«Жаратылыстану»
пәнінен 4-тоқсанға арналған жиынтық бағалау
тапсырмалары
Тапсырма 1.
а/ Төмендегі суретте
бағдаршамен қоректік тізбектегі ағзалар арасындағы байланыстарды
көрсет.
б/ Бір дұрыс
жауапты таңда.
Экожүйеде өсімдіктердің рөлі қандай?
A – минералды заттарды түзеді
B – органикалық заттарды ыдыратады
C – органикалық заттарды түзеді
D – дайын органикалық заттарды
тұтынады
Тапсырма 2. Экожүйелердіңөзгеру себебін
болжа
Экожүйедегі абиотикалық факторларды
анықта:
Экожүйедегі биотикалық факторларды
сипатта:
Тапсырма3. Cызбада экожүйедегі энергия мен заттардың ауысуын
көрсететін экологиялық пирамидада берілген.
Пирамиданың әр деңгейінде берілген сандар нені
білдіретінін түсіндіріңіз.
____________________________________________________________________________
(а) Бір трофикалық деңгейден екінші трофикалық
деңгейге энергияның қанша пайызы өтеді?
____________________________________________________________________________
Бұл заңдылық қалай аталады?
_______________________________________________
Тапсырма 4.
1.Суқоймада салмағы 8 кг болатын
шортан балық өсуі үшін қанша килограмм планктон қажет? Ол үшін
шортан, планктон, торта балықтан тұратын азықтық тізбек
құр.
Тапсырма 5.
Қандай экожүйеде тірі ағзалардың көптүрлілігі басым екенін
жазыңыз.
______________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Тапсырма 6.
Ауаның ластануын азайту жолдарын
ұсыныңыз.
__________________________________________________________________________
Тапсырма 7..Экологиялық мәселелер мен оның себептерін
сәйкестендір.
|
Экологиялық
мәселе
|
Себебі
|
|
1.Каспий теңізініңэкологиялық мәселесі
|
а/Ауаға шығатын улы заттардың концентрациясы
(ауыр металдар, шаң-тозаң,
күкірт тотығы, көмірқышқыл газы және
т.б.) белгіленген мөлшерден он есе
артық
|
|
2.Аралдыңэкологиялық мәселесі
|
б/Іле
өзенінде Қапшағай
бөгені мен су электр
станциясының (СЭС) салынуы
|
|
3.Балқаш мәселесі
|
в/ірі өзендер
Әмудария мен Сырдарияның
суын теңізге жеткізбей, түгелдей дерлік
егістіктерді суаруға пайдалану
|
|
4.Үлкен қалалар мен өндіріс
орталықтарында қоршаған ортаның ластануы
|
г /мұнай мен газдың
өндірілуі
|
Тапсырма 8.
Сөйлемдерді толықтыр.
Менің ойымша, экологиялық
мәселенің
себебі….........................................................................
Экологиялық мәселені
шешуге қосатын менің
үлесім…..............................................................
Тапсырма
9.Өз
ойынды жалғастыр.Жасыл
экономика............................................................
.......................................................................................................................................................
Тапсырма
10.
Төменде берілген ғалымның
аты-жөні мен оның ашқан жаңалығын сәйкестендір.
|
№
|
Ғалымның аты-жөні
|
|
Әріп
|
Ашқан
жаңалығы
|
|
1
|
Айтхожин М.Ә.
|
|
А
|
минералдық
тыңайтқыштар өндіру мен минерал тұздарды өңдеуді
зерттеді
|
|
2
|
Жандеркин А.И.
|
Б
|
рентген сәулеленуі бүкіл
әлемде медицина саласында қолданылады
|
|
3
|
Бектұров
Ә.Б.
|
В
|
қазақтың арқар-меринос қойын
шығарған
|
|
4
|
Омаров Т.Б.
|
С
|
организмдердің ақуызды
синтездеу аппаратын салыстырмалы зерттеді
|
|
5
|
Вильгельм Конрад
Рентген
|
|
Д
|
ірі ғалым -астроном, ғарыштық
құрылымдардың динамикалық эволюциясын зерттеді
|
Балл қою
кестесі
|
№
|
Жауабы
|
Балл
|
Қосымша ақпарат
|
|
1
|
а/ сызбадағы кез келген
продуцент пен консумент арасындағы графикалық бағдарша
cызады өндірушілер,тұтынушылар,ыдыратушылардың
байланысын
түсіндіреді.шөп-тышқан-қоян-түлкі.
б/ с
|
1
1
|
|
|
2
|
Экожүйедегі абиотикалық
факторларды анықтайды;1,2,3,5
Экожүйедегі биотикалық
факторларды сипаттайды:4
|
1
1
1
1
1
|
|
|
3
|
Бір трофикалық деңгейден
екінші трофикалық деңгейге өтетін энергия.
(а)
10%
(b)
10%
|
1
1
1
|
|
|
4
|
8000кг
Планктон-торта
балық-шортан.
|
1
|
|
|
5
|
Су
экожүйесі
|
1
|
|
|
6
|
Ауаның ластану жолдарын
ұсынады
ластау көздері
көрсетіледі.
|
1
|
Зауытфабрикалардан шығатынжәне
көліктердегі бензин жанғанда түтін құрамындағы зиянды
заттар.
|
|
7
|
1г, 2в, 3б,
4а
|
2
|
Сұрақтың
мағынасын
ашатын
жауап
қабылданады.
|
|
8
|
Экологиялық мәселе жайында өз
ойы.
|
2
|
Оқушының еркін ойы
ескеріледі.
|
|
9
|
Жасыл экономика-таза немесе
жасыл технологиялар жұмыс істеуі т .б
|
1
|
Оқушының еркін ойы
ескеріледі.
|
|
10
|
1.С, 2.В , 3.А, 4.Д,
5.Б
|
2
|
|
|
|
Барлығы
|
20
|
|
ЖИ көмекші
Қауіпсіз төлем
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
