Алматы облысы

Қарасай ауданы

Кемертоған орта мектебі КММ

«Бекітемін» Мектеп директорының м.а

Х.А Атабаева

_____________________

«Келісемін» Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Б.Р Отегулова

____________________________

Тоғызқұмалақ

Жаттықтырушы: Оспан Б.

2022-2023 оқу жылы

Т Ү С І Н І К Х А Т

Бұл бағдарлама Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі «Білім туралы» Заңын, Елбасының «Болашаққа бағдар-рухани жаңғыру» бағдарламасын, «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын басшылыққа ала отырып, ұлттық ойын арқылы жас жеткіншектің ақыл-ойын, патриоттық санасын, елжандылық пен рухани қасиеттерін дамыту.

Әлемнің түкпір-түкпірінде адамзаттың қолымен, ақыл-ойымен жасалған зияткерлік ойындар мыңдап саналады. Бүгінгі таңда дүниежүзінде зияткерлік ойындарды дамыту, өркендету маңызды ие болып отыр. Өйткені, жеке тұлғаның біліктілік қасиеттері осындай ойындар арқылы шыңдала түседі. Зияткерлік ойындар да – ой шығармашылығын дамытатын спорт түрі.

Сондай зияткерлік ойындардың бірі тоғызқұмалақ - әлемдік мәдениеттің озық үлгілері мен бой теңестіре алатын рухани ойын, қисындық ойлау өнері. Бұл өнердің басты қасиеті – адам санасын жетілдіруге, ақыл-ойын кемелдендіруге ерекше күш салады. Түркі халықтарының ұрпақ тәрбиесіне жауапкершілікпен қарайтын осы ойынның өзі дәлел бола алады. Жасөспірімдердің дене күшінің мол болуымен қатар ақылды болуына да көп мән берген бабаларымыз осы ойынды ойлап тапқан.

Осы мақсатта дене шынықтыру пәнінен жалпы білім беретін мектептің 3-4 сыныптарына арналған оқу бағдарламасында ұлттық ойындарға соның ішінде тоғызқұмалақ ойынына сағаттың бөлінуіне байланысты «Тоғызқұмалақ» ойынын оқытудың әдістемесі негізінде арнайы бағдарлама құрылды. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты – оқушыларды туған халқының әдет-ғұрпы мен дәстүрін зерделеуге ынтасын ояту, ұлттық спорт түрі – тоғызқұмалақ ойыны арқылы оқушылардың зияткерлік қабілетн дамыту, тарихқа құрметпен қарауға, адамгершілік пен салауатты өмір салтының негіздерін берік қалыптастырған азаматты тәрбиелеу.

Бағдарлама 3-4 сыныптарға жалпы 34 сағатқа құрылған. Сонымен қатар, ойынның шығу тарихы, қағидасы мен заңдылықтары,әр тақырыпқа арналған сабақ жоспарлары, жарыс өткізу тәртібі енгізілген. Сабақ жоспарларында «Тоғызқұмалақ»ойыны туралы түсінік беріліп, отауларына, тоғызқұмалақ әліппесі мен жазып ойнау тәртібіне, ойынның тактикалық тәсілдеріне, теориясы мен кодексіне, этюдтеріне тоқталған. Бағдарламада әр тараудан соң практикалық, қайталау, ойын сабақтары түрінде бекітілген.

Бағдарламада тек сабақты жүргізу әдістемесіне ғана емес, сонымен қатар «Тоғызқұмалақ» ойыны бойынша жарыс өткізу тәртібіне, ондағы ойынның жүйесіне, жарысқа қатысушылар мен жарыс ұйымдастырушыларының міндеттеріне, жеребе өткізу тәртібіне, ойын нәтижелерін есептеуге және жарыс құжаттарына тоқталып өткен. Бұл да пән мұғалімдеріне арналған көмекші әдістеме

Бағдарлама бағыты: Ұлттық ойын

Мақсаты: мектеп бағдарламасында ұлттық ойынды насихаттауда тоғызқұмалақ зияткерлік спорт ойыны арқылы оқушылардың ақыл-ойын шыңдап, ми қызметін жетілдіру. Сондай-ақ мұның тек ұлттық бағытта емес, жалпы әлемдік деңгейде де маңызы өте зор екенін оқушы бойына сіңіру. Тоғызқұмалақ ойынын үйрету арқылы оқушыдан өзінің күнделікті нақты жоспарын құра алатын, дүниеге көзқарасы мол, жетілген тұлға қалыптастыру.

«Тоғызқұмалақ» үйірмесінің ЖЫЛДЫҚ КҮНТІЗБЕЛІК ЖОСПАРЫ

Аптасына 3 рет, барлығы (108 сағат).

№	Сабақтың тақырыбы	Мерзімі
1.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
2.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
3.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
4.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
5.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
6.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
7.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
8.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
9.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
10.	Жүрістің дәлдігін есептеу
11.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
12.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
13.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
14.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
15.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
16.	Жүріс жасау ерекшеліктері
17.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
18.	Ойынның тактикалық әдістері.
19.	Ойынның басы
20.	Ойынның ортасы
21.	Ойынның соңы
22.	«Тұздық» алу»
23.	«Атсырау» ережесі
24.	Жарысты өткізу тәртібі
25.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
26.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
27.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
28.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
29.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
30.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
31.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
32.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
33.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
34.	Жүрістің дәлдігін есептеу
35.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
36.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
37.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
38.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
39.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
40.	Жүріс жасау ерекшеліктері
41.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
42.	Ойынның тактикалық әдістері.
43.	Ойынның басы
44.	Ойынның ортасы
45.	Ойынның соңы
46.	«Тұздық» алу»
47.	«Атсырау» ережесі
48.	Жарысты өткізу тәртібі
49.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
50.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
51.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
52.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
53.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
54.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
55.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
56.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
57.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
58.	Жүрістің дәлдігін есептеу
59.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
60.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
61.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
62.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
63.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
64.	Жүріс жасау ерекшеліктері
Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Жолтай Ернар Мейранбекұлы 27 Қараша 2023 230 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Тоғызқұмалақ Тақырып бойынша 31 материал табылды Тоғызқұмалақ Материал туралы қысқаша түсінік тоғызқұмалақ Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы Алматы облысы Қарасай ауданы Кемертоған орта мектебі КММ «Бекітемін» Мектеп директорының м.а Х.А Атабаева _____________________ «Келісемін» Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Б.Р Отегулова ____________________________ Тоғызқұмалақ Жаттықтырушы: Оспан Б. 2022-2023 оқу жылы Т Ү С І Н І К Х А Т Бұл бағдарлама Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі «Білім туралы» Заңын, Елбасының «Болашаққа бағдар-рухани жаңғыру» бағдарламасын, «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын басшылыққа ала отырып, ұлттық ойын арқылы жас жеткіншектің ақыл-ойын, патриоттық санасын, елжандылық пен рухани қасиеттерін дамыту. Әлемнің түкпір-түкпірінде адамзаттың қолымен, ақыл-ойымен жасалған зияткерлік ойындар мыңдап саналады. Бүгінгі таңда дүниежүзінде зияткерлік ойындарды дамыту, өркендету маңызды ие болып отыр. Өйткені, жеке тұлғаның біліктілік қасиеттері осындай ойындар арқылы шыңдала түседі. Зияткерлік ойындар да – ой шығармашылығын дамытатын спорт түрі. Сондай зияткерлік ойындардың бірі тоғызқұмалақ - әлемдік мәдениеттің озық үлгілері мен бой теңестіре алатын рухани ойын, қисындық ойлау өнері. Бұл өнердің басты қасиеті – адам санасын жетілдіруге, ақыл-ойын кемелдендіруге ерекше күш салады. Түркі халықтарының ұрпақ тәрбиесіне жауапкершілікпен қарайтын осы ойынның өзі дәлел бола алады. Жасөспірімдердің дене күшінің мол болуымен қатар ақылды болуына да көп мән берген бабаларымыз осы ойынды ойлап тапқан. Осы мақсатта дене шынықтыру пәнінен жалпы білім беретін мектептің 3-4 сыныптарына арналған оқу бағдарламасында ұлттық ойындарға соның ішінде тоғызқұмалақ ойынына сағаттың бөлінуіне байланысты «Тоғызқұмалақ» ойынын оқытудың әдістемесі негізінде арнайы бағдарлама құрылды. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты – оқушыларды туған халқының әдет-ғұрпы мен дәстүрін зерделеуге ынтасын ояту, ұлттық спорт түрі – тоғызқұмалақ ойыны арқылы оқушылардың зияткерлік қабілетн дамыту, тарихқа құрметпен қарауға, адамгершілік пен салауатты өмір салтының негіздерін берік қалыптастырған азаматты тәрбиелеу. Бағдарлама 3-4 сыныптарға жалпы 34 сағатқа құрылған. Сонымен қатар, ойынның шығу тарихы, қағидасы мен заңдылықтары,әр тақырыпқа арналған сабақ жоспарлары, жарыс өткізу тәртібі енгізілген. Сабақ жоспарларында «Тоғызқұмалақ»ойыны туралы түсінік беріліп, отауларына, тоғызқұмалақ әліппесі мен жазып ойнау тәртібіне, ойынның тактикалық тәсілдеріне, теориясы мен кодексіне, этюдтеріне тоқталған. Бағдарламада әр тараудан соң практикалық, қайталау, ойын сабақтары түрінде бекітілген. Бағдарламада тек сабақты жүргізу әдістемесіне ғана емес, сонымен қатар «Тоғызқұмалақ» ойыны бойынша жарыс өткізу тәртібіне, ондағы ойынның жүйесіне, жарысқа қатысушылар мен жарыс ұйымдастырушыларының міндеттеріне, жеребе өткізу тәртібіне, ойын нәтижелерін есептеуге және жарыс құжаттарына тоқталып өткен. Бұл да пән мұғалімдеріне арналған көмекші әдістеме Бағдарлама бағыты: Ұлттық ойын Мақсаты: мектеп бағдарламасында ұлттық ойынды насихаттауда тоғызқұмалақ зияткерлік спорт ойыны арқылы оқушылардың ақыл-ойын шыңдап, ми қызметін жетілдіру. Сондай-ақ мұның тек ұлттық бағытта емес, жалпы әлемдік деңгейде де маңызы өте зор екенін оқушы бойына сіңіру. Тоғызқұмалақ ойынын үйрету арқылы оқушыдан өзінің күнделікті нақты жоспарын құра алатын, дүниеге көзқарасы мол, жетілген тұлға қалыптастыру. «Тоғызқұмалақ» үйірмесінің ЖЫЛДЫҚ КҮНТІЗБЕЛІК ЖОСПАРЫ Аптасына 3 рет, барлығы (108 сағат). № Сабақтың тақырыбы Мерзімі 1. Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік 2. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 3. Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары 4. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 5. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары 6. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 7. Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік 8. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 9. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 10. Жүрістің дәлдігін есептеу 11. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану 12. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 13. Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі 14. Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі 15. Отаудағы құмалақтарды өрістету 16. Жүріс жасау ерекшеліктері 17. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 18. Ойынның тактикалық әдістері. 19. Ойынның басы 20. Ойынның ортасы 21. Ойынның соңы 22. «Тұздық» алу» 23. «Атсырау» ережесі 24. Жарысты өткізу тәртібі 25. Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік 26. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 27. Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары 28. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 29. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары 30. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 31. Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік 32. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 33. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 34. Жүрістің дәлдігін есептеу 35. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану 36. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 37. Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі 38. Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі 39. Отаудағы құмалақтарды өрістету 40. Жүріс жасау ерекшеліктері 41. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 42. Ойынның тактикалық әдістері. 43. Ойынның басы 44. Ойынның ортасы 45. Ойынның соңы 46. «Тұздық» алу» 47. «Атсырау» ережесі 48. Жарысты өткізу тәртібі 49. Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік 50. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 51. Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары 52. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 53. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары 54. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 55. Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік 56. Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері 57. Құмалақтарды жүргізу немесе тарату 58. Жүрістің дәлдігін есептеу 59. Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану 60. Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын 61. Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі 62. Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі 63. Отаудағы құмалақтарды өрістету 64. Жүріс жасау ерекшеліктері Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Балабақша Барлық материалдар Мектепке дейінгі балалар 27.11.2023 230 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Жолтай Ернар Мейранбекұлы Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ