Тірі табиғаттағы үдерістер.

Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер

Мектеп: "Кинорежиссер Аяған Шәжімбаев атындағы Есіл ауданының №3 Явленка орта мектебі" коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Күні:24.01.2019

Мұғалімнің аты-жөні: Жунусов Еламан Кабдушевич

Сынып: 5

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

5.3В Тірі табиғаттағы үдерістер

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

5.4.2.1. тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін сипаттау

Сабақ мақсаттары

Тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін анықтап, сипаттайды

Тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін ажырата алады

Бағалау критерийлері

-тірі ағзалардың негізгі қасиеттерін ауызша сипаттайды және салыстырады

-тірі ағзалардың қасиеттеріне сипаттама іріктеп, кестені толтырады

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология:

• қозғалыс

• Тыныс алу

• өсу және даму

• сезімталдық

• көбею

• бөліп шығару

• қоректену

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Тірі ағзалар тыныс алу барысында қоршаған ортадан\ортаға… сіңіреді\бөледі.

Өсімдіктер қоректену барысында ... , .... тұтынады.

Жануарлар ... немесе ... қоректенеді.

... бұл үдеріс барысында барлық тірі ағзалар ұрпақ қалдыра алады.

Құндылықтарды

дарыту

Өзіне және айналадағыларға құрметпен қарау; табиғаттағы үдерістерді жан-жақты оқып, білу арқылы оны қорғауды үйрену

Пәнаралық байланыстар

Биология

АКТ қолдану дағдылары

Интернет желісін қолдану

Бастапқы білім

Табиғат нысандарын ажырата білу

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басы

- Ұйымдастыру. Сәлемдесу.

“Ыстық орындық” әдісі арқылы өткен тақырыпты қайталау

Тірі табиғаттың суреттері арқылы сұрақтарға жауап беріп, сабақтың тақырыбын анықтау

Н ені көрдің? Не естідің? Нені сездің?

Сабақ мақсатымен және бағалау критерийлерімен танысу.

Презентация

Слайд 1

Слайд 2-4

Сабақтың ортасы

Жаңа сабаққа кіру

(Т) Оқушылар тірі және өлі табиғат нысандарының бейнелерін екі топқа: өлі және тірі денелер деп бөледі. Тірі және өлі табиғат денелерін салыстырады және ерекшелік белгілерін тұжырымдайды. Оқушылар айтқан ойларды флипчартқа жазуға болады.

(С) Оқушылар тақтада жазған тірі ағзалардың қасиеттері(қозғалыс, тыныс алу, сезімталдық, өсу, көбею, бөліп шығару және қоректену) көрсетілген өз жазбалары мен мұғалім жазбаларымен салыстырады.

Мұғалім ойы мен оқушы ойы арасындағы ұқсастықтар немесе айырмашылықтар жайлы пікірталас ұйымдастырылады.

(Жж) Оқушыларға табиғаттың тірі және өлі нысандарына тән қасиеттер тізімін қарастыруды ұсыныңыз.

Ағаш пен тасты салыстырыңыз. Арасындағы айырмашылықтарды анықтаңыз. Сіздің ойыңызша, тірі ағзалардың қасиеттеріне не жатады?

( М) Сыныпқа тірі ағзалардың қасиеттерін (қозғалыс, тынысалу, сезімталдық, өсу және даму, көбею, бөліп шығару, қоректену) түсіндіру және сыныппен бірге оқушылардың ойларын талдау.

Суретті қолдана отырып, кестені толтыру

(С) «Өз жұбыңды тап» ойыны

Сынып екіге бөлініп, оқушылардың жартысына тірі ағзалардың қасиеті, екіншісіне оның сипаттамасы беріледі. Оқушылар қолдарындағы карточкаларлы арқылы өз жұптарын табуы тиіс.

(Б) «Ақиқат пен жалған» ойыны

Экранда тірі ағзалардың мысалдары көрсетіледі, оқушылар тиісінше сары және жасыл карточкаларды көтереді

(Ж) Сыныпқа жылқы туралы бейнероликті көруді ұсыныңыз. .

Слайд 5

Тірі және өлі табиғат туралы әдістемелік құралдар: http://earlystudy.ru/sokrovischnica/zhivayanezhivaya-priroda-to-chto-sdelal-che

Тірі және өлі табиғат

http://www.slideshare.net/BilimAll/ss-62543505

Қасиеттер жайлы таныстырылым: http://900igr.net/prezentatsii/biologija/ZHivoe/011-Svojstva-zhivogo-uporjadochennaja-struktura-poluchenie-energii-iz.html

https://www.youtube.com/watch?v=-qs7trLD-tY

Сабақтың соңы

38-40мин

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасыныңсақталуы

Қабілеті жоғары оқушылар:

• Жазбалары және бағдарлары жоқ сызбалар;

• Топта ұйымдастыру жұмыстарын алады;

Қабілеті орта оқушылар:

• Бағдарлары жоқ сызбалар;

• Суретке талдау жұмысы осы деңгейдегі оқушыларға қолдау береді;

• (Тапсырма мазмұны бір, орындау уақытына қарай ықшамдалған, бірақ оқушының таңдау құқығы бар)

Қабілеті төмен оқушылар:

• Деңгейлік сұрақтар;

• Мұғалімнің қолдауы;

• Жазбалары және жартылай бағдарлары бар сызбалар

• Орта деңгейдегі зертханалық парақ.

• Ынталандыру, қолдау көрсету, формальды емес бағалау түрлері;

• Оқушылар өзара бағалайды;

• Жұппен бағалау жүргізеді;

• жұмысқа жазбаша кері байланыс беріледі.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары / оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қолжеткіздіме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрысжүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік /қиындықтары туралы нен ібілдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Тарау: 5.3С Энергия түрлері мен көздері

Мектеп:Ш.Уалиханов атындағы орта мектеп

Күні: 11.02.2019

Мұғалімнің аты-жөні: Ж.Билибаева

Сынып: 5

Қатысушылар саны: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Энергия түрлері мен көздері

Оқу мақсаттары

5.5.1.1 энергия түрлерін ажырату

Сабақтың мақсаттары

Энергия түрлері мен көздері жөнінде білімдерін

энергия түрлерін ажыратады;

Бағалау критерийлері

энергия түрлерін температура мен жылу энергиясын ажырата алады, термометрді пайдалана отырып температураны өлшейді, энергияның өзара айналымына мысалдар келтіреді.

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология

Жылу, жарық, химиялық, механикалық және электр энергиялары, калория, энергияның сақталу заңы.

Диалогқа/жазуға қажетті сөз тіркестері

Менің ойымша, …себебі…

… деп айтуыма … негіз болып табылады.

Бұл ... түсіндіріледі.

Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы оқу, Ашықтық, Ынтымақтастық

Пәнаралық байланыстар

Физика пәндерінің кейбір элементтері

АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақтаны бейнебаян және презентация көру үшін пайдаланады.

Алдыңғы білім

Оқушылар жылудың тірі табиғатта маңызды рөл атқаратынын және қыздырылған денелерден салқынырақ денелерге берілетінін, біледі. Үйдегі жылу көздерін біледі. Дене мен ауаның температурасын өлшеу үшін термометрді қолдана алады. Электрдің күнделікті өмірдегі маңыздылығын, электр тогы көздерін біледі.

Сабақ барысы

Сабақ қезеңдері

Жоспарланған іс- шаралар

Оқыту ресурстары

Басы

4 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушыларға бірнеше жатығуларды жасату, соңында алақандарын бір- бірімен ысқылау. Нәтижесінде болған өзгерісті сипаттау (жылудың бөлінуі).

8 минут

ІІ Жана тақырыпқа шығу жолы. Ой қозғау.

Оқушылар тақтада суреттерді қарайды:

қозғалыстағы автомобиль, ұшақ (механикалық энергия), жанып тұрған үстел шамы, зарядталып тұрған ұялы телефон (электр энергиясы), балауыз, Күн (жарық энергиясы), газ пеші, үй жылытқыш (жылу энергиясы), гальвани элементі (химиялық энергия).

Оқушылар осы суреттерді топтар ішінде талқылағаннан кейін келесі сұрақтарға жауап береді:

Автомобиль мен ұшақ не себептен қозғалады?

Электр шамы мен ұялы телефон қалай жұмыс жасап тұр?

Балауыз бен Күн бізге не беріп тұр?

Газ пеші мен үй жылытқыш бізге не үшін керек?

Гальваникалық элементінің қызметі қандай?

Оқушыларға «Энергия» ұғымы барлық мысалдар үшін ортақ ұғым болуы тиіс. Мұғалім «энергия» ұғымы және энергияның өлшем бірлігі («калория») туралы жасаған таныстырылымын оқушыларымен бірге талдайды. .

ИТ презентация

Ортасы

8 мин

Жеке жұмыс. Оқушылар «Менің энергия көздерім» деп аталатын оңтайлы ас мәзірін дәптерлеріне құрастырады. Оқушыларға кесте ұсынылады. Талқылау.

Қосымша 1

жас ерекшеліктеріне сай азық-түлік өнімдерінің қоректік құндылығы кестесі

10 мин

10 мин

Топтық жұмыс. Оқушылар «Балық сүйегі» (Фишбоун) әдісін қолданып, энергия түрлерін жіктейді.

Әрбір топ өз ақпаратын алады. Мәтінді меңгеру жеке жүргізіледі, ал талқылауы топта жүзеге асырылады. Фишбоун тізбегі топтың ортақ тұжырымымен толтырылады. Мына ақпарат көздерінің қарастырылуы назарға алынады: жарық, механикалық, жылу, химиялық және электрлік энергияларға ортақ не екенін көрсетуді, күнделікті өмірден мысалдар келтіріп, энергияның өзара айналымын жазу ұсынылады.

Топтық жұмыс критерийлері оқушылармен тақтада талқыланып, жазылады.

Бекіту. Қалыптастырушы бағалау жұмысы.

25 мин

(Т)(Э) Оқушылар электр тогымен қыздыратын құралдың көмегімен суды қыздыру кезіндегі жылу энергиясын өлшейді.

Әдіс оқушылар үшін түсінікті болуы керек: алюминий контейнерді таразыға қою, таразыны нөлге келтіру, 0,2 кг су қосу керек.

қауіпсіздікті сақтау бойынша нұсқаулық өткізіледі.

зертханалық жұмыс парақшалары

Cоңы

5 мин

Рефлексия. Ресторан әдісі бойынша.

Сабақтың ең дәмді тұсы, ең ащы тұсы, келесі сабаққа не ұсынасыз?

Қосымша ақпарат

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері

Барлық оқушылар энергия ұғымын біледі және түрлерін жіктей алады. Оқушылар температураны Цельсиймен өлшейді. Кейбір қабілеті жоғарырақ оқушылар өлшеген температураны Кельвин шкаласына аударады.

Жеке, сұрақтарға жауап беру арқылы бағалау.

Қалыптастырушы бағалау жұмысы.

Партада дұрыс отыру ережесі ескертіледі. Биология кабинетінде қауіпсіздік ережелерін сақтау, 3-4 немесе 7-8 сабақтарда көзге жаттығу жасау.

Рефлексия

Сабақ мақсаттары/ оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болдыма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды?Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге астыма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/ қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2:

Бөлім: Энергия және қозғалыс

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

СЫНЫП: 5 сынып

Оқушылардыңсаны:

Сабақтажоқоқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы: 5.3С Энергия түрлері мен көздері

Сабақтыңоқумақсаттары

5.5.1.4 ғимараттарда жылу оқшаулағыштарын пайдаланудың практикалық әдістерін түсіндіру

5.5.1.5 жылулық ұлғаюды сипаттау

5.5.1.6 энергияның өзара айналымына мысалдар келтіру

Сабақ мақсаты

Энергияның түрленуіне мысалдар келтіру

Бағалаукритерийлері

Төмендегі критерийлер орындалса, оқушы оқу мақсатына жетеді:

оқушы энергияның түрленуіне мысалдар келтіреді

Тілдікмақсаттар

Тақырып бойынша глоссарий

Арнайы пәндік лексика және терминология:

энергия, энергияның түрленуі, кинетикалық энергия, потенциалдық энергия, жылу энергиясы, электр энергиясы, жарық энергиясы.

Құндылықтардыдарыту

Топтық жұмысқа қатыстыру арқылы бірлесе жұмыс жасауға баулу, өз пікірін дәлелдеуге және басқалардың пікірін сыйлауға тәрбиелеу

Пәнаралықбайланыс

География: өзендер, мұздақтар, жел, Күн, таулар.

АКТ

Power Point презентациясы

Осыған дейін меңгерілген білім

5 сынып: энергия

Уақыттыжоспарлау

Жоспарланғаніс-шаралар

Ресурстар

0-10 мин

(Т) (W) Сәлемдесу. Өткен сабақтың тақырыбын еске түсіру.

Өткен сабақтарда энергия түсінігі енгізілді. Энергия дегеніміз не?

Энергияның қанша түрін білесіңдер?

Энергияға ие болатын денелердің мысалдарын келтіріңдер.

Жаңа сабақ тақырыбымен және оқу мақсаттарымен таныстыру.

Бүгінгі сабақта энергияның түрленуіне мысалдарды қарастырамыз.

PowerPointпрезентациясы

10-20

(D) Әр түрлі энергия есебінен қозғалатын ойыншықтарды демонстрациялау.

1. Резенке моторы бар ойыншық машина.

2. Серіппе моторы бар ойыншық машина.

3. Көлбеу жазықтықтан сырғанайтын моторсыз ойыншық машина.

4. Электр батарейкасы бар ойыншық машина.

5. Күн батареясы бар ойыншық машина.

Ойыншық машиналар

20-30

(Т) Энергияның сақталу заңын еске түсіру:

Энергия жоқтан пайда болмайды және ізсіз жоғалмайды. Энергия бір түрінен екіншіге түрленеді.

(І) Сурет бойынша энергияның түрленуін анықтау.

Суреттерде көрсетілген физикалық денелер қандай энергияға ие?

1 слайд.

1. Бұлшық еттердің энергиясы

2. Күн энергиясы

3. Жел энергиясы

4. Атом энергиясы

5. Судың кинетикалық энергиясы

6. Оттың жылу энергиясы

2 слайд.

1. Тағамның химиялық энергиясы

2. Электр энергиясы

3. Қозғалыстағы көліктің кинетикалық энергиясы

4. Тау басындағы қардың потенциалдық энергиясы

Power Point презентациясы

30-40 мин

(G) Топтық жұмыс

1. Қандай энергия есебінен бала секіреді?

Қозғалыстың кинетикалық энергиясының есебінен.

Сығылған бұлшық еттердің потенциалдық энергиясының есебінен.

Энергияның түрленулерін атаңдар.

Балалардың потенциалдық энергиясы  Қозғалыстың кинетикалық энергиясы  Балалардың потенциалдық энергиясы.

Энергияның түрленулерін атаңдар.

Қозғалыстың кинетикалық энергиясы  Сығылған шесттің потенциалдық энергиясы  Спортшының потенциалдық энергиясы Спортшының кинетикалық энергиясы  Сығылған батуттың потенциалдық энергиясы.

Power Point презентациясы

Жұмыс парақтары

40-45

Сабақты қорытындылау.

Рефлексия. Өз жұмысыңды бағала

Үйге тапсырма. (I) Резенкелі мотормен машина моделін жасау

https://www.google.kz/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&ve

Қосымша ақпарат

Дифференциация

Бағалау

Барлық оқушылар слайдтарда берілген суреттер бойынша қойылған сұрақтарға жауап береді

Жұмыс парақтарында берілген тапсырмалар деңгейі әр түрлі

Оқушылардың суреттер бойынша энергия түрленуін анықтау және әнгімелеу жұмысы бағаланады

Шағылу

Сабақтың мақсаты / оқу мақсаты дұрыс па? Оқушылар бүгін не оқып-үйренді? Мен уақытты сақтадым ба? Мен жоспарда қандай өзгеріс енгіздім және қандай?

Қорытынды баға

Ең табысты екі сәті қандай еді ?

Сабақтың қандай екі сәтін жақсарттым ?

Мен сабақта сынып және жекелеген адамдар туралы нені білдім, мен келесі сабақта нені әңгімелеймін?

Бөлім: 5.3С Энергия түрлері мен көздері

Мектеп: Ш.Уалиханов

Күні: 25.02.2019

Мұғалімнің аты-жөні: Ж.Билибаева

СЫНЫП: 5 сынып

Оқушылардыңсаны:

Сабақта жоқ оқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы: 5.3 Температураны өлшеу

Сабақтың оқу мақсаттары

3. 5. жылулық ұлғаюды сипаттау

Бағалау критерийлері

Төмендегі критерийлер орындалса, оқушы оқу мақсатына жетеді:

оқушы жылулық ұлғаюды тұрмыстағы мысалдар арқылы сипаттайды;

оқушы жылулық ұлғаюды көрсететін экспериментті сипаттайды;

Тілдік мақсаттар

Тақырып бойынша глоссарий

Арнайы пәндік лексика және терминология

Жылу, жылулық ұлғаю, сығылу, температура, дене жылынғанда оның көлемі ұлғаяды.

Құндылықтарды дарыту

Топтық жұмысқа қатыстыру арқылы бірлесе жұмыс жасауға баулу, өз пікірін дәлелдеуге және басқалардың пікірін сыйлауға тәрбиелеу

Пәнаралық байланыс

Математика: көлем, ұзындық, аудан түсініктері

АКТ

Power Point презентациясы

Осыған дейін меңгерілген білім

5 сынып: энергия

Уақыттыжоспарлау

Жоспарланғаніс-шаралар

Ресурстар

0-5 мин

(Т) (W) Сәлемдесу. Сабақ тақырыбымен және оқу мақсаттарымен таныстыру.

Power Point презентациясы

5-15

(Т) (D)Дененің қызған кезде ұлғаюын демонстрациялау.

Эксперимент жасау алдында оқушыларға қауіпсіздік техникасы ережелерін ескерту.

Бөлме температурасында болаттан жасалған металл шар сақина арасынан оңай өтеді.

Оқушыларға сұрақ: шар мен сақина өлшемдері тупалы не айтуға болады?

Жауап: шардың диаметрі сақинаның ішкі диаметрінен сәл кішірек.

Егер болаттан жасалған шарды от жалынына қыздырсақ, ол шар сақинадан өтпей, тұрып қалады.

Оқушыларға сұрақ: шардың сақинадан өтпей тұрып қалуын қалай түсіндіреміз?

Жауап: шардың өлшемдері ұлғайды.

Біраз уақыттан кейін шар өз-өзінен сақинадан өтіп кетеді.

Оқушыларға сұрақ: осы құбылысты қалай түсіндіресіңдер?

Жауап: дене қызған кезде оның өлшемдері артады, суыған кезде – азаяды.

Ескертпе: егер арнайы құрал болмаса, екі шеге арасында тұрып қалатын теңгемен экспериментті ұсынуға болады.

Құрал-жабдықтар: металл сақина, металл шар, спирт жанарғысы. Екі шеге арасынан өтетін монета туралы эксперимент:

https://www.google.kz/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=i

15-25

(Е) Оқушылар шағын демонстрацияларды жасайды.

1. Термометр көрсеткіші көтеріледі

2. Колбадағы ауа қызады

3. Колбадан ауа көпіршіктері шығады

Құрал-жабдықтар: термометр, суық және ыстық су құйылған ыдыстар, ауызында жінішке түтікпен тығыны бар шыны колбалар

25-30

(І) Оқушылар экспериментті талқылау кезінде қорытынды жасайды және сол қорытынды бойынша дәптерлеріне анықтаманы жазып алады.

Power Point презентациясы

30-40 мин

(G) Топтық жұмыс

Тапсырма 1. Келесі сөйлемдерді аяқтаңыз:

1. Энергия мына жағдайлар үшін қажет: ……………………………………………………………........................................................................

……………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………...

2. Энергияның келесі түрлері бар: ……………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………….

Тапсырма 2. Тізбекті пайдалана отырып энергияға айналу жолын түсіндіріңіз.

Дидактикалық материалдар

Жұмыс парақтары

Рефлексия. Өз жұмысыңды бағала

Үйге тапсырма. (I) Оқушыларға тұрмыстағы жылулық ұлғаюдың адам үшін қауіптілігі туралы ескеру үшін, қауіпсіздік ережелерін құрастыруды ұсыну( шәйнекке суды толтырып құймау, баллондарды отқа лақтырмау).

Қосымша ақпарат

Дифференциация

Бағалау

Барлық оқушылар демонстрация бойынша пікірін айтады, топтық жұмысқа қатысады. Кейбір оқушылар мұғалім көмегімен демонстрация жасайды.

Оқушылардың эксперимент және суреттер бойынша пікір айтуы, қорытынды жасауы бағаланады.

Шағылу

Сабақтың мақсаты / оқу мақсаты дұрыс па? Оқушылар бүгін не оқып-үйренді? Мен уақытты сақтадым ба? Мен жоспарда қандай өзгеріс енгіздім және қандай?

Қорытынды баға

Ең табысты екі сәті қандай еді ?

Сабақтың қандай екі сәтін жақсарттым ?

Мен сабақта сынып және жекелеген адамдар туралы нені білдім, мен келесі сабақта нені әңгімелеймін?

Энергия және қозғалыс

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы: 5

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Денелердің қозғалу себептері

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары

5.5.2.3 денелер қозғалысының себебін анықтау

Сабақтың мақсаты

Бағалау критерийлері

Оқушылар:

денелер қозғалысының себебін анықтайды

әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін біліп, түсіндіре алады

әр түрлі ортада тіршілік ету түріне байланысты қаңқа түрлерін анықтайды

Тілдік мақсаттар

Қаңқа түрлері мен сүйектер туралы терминдерге арналған сызбамен жұмыс жүргізеді.

Ғаламдық азаматтық

Кейбір оқушылар қалауларына байланысты қаңқа зақымдануы туралы зерттеулер жүргізулері мүмкін

Алдыңғы білім

Ұлпа, жасуша құрылысы, су.

Сабақ барысы

Сабақ қезеңдері

Оқыту ресурстары

Басы 0-1 минут

2-7 минут

8-13 минут

14-20 минут

21-30 минут

31-37 минут

38-40 минут

Сыныпты ұйымдастыру

Ұжымда сұрау:

1. Тіршілікте не қозғалысқа ие?

Қозғалуға бейім заттардың тізімін жаз.

Оқушылар жазуы мүмкін: тірі табиғат және өлі табиғат денелері, су, өсімдік, жан-жануар.

Мұғалім өсімдіктер мен су қалай қозғалуы мүмкін, бұл үдеріске не себеп болады деп сұрақтар қою арқылы оқушылардың қызығушылықтарын арттыруы қажет. Тамыр суды қалай сіңіреді, ол қалай басқа мүшелерге таралады?

2. Қандай қозғалысқа келтіретін мүшелерді білесіңдер? Мүшелерді қозғалыспен қамтамасыз ету үшін нені білу қажет деп ойлайсың?

Оқушылар табиғи құбылыстар туралы білімдерін қолдана отырып талдап көрседі.

Демонстрация: Шарды сумен толтырып, судың бетіне орналастыр. Шарды бір жағынан итер. Оның пішіні қалай өзгерді?

Жұпта талдау: Шарды қозғалысқа келтірген не? Ол қандай құбылыс? Осы сұрақтарды сұрай отырып күш деген терминге әкеледі.

Жұптарға бөлу үшін оқушылардың өзіне таңдауды беріңіз, немесе сағат стратегиясы бойынша.

Сағат стратегиясы: сыныптағы оқушылардың саны он екі болған жағдайда оларды сағат үлгісіне сәйкес тұрғызып, түзу сызық бойындағы оқушылардан жұп құраңыз.

Қозғалыс болу үшін күш болмаса жан жануарларға не керек? Қаңқа және бұлшықет терминдеріне келеді.

Қанқаның қандай түрлері болады?

Мәтін немесе суреттерді қолданып, төмендегі кестені толтырады.

• Бекіту: Суретке қарап берілген ағзаның қозғалысы үшін қажетті жағдайларды анықтаңдар

қосымша 2

Қабілетті оқушыларға тапсырма қосымша 1

Қосымша 2

Презентацияда

Қосымша ақпарат

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері

АКТ

Құндылықтармен байланыс

(тәрбиелік элемент)

Видеоматериал бойынша сүйектің маңызын жинақтап отырады.

Жетістік критерийлері бойынша белгілеу парағы әрбір оқушы үшін мұғалім мен ата-ана белгілеп отырады

Сколиоздың себебі

Рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Қысқашабағалау

Қандай екі мезет ең табысты (сабақберуменоқытудықарастырыңыз)?

1:

2:

Қандай екі мезет Сабақты жақсартты (сабақберуменоқытудықарастырыңыз)?

1:

2:

Мен сабақтан топ пен жекелеген адамдар туралы не білдім, келесі сабақта не айтамын?

Тарау: Энергия және қозғалыс

мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 5

Қатысушылар саны: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Қозғалыс

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары

5.5.2.1 тірі және өлі табиғатта қозғалыстың маңыздылығына мысалдар келтіреді және түсіндіру

5.5.2.2 әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін зерттеу

5.5.2.3 денелер қозғалысының себебін анықтау

Оқу мақсаттары

- тірі және өлі табиғатта қозғалыстың маңыздылығына мысалдар келтіру және түсіндіреді

- әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін зерттейді

- денелер қозғалысының себебін анықтайды

Сабақтың мақсаттары

Оқушыларға қозғалыстың маңыздылығын, себебін түсінуге ықпал ету. Қаңқа түрлерін ажырату дағдысын қалыптастыру

Бағалау критерийлері

Қозғалыстың маңызын біледі. Қозғалыстың себебін түсіндіреді. Өлі және тірі табиғаттағы қозғалысты ажыратады. Қаңқа түрлерін ажыратады. Қаңқа түрлерін сипаттауда ағза өкілдерін атайды.

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология

гидростатикалық қаңқалар, сыртқы қаңқалар, ішкі қаңқалар, қозғалыс, омырқасыздар, омыртқалылар, координация, тітіркендіргіштер, реакция

Диалогқа/жазуға қажетті сөз тіркестері

Гидростатикалық қаңқаларды …байқауға болады

Қаңқалар қозғалуы үшін сыртқы қаңқалы жануарларға және ішкі қаңқалы жануарларға …қажет. Омыртқасыздарда ...... қаңқа. Омыртқалылардың барлығында ... бар

Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы оқу. Ашықтық. Ынтымақтастық.

Пәнаралық байланыстар

Физика пәндерінің кейбір элементтері

АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақтаны бейнебаян және презентация көру үшін пайдаланады.

Алдыңғы білім

Үйкеліс күшінің дененің қозғалыс жылдамдығына әсерін біледі.

Тірі табиғат пен өлі табиғат нысандарын ажырата алады.

Сабақ барысы

Сабақ қезеңдері

Жоспарланған іс-шаралар

Оқыту ресурстары

Басы

2 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылармен амандасу, кезекшімен сұхбат. Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

8 минут

ІІ Жана тақырыпқа шығу жолы.

Жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен таныстыру

Жұпта талқылау.

Тірі және өлі табиғатты атау. Тірі және өлі табиғатта болатын қозғалысты анықтау.

Оқушылармен талқылау жүргізу.

ИТ презентация

Ортасы

10 мин

Жеке жұмыс.

Оқушыларға таратпалар таратылады. Әр таратпада кез келген қозғалыс бейнелену немесе жазылуы тиіс, мысалы, доптың құлауы, шардын тегіс және бұдыр жерде қозғалысы, тығынның судың бетінде қалқуы және т.б.. Оқушы таратпада көрсетілген қозғалыстың себебін түсіндіруі қажет

Талқылай келе оқушылар әрбір дененің қозғалуына ауырлық күші себеп болатынын түсінуі қажет.

15 мин

Топтық жұмыс.

Оқушылар 3 топқа бірігіп, қозғалыстың маңызын анықтауда Венн диаграммасын толтырады

5 мин

Бағалау

Жаңа тақырып бойынша ашық сұрақтар қою

Сабақтың қорытындысын шығару.

7 мин

10 мин

10 мин

Жаңа сабақты түсіндіру

Оқушыларды тақырыппен, оқу мақсатымен, бағалау критерийлерімен таныстыру.

Бейнеақпарат көру (тірі ағзалардағы қозғалыс)

Талқылау жүргізу.

Қаңқа түрлерімен таныстыру мақсатында оқушылар 3 топқа бірігеді.

1. Топ гидрокаңқаны зерттейді.

2. Топ ішкі қаңқаны зерттейді.

3. Топ сыртқы қаңқаны зерттейді.

«Джигсо» әдісі. Оқушылар қаңқа түрлеріне зерттеулер жүргізеді де әрбір топтан бір топ мүшесі келесі топқа зерттеулерімен таныстырады, осылай әр бір топ барлық қаңқа түрлерімен танысуы тиіс.

https://www.youtube.com/watch?v=L_yb7UY-HPk

10 мин

Бағалау

Оқушылар зерттеулер нәтижесін пайдалана отырып кесте толтыруы қажет. Кесте толтыру нәтижесімен оқушылар бағалау критерийлеріне сәйкес бірін-бірі бағалайды.

Cоңы

3 мин

«Таңдау» әдісі.
1. Мен сабақты ____________ болды деп ойлаймын.
2. Мен сабақта ____________ үйрендім
3. Мен басқаларды _____________ тыңдадым.
4. Мен сабақтағы өз жетістіктеріме______________.

Қосымша ақпарат

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері

Қабілеті жоғары оқушылар қабілеті төмен оқушыларға көмек көрсетеді. Қабілеті жоғары оқушыға қосымша тапсырмалар дайындау

Жеке, сұрақтарға жауап беру арқылы бағалау. Мұғалімнің қорытынды шығаруы арқылы бағалауы. Оқушылардың бірін-бірі бағалауы.

Партада дұрыс отыру ережесі ескертіледі. Биология кабинетінде қауіпсіздік ережелерін сақтау, 3-4 немесе 7-8 сабақтарда көзге жаттығу жасау.

Рефлексия

Сабақ мақсаттары/ оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болдыма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды?Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге астыма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/ қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2:

Бөлім: Экология және тұрақты даму

22.04.2019

Мектеп: ш.Уалиханов атындағы орта мектеп

Қатысқан оқушылар

Қатыспаған оқушылар

СЫНЫП:

5А,Б

Сабақ тақырыбы:

Жасанды және табиғи экожүйе

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары

.6.1.4 – табиғи және жасанды экожүйелерді салыстыру

Оқу мақсаты:

Экожүйенің құрамдас бөліктерін анықтау.

Сабақ түрі:

Жаңа білімді игеру.

Сабақ мақсаты:

Барлық оқушылар үйренеді: экожүйелердің құрамдас бөліктерін біледі;

Көптеген оқушылар үйренеді: экожүйенің құрамдас бөліктерін түрлерін сипаттай алады;

Кейбір оқушылар үйренеді: қосымша ақпаратты қолдану арқылы экожүйенің құрамдас бөліктерінің тірі ағзаларға әсерін талдай алады.

Бағалау критерийлері:

1. «Экожүйе» терминінің анықтамасын біледі.

2. Экожүйе құрылымын біледі.

3. Экожүйелер мысалдарын келтіреді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Экожүйенің құрамдас бөліктерін сипаттай алады.

Терминология:

Биоценоз. Биотоп. Абиотикалық факторлар. Биотикалық факторлар. Антропогендік факторлар. Экожүйе.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Экожүйе дегеніміз ...

Экожүйенің құрамдас бөліктері .......................... және ..............................

Биоценоздың биотоптан ерекшелігі ...

Антропогендік факторлар - ............ , оларға келесі факторларды жатқызуға болады ...

Құндылықтарды

дарыту

Ынтымақтастық - топтық және жұптық жұмыс арқылы жұмысты үйлестіру.

Академиялық шындық – жеке жұмыс арқылы.

АҚТ қолдану дағдылары:

Электронды ақпарат көздерін қолдану арқылы оқыту процессін визуализациялау.

Бастапқы білім:

Оқушылар 3-4 сыныптан тірі ағзалардың тіршілік орталарын, мекен ету орталарын біледі, анықтама бере алады.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Жоспарланатын қызмет

Ресурстар

Сабақ басы

0-5

Оқушылармен амандасу;

Ынтымақтастық атмосферасын құру мақсатында «Қол шапалақтау» әдісін пайдалану. Оқушылардың біреуі қол шапалақтауды бастап, бір-бір оқушыдан барлық сынып оған қосылады.

Сабақ тақырыбы, мақсаты, критерийлерімен таныстыру.

Сабақ ортасы

6-11

12-17

18-21

22-30

31-34

Білім актуализациясы. Оқушылар «Экожүйе дегеніміз не» бейнематериалын қарайды. Бейнематериалдағы ақпаратты талқыға салу. Сұрақтар:

1. Экожүйе дегеніміз не?

2. Экожүйені қандай компоненттер құрайды?

3. Экожүйелердің мысалдарын келтіріңіз.

4. Биом дегеніміз не?

5. Экожүйе дамуы үшін қандай жағдай қажет?

(Ж) Оқушылар ақпараттық парақпен танысып, «Инсерт» әдісі арқылы белгілеп отырып, оқиды.

Дескрипторлар:

1. Тақырып бойынша ақпаратты оқиды.

2. «Инсерт» кестесіне экожүйе туралы білгендерін толтырады.

3. Ақпаратты оқып отырып, экожүйе туралы жаңа білімдерін 2-ші бағанға толтырып жазады.

4. Ақпартты оқып отырып, экожүйе туралы алғашқы білімдеріне қарсы болса, 3-ші бағанды толтырады.

5. Ақпаратты оқып отырып, түсініксіз тұстарын 4-ші бағанға толтырады.

Мұғаліммен оқыған мәтінді талдау. Терминдерді айтып, олардың мағынасын түсіндіру.

(С) Оқушылар флипчарттағы экожүйе компоненттерін тиісті фигураға жинау қажет.

Дескрипторлар:

1. Экожүйенің компоненттерін біледі.

2. Экожүйенің компоненттерін абиотикалық факторларын біледі.

3. Экожүйенің компоненттерін биотикалық факторларын біледі.

4. Экожүйенің компоненттерін атропогендік факторларын біледі.

(Ж) Оқушылар «Экожүйе» тапсырмалар жинағындағы тапсырмаларды орындайды. Өзара бағалайды.

Дескрипторлар:

1. Экожүйенің компоненттерін біледі.

2. Шалғындық экожүйенің тірі ағзаларындың түрлерін біледі.

3. Шалғындық экожүйесінің биотоп құрылымын дұрыс жазады.

4. Шалғындық экожүйесіне абиотикалық факторлар әсерін біледі.

5. Шалғындық экожүйесіндегі компоненттер бір-бірімен байланысуына бір мысал жазады.

Дескрипторлар:

1. Көл экожүйесінің биоценозын біледі.

2. Көл экожүйесінің биотоп құрылымын дұрыс анықтайды.

3. Көл экожүйесіне әсер ететін абиотикалық факторларын біледі.

4. Көл экожүйесіндегі компоненттер бір-бірімен байланысуына бір мысал жазады.

(С) Оқушылар «Экожүйелердің бұзылуы» атты бейнематериалды көріп, адамның экожүйелерге тигізетін әсері туралы қорытынды шығарады.

Видео «Экожүйе дегеніміз не»

Ақпараттық парақ

Флипчарт

Тапсырмалар жинағы

Сабақ соңы

35-40

Сабақ мақсаты мен критерийлерін оралып, кері байланыс жүргізу. «2 жұлдыз, бір тілек»

Қосымша ақпарат

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар экожүйеге анықтаманы сұрақ-жауап арқылы береді; жаңа ақпаратпен танысу уақытында «ИНСЕРТ» кестесін толтырады;

Қабілеттері жоғары оқушылар - қосымша ақпаратты қолдану арқылы экожүйенің құрамдас бөліктерінің тірі ағзаларға әсерін талдай алады.

Өзін – өзі бағалау, мұғалімнің бағалауы.

Тәсілдердің түрлілігі және шаршауды басу үшін оқушылардың бір-бірімен әңгімелесуі.

Дене сымбаты бойынша нұсқаулықтар.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

5.4 А Экология және тұрақты даму

Мектеп: Ш.Уалиханов

Мерзімі: 18.04.2019

Оқушы аты - жөні:

Сынып: 5

Қатысқандар:

Қатысқандар:

Сабақ тақырыбы:

орта факторлар және олардың экожүйеге әсері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.6.1.3 экологиялық факторлардың экожүйе қызметіне ықпал етуін түсіндіру

Сабақ мақсаттары

Экологиялық факторларды жіктеу

Экожүйеге экологиялық факторлардың әсерін анықтау

Биотикалық, абиотикалық, антропогенді факторларға мысал келтіру.

Бағалау критерийлері

Экологиялық факторларды ажырата алады;

Экожүйенің қызметіндегі экологиялық факторлардың маңызын бағалайды;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар жасай алады:

Экожүйе компоненттерін атайды және оның сөздік формуласын құрады.

Пәндік лексика және терминология

Экожүйе, экожүйе компоненттері, тірі ағзалар, мекен ету ортасы, қоректік тізбектер, өндірушілер, тұтынушылар, деструкторлар, өзара қарым - қатынас, қоршаған орта, су және жер үсті – ауа қоршаған орта, жасанды және табиғи экожүйелер, экологиялық факторлар.

Диалог үшін пайдалы сөз тіркестер тізімі

Сіз бұл ағза…………….сәйкестігіне сенімдісіз бе?

Бұл ағзаның осы экожүйе компонентіне жататынын қалай анықтадыңыз?

Мен бұл су/ жер үсті – ауа экожүйесі екеніне сенімдімін …

Қалай ойлайсыздар бұл ортада қандай ағзалар тіршілік етеді?

Бұл экожүйенің компонентіне ……………….жатады

Бұл ағзаға…………………. … сәйкес келеді.

Табиғи экожүйе жасандыдан………………………..ерекшеленді.

Бұл экологиялық фактор келесі түрде әсер етеді

Құндылықтарды дамыту

Құрмет көрсету, бірлесе жұмыс жасау, азаматтық жауапкершілік, еңбек және шығармашылық, академиялық адалдық, үздіксіз білім алу.

Пәнаралық байланыс

География

Ағылшын тілі – тілдік дағдыларды дамыту

АҚТ қолдану

Презентацияны қолдану

Ақпарат іздеу.

Алдыңғы білім

Қоршаған орта жағдайларына өсімдіктер мен жануарлардың бейімделуін түсіндіру (2-3 сынып)

Қоректік тізбектегі тірі ағзалардың бір – біріне әсер етуін түсіну (4 сынып)

Өсімдіктердің өсуіне әсер ететін факторларды зерттеу (4 сынып)

Мекен ету орнына байланысты өсімдіктер және жануарлар тобын атау (2 сынып)

Тірі ағзалардың табиғи мекен ету ортасын сипаттау (4 сынып)

Қоректік тізбек арқылы жануарлардың күн сәулесі энергиясына тәуелділігін түсіндіру. (4 сынып)

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

3 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Starter

1. тапсырма. Келесі ағзалар қандай ортада тіршілік етеді: 1. Қоңыр аю 2.Акула 3. Жауынқұрт 4.Қарға 5. Көртышқан 6. Қастауыш саңырауқұлағы 7. Таспалы құрт 8. Дельфин

Сұрақ : Бұл ағзалардың мекен ету ортасына бейімделу түрлерін анықтаңыз?

Жұмбақты шешіңіз

Терезеде кірпі отыр –

Терезеден қарайды, жүре алмайды

Табаны мен беті оның қайда екен

Мүмкін ол қалпақсыз тоңып жаурайды?

Сұрақтар

- Неліктен кактусты жұмбақта кірпі деп атайды?

- Кактусқа инелер не үшін қажет?

- Кактустың сыртқы ерекшелігі бойынша оның мекен ету жағдайын анықтауға болады ма?

- кактуста тікенектердің пайда болуына қандай факторлар әсер етті?

Кері байланыс: оқушы – оқушы, мұғалім - оқушы

Оқушылар жауабын қорытындылап, сабақ тақырыбы мен мақсатын ашу

Презентация

5 мин

Терминдермен жұмыс

Оқушылар терминдерді ауызша атап, дәптерге жазады

Презентация

Сабақ ортасы

6 мин

5 мин

5 мин

(С) Сыныпқа бейнебаян көрсету арқылы бейне баян бойынша талқылау жүргізу.

(Т) Оқушылармен келесі анықтамаларды олардың қаншалықты түсінетіндігін талқылау: тірі табиғат факторлары, өлі табиғат факторлары, антропогенді факторлар.

Экологиялық факторлар дегеніміз не?

Барлық факторлар қандай түрлерге бөлінеді?

Биотикалық факторларға мысал келтіріңіз

Абиотикалық факторларға мысал келтіріңіз

Антропогенді факторларға мысал келтіріңіз

Кері байланыс: мұғалім – оқушы

(Ж) Оқушыларға табиғаттың «тірі» факторларының сызбасын құруды ұсыну. Ол үшін әр оқушы А4 форматында өзі таңдаған экологиялық фактор мысалының суретін салады.

«Тірі сызбада» болуы мүмкін мысалдар: жел, жаңбыр, қар, өрт, ормандарды кесу, жыртқыштардың құрбандарды жеуі.

Оқушыларды мысалды таңдауда қиындық туындаса мұғалім көмек көрсетеді.

(С) Оқушылар плакатта үш бағыт бойынша суреттерден «тірі сызбасын» құрайды: тірі, өлі, антропогенді факторлар.

Кері байланыс: оқушы - оқушы.

Бейнебаян ға сілтеме

https://yandex.kz/video/search?filmId=5189529060495181862&text=«Экологические факторы среды»

А4 қағаздар, қарындаштар

7 мин

3 мин

(П) Оқушылар жұпта карточкалармен жұмыс жасайды. Сұрақтарға жауап беріп, олар басқа жұптармен бірігіп, жауаптарын тексереді.Мұғалім ұсынған критерий бойынша бірі – бірін бағалайды.

Бағалау критерийлері:

 Экологиялық факторларды ажырата алады

 Экожүйенің қызметі үшін экологиялық фактордың маңыздылығын бағалайды.

Рабочие листы

Сабақ соңы

3 мин

(С) Сабақты қорытындылау

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жасайды.

- не білдім, нені үйрендім

- не түсініксіз болды

- нені жетілдіру керек

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау тапсырмаларын таңдап қолданғанда, әр оқушыдан күтілетін нәтижеге бағытталуы мүмкін. Кейбір оқушылар қолдау көрсетіледі.

Саралау сабақтың кез келген бөлімінде уақытты рационалды пайдалануға байланысты іске асуы мүмкін.

Жұптық жұмыс

Топтық жұмыс

Сұрақтарға жеке жауап беру

Оқытудың белсенді әдістерін қолдану.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, Неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік /қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Экология және тұрақты даму

Мектеп

СЫНЫП: 5

Қатысқандар:

Қатыспаған оқушылар:

Мерзімі:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сабақ тақырыбы:

Тірі ағзалардың сан алуантүрлілігі.

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары:

. 5.6.2.1 ағзаларды тірі табиғат дүниелеріне жіктеу

5.6.2.2 біржасушалы және көпжасушалы ағзаларды сипаттау

Сабақ түрі:

Жаңа тақырыпты оқыту.

Сабақтың мақсаты

Ағзаларды тірі табиғат дүниесіне жіктейді

Сабақ оқытудың негізгі мақсаты:

Барлық оқушылар үйренеді: тірі ағзалардың бес патшалықтардың негізгі ерекшеліктерін біледі;

Көптеген оқушылар үйренеді: әрбір патшалықтың өкілдерін және оларға тән белгілерді сипаттай алады;

Кейбір оқушылар үйренеді: қосымша ақпаратты қолдану арқылы қыныларды, археи және т.б. тірі ағзалар топтарының ерекшеліктерін зерттей алады.

Бағалау критерийлері:

4. Тірі ағзалардың бес патшалығын атайды;

5. Бес патшалықтың 5-тен кем емес өкілдерін атайды;

6. Әр патшалыққа тән белгілерді сипаттайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Тірі ағзалардың бес патшалығына тән ерекшеліктерді сипаттайды (оқылым, жызылым, айтылым және тыңдылым дағдылары)

Терминология:

Патшалық, түр, классификация, тән белгілер, прокариоттар, протистер, саңырауқұлақтар, өсімдіктер, жануарлар.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Тірі ағзалар патшалығы ................. жіктеледі.

Бактериялар патшалығына тән ерекшеліктер ...

Саңырауқұлақтар патшалығын ................................... және ................................ әлеміне ұқсас белгілері бар.

Өсімдіктер фотосинтез көмегімен ................................... жолмен қоректенеді.

Жануарлар патшалыға тән белгілер ..............................

Құндылықтарды

дарыту

Ынтымақтастық - топтық және жұптық жұмыс арқылы жұмысты үйлестіру.

Академиялық шындық – жеке жұмыс арқылы.

АҚТ қолдану дағдылары:

Электронды ақпарат көздерін қолдану арқылы оқыту процессін визуализациялау.

Бастапқы білім:

Оқушылар 3-4 сыныптан тірі ағзаларға тән тіршілік қасиеттерін біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Жоспарланатын қызмет

Ресурстар

Сабақ басы

0-5

• Оқушылармен амандасу;

• Ынтымақтастық атмосферасын құру мақсатында «Жақсы тілек» әдісін пайдалану. Оқушылар сабақ басында бір-біріне тізбек арқылы сабаққа немесе барлық күнге тілектерін тілейді.

• Сабақ тақырыбы, мақсаты, критерийлерімен таныстыру.

Сабақ ортасы

6-10

11-13

14-19

20-22

23-30

31-32

33-37

Білім актуализациясы. Оқушылар назарына «Биоалуандылық деген не» қысқа бейнематериал ұсынылады. Мұғалім Жер ғаламшарындағы ағзалардың сан алуандылығы туралы айтып кетіп, Жер шары біздің үйіміз, ал барлық тірі ағзалар оның тұрғындары туралы ойға әкеледі. Жер шарындағы барлық ағза ол үшін маңызды.

(М) Жердегі ағзалар көп болғаннан кейін, оларды анықтау үшін белгілі бір тәртіпке келтіріп, топқа жіктеген тиімді. Бұл міндетті систематика ғылым саласы жүзеге асырады.

Кітапхананы аналогия ретінде мысалға келтіруге болады. Сіздер кітапханаға келіп, белгілі бір кітапты тапқыңыз келеді. Кітапханадағы мыңдаған кітаптың арасынан табу қиын болар еді, алайда егер Сіз кітаптың жанрын, авторын, жазылған тілін білсеңіз, керекті кітапты табу минуттық іс болады. Тірі ағзалар да белгілі бір критерийлерге байланысты түрлер туыстарға, олар үлкенірек топқа жіктеліп, ең жоғары, ірі топ – патшалық болып табылады.

Бүгін біз тірі ағзалардың қандай патшалықтарға жіктелетінін білеміз.

(Т) Оқушылар 5 топқа бөлінеді. Әр топ ребус шешеді. Ребустың жауабы патшалықтың атауы болып табылады. Ребусты шешіп болғаннан кейін жауабын айтып, тақтадағы сызбаға толтыру қажет болады.

(С) Оқушылар өз жұмыстарын тексеру және бағалау үшін, «Деректер: Классификация» қысқа бейнематериалын қарайды.

(Т) Оқушылар топта ақпараттық параққа сүйеніп, әр патшалық туралы постер дайындайды. 5 топ, әрбір топ 1 патшалықты алады.

Тапсырманың критерийлері:

• Патшалықтың атауы аталу қажет;

• Патшалыққа жататын 5 өкілін мысалға келтіру;

• Патшалыққа тән ерекше белгілерін сипаттау қажет.

Оқушылар өз постерлерін қорғайды. Тыңдап отырған оқушылар постерді критерий бойынша бағалап, кері байланыс ұсынады. «Сэндвич» әдісін пайдалануға болады.

(С) Сергіту сәті. Оқушыларға презентацияда патшалықтар өкілдерінің суреттері көрсетіледі, олар орындарынан тұрып:

- егер бактерия болса – екі қолын көтереді;

- егер протист болса – бір қадам алға жасайды;

- егер саңырауқұлақ – екі рет шапалақтау;

- егер өсімдік болса – бір қадам артқа жасайды;

- егер жануар болса – парталас көршісімен орынмен алмасады.

(Ж) Оқушылар жұпта патшалықтар туралы жұмбақ ойлап тауып, оны сыныпқа жасырады.

Тапсырма критерийі: жұмбақта белгілі 1 патшалыққа тән белгі аталу қажет.

Дескрипторлар:

1. Патшалықтың атауын береді

2. Патшалықтың өкілдеріне мысал келтіре алады.

3. Патшалыққа тән ерекше белгілерді біледі, тізіп жазады.

Өзара бағалау, қате берілсе кері байланыс беру.

Видео «Жердегі ағзалар алуандылығы»

Ребустар

Видео «Деректер: Классификация»

Ақпараттық парақ

Презентация

Сабақ соңы

38-40

Сабақ мақсаты мен критерийлерін оралып, кері байланыс жүргізу. «Карта» әдісі: оқушылар сабақ соңында картаның қандай аймағында екендігін анықтайды.

«Карта»

Қосымша ақпарат

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар тірі ағзалардың бес патшалықтардың негізгі ерекшеліктерін біледі; әрбір патшалықтың өкілдерін және оларға тән белгілерді сипаттай алады;

Қабілеттері жоғары оқушылар - қосымша ақпаратты қолдану арқылы қыныларды, археи және т.б. тірі ағзалар топтарының ерекшеліктерін зерттей алады.

Өзін – өзі бағалау, мұғалімнің бағалауы.

Тәсілдердің түрлілігі және шаршауды басу үшін оқушылардың бір-бірімен әңгімелесуі.

Дене сымбаты бойынша нұсқаулықтар.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?