Бөлім

Тексерілетін оқу мақсаты

Ойлау дағдыларыныңдеңгейі

Тапсыр ма саны*

Тапсыр ма №*

Тапсы рма түрі*

Орындау уақыты, мин*

Балл*

Бөлім бойын ша

балл саны

9.2A

Тыныс алу

9.1.4.1 Тыныс алу реакциясының химиялық теңдеуін пайдалана отырып, анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру

Қолдану

1

1

ҚЖ ТЖ

2

2

6

9.1.4.2 Бұлшықет қажуы және аэробты, анаэробты тыныс алу үдерістері арасындағыбайланысты қарастыру

Жоғары деңгей дағдылары

1

2

ТЖ

2

2

3

ТЖ

2

2

9.2B

Бөліп шығару

9.1.5.1 Нефронның құрылысы мен қызметін сипаттау

Білу және түсіну

1

4

ҚЖ

1

1

5

9.1.5.2 Фильтрация жәненесептің

түзілу үрдістерін сипаттау

Білу және түсіну

1

5

ТЖ

3

1

9.1.5.4 Бүйрек және зәр шығару жүйесі ауруларының алдын алу

жолдарын түсіндіру

Білу және түсіну

1

6

ҚЖ

1

1

9.1.5.5 Әртүрлі ағзалардың мекен ету ортасы мен зат алмасудың соңғы өнімдері арасындағы байланысты орнату

Жоғары деңгей дағдылары

1

7

КЖ

3

2

9.2C

Координация және реттелу, биофизика

9.1.7.1 Жүйке жасушасының

құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату

Жоғары деңгей дағдылары

1

8

ТЖ

3

1

19

9.1.7.2 Жүйке ұлпалары мен оның құрылымдық бөліктерінің қызметтерін талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

9

ҚЖ ТЖ

4

4

9.1.7.4 Нейрогуморалды реттелудің

механизмін түсіндіру

Қолдану

1

10

ҚЖ

3

3

9.4.4.1 Тірі ағзалардағы электрлік

үдерістерді зерттеу

Білу және түсіну

1

11

ҚЖ

4

2

9.1.7.3 Жүйке импульсінің туындауы мен өтуін сипаттау

Қолдану

1

12

ТЖ

3

2

9.1.7.5 Ағзаның ішкі ортасының тұрақтылығын ұстаудағыгомеостазды

сақтаудың механизмін түсіндіру

Білу және түсіну

1

13

ҚЖ

2

1

9.4.4.2 «Компьютер-ми» интерфейс

технологиясының ерекшеліктерін оқып білу

Білу және түсіну

1

14

ҚЖ

1

2

9.1.7.6 Өсімдіктердің өсуі мен дамуына әсер ететін заттардың

әрекетін талдау

Жоғары деңгей дағдылары

1

15

КТБ

ТЖ

5

4

Барлығы

40

30

30

Ескерту: * - өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер

1. Жасушалық тыныс алудың екі типін өзара салыстырыңыз

[2]

2. Бұлшықет қажуының үш себебін талдаңыз

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[2]

3.Адамның шаршау себебінің физиологиялық механизмін тұжырымдаңыз

-----------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------[2]

4.Суретке мән бере отырып, 1,2, 3, 4 санымен берілген нефрон бөліктерінің атауы мен қызметін сипаттаңыз

1 --------------------------------------------------------

2--------------------------------------------------------

3--------------------------------------------------------

4--------------------------------------------------------

1]

5. Кестеде берілген тұжырымдамаларды сәйкестендіріп,дұрыс жауабын табыңыз

А) 1-С, 2-Д, 3-А, 4-В

В) 1-С, 2-А, 3-В, 4-Д

С) 1-В, 2-А, 3-С, 4-Д

Д) 1-Д, 2-С, 3-А, 4-В

[1]

6. Бүйрек қызметіне жағымсыз әсер ететін факторларды табыңыз

А. Дұрыс тамақтану

В. Белсенді өмір салты

Г.Артериялық қысымның жоғары болуы

Д.Профилактикалық қараудан өту[1]

7. . Сөйлемді толықтырыңыз

А) ____________________________________________________-бүйректе ерімейтін тұздардың бөлшектерінің (кальций оксалаты-қымыздық қышқылының тұздары) қалыптасуы.

Ә) _____________________________ - қалыпты жағдайда өткір иісті, формуласы салыстырмалы түрде қарапайым.

Б) Егер жануарлар ағзасында су шектеулі болса, олардың ұлпаларында аммиак жинақталмауы үшін, ол едәуір улы емес қосылысқа - ___________________________________айналады. [1]

1. Жануарлардың бөліп шығару құрылысы мен мекен ету ортасына қарай экскрецияланатын өнімдерді талдап,кестеге толтырыңыз[1]

8. Берілген нейронның құрылысынан 4,5,6 сандарының атауын жазыңыз

4-----------------------------------------------------------------------------------------------------

5-----------------------------------------------------------------------------------------------------

6-----------------------------------------------------------------------------------------------------

[1]

9.Нейронның ішкі құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты сәйкестендіріңіз[4]

10. Нейрогуморальды реттелу механизмін салыстырыңыз [3]

1. Әсер ету ұзақтығы -қысқа

2. Әсер ету ұзақтығы-ұзақ

3. Бұйрық түсу жылдамдығы-баяу

4. Бұйрық түсу жылдамдығы-тез

5. Рефлекс арқылы реттеледі

6. Гормондар арқылы реттеледі

7. Мүшелер жүйесі-эндокриндік,ішкі секреция бездері

8. Мүшелер жүйесі-ми мен жұлын,жүйкелер

11. Электрорецепторлар дегеніміз не?

1. Электрлі балықтарға мысал келтіре отырып,олардың қандай мақсатта қолданылуын зерделеңіз ______________________________________________________________________________________________________________________________ [2]

11. Хеморецепторлар дегеніміз не?

------------------------------------------------------------------------------------[1]

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

11. Нейрокомпьютерлік интерфейс ұғымын қалай түсінесіз?

Компьютер-ми интерфейсінің мүмкіншіліктеріне мысалдар келтіріңіз.___________________________________________

________________________________________________________________________________________________ [2]

14 . Сызбада ағзадағы гомеостазды тұрақты ұстау механизмінің мысалы көрсетілген.

Қандағы глюкоза мөлшерінің реттелу механизмін сипаттаңыз.[2]

[

15. Гиббериллиннің физиологиялық қызметтерін таңдаңыз.

А. Сабақтың тез өсуін күшейтеді

Б. Жапырақ қартаюын тежейді

В. Жеміс пен өскіннің өсуіне қатысады

Г.Фотосинтетикалық фосфорлану процесіне әсер етеді

Д. Жасушалардың қартаюын күшейтеді

Е. Жасыл көкөністердің сақталуын мерзімін жоғарлату мақсатында қолданады

Ж. Жемістердің пісіп жетілуін ынталандырады.

i) Абсциз қышқылының басқа фитогормондардан ерекшелігін талдаңыз

. [4]

№

Жауап

Балл

Қосымшаақпарат

1

Аэробтытынысалу – оттегіқолданысындаағзадағыорганикалықзаттардыңтотығупроцесі.

Олцитоплазмадажәнемитохондриядажүреді.

Анаэробтытынысалу – оттектіңқатысуынсызглюкозаныңтотығуы.

Олцитоплазмадажүреді.

2

Басқададұрыстұжырымдарқабылданады.

2

Бұлшықеттіңқажуы – оттектіңжетіспеушілігі, соныңсалдарынансүтқышқылыныңжиналуы, сіңірдіңсозылуы, бұлшықеттоптарынбақылайтынжүйкеорталықтарыныңқажуы.

2

Басқа да дұрыстұжырымдарқабылданады.

3.

Себебі гликолиз нәтижесінде бұлшықетте сүт қышқылы жиналады. Көп мөлшері адам денсаулығына кері әсерін тигізеді,ал тыныштық күйдегі бұлшықетте бұл қышқыл гликоген түрінде қорға жиналады

2

Басқа да дұрыстұжырымдарқабылданады

4

1 – Бауменовкапсуласы;

3 – Проксимальдыирексызық

4 – Генлеілмегі

5 – Дистальдыирексызық

1

5

С

1

6

Г

1

7

А) Бүйректіңнесептасауруы

Ә) Аммиак

Б) Несепнәрге

1

7 i

Амеба-жасуша мембранасы-аммиак-су

Сазан-бүйрек-аммиак-несепнәр-су

Қосмекенді-бүйрек-несепнәр-су,құрлық

Құстар-бүйрек-зәр қышқылы-құрлық

Сүтқоректі-бүйрек-несепнәр-зәр қышқылы-құрлық

1

8

4 – миелинденгенқабықша;

5 – Шваннов жасушалары;

6 – Аксонныңшеткіталшығы

1

9

1 С 2Б 3 А 4 Д

4

10

Жүйкелік 1,4,5,8

Гуморальдық 2,3,6,7

3

11

Қоршағанортаданэлектрсигналдарынсезугеқабілеттіжануарлардағысезімталтүзілімдер

Мысалыжыланбалық,жайын,скат

2

Басқа да дұрыстұжырымдарқабылданады.

12

Иісжәнедәмсезурецепторлары

1

Басқададұрыстұжырымдарқабылданады.

13

Ми жәнеэлектрондыққұрылғыарасындағыақпараталмасатынтехникалықжүйе

Мүмкіндігі шектеулі жандарға көмек; протездеу

2

Басқа да дұрыстұжырымдарқабылданады.

14

.Қандағы глюкоза мөлшеріартқандаұйқыбезі инсулин бөледі; төмендегенде глюкагон бөледі, бауырдағыгликогендыглюкозағаыдыратады

2

Басқа да дұрыстұжырымдарқабылданады.

15

А,В,Г

Абсцизқышқылы ауксиннен жапырақтар мен жемістердің түсуін тездетеді

Өсуді тежеп,қысқы тыныштық күйге енуді қамтамасыз етеді

Жасушалардың қартаюын күшейтеді

4

Барлығы:

30 балл