл картаны күнделікті 10–15 минуттық тіл дамыту жұмысына қолданасыз.

• Әр бөлімнен міндетті түрде 1–2 жаттығу орындалса жеткілікті.

• Апта сайын жаттығуларды ауыстырып отыру ұсынылады.