Тоғызқұмалақ

Алматы облысы

Қарасай ауданы

Кемертоған орта мектебі КММ

«Бекітемін» Мектеп директорының м.а

Х.А Атабаева

_____________________

«Келісемін» Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Б.Р Отегулова

____________________________

Тоғызқұмалақ

Жаттықтырушы: Оспан Б.

2022-2023 оқу жылы

Т Ү С І Н І К Х А Т

Бұл бағдарлама Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі «Білім туралы» Заңын, Елбасының «Болашаққа бағдар-рухани жаңғыру» бағдарламасын, «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласын басшылыққа ала отырып, ұлттық ойын арқылы жас жеткіншектің ақыл-ойын, патриоттық санасын, елжандылық пен рухани қасиеттерін дамыту.

Әлемнің түкпір-түкпірінде адамзаттың қолымен, ақыл-ойымен жасалған зияткерлік ойындар мыңдап саналады. Бүгінгі таңда дүниежүзінде зияткерлік ойындарды дамыту, өркендету маңызды ие болып отыр. Өйткені, жеке тұлғаның біліктілік қасиеттері осындай ойындар арқылы шыңдала түседі. Зияткерлік ойындар да – ой шығармашылығын дамытатын спорт түрі.

Сондай зияткерлік ойындардың бірі тоғызқұмалақ - әлемдік мәдениеттің озық үлгілері мен бой теңестіре алатын рухани ойын, қисындық ойлау өнері. Бұл өнердің басты қасиеті – адам санасын жетілдіруге, ақыл-ойын кемелдендіруге ерекше күш салады. Түркі халықтарының ұрпақ тәрбиесіне жауапкершілікпен қарайтын осы ойынның өзі дәлел бола алады. Жасөспірімдердің дене күшінің мол болуымен қатар ақылды болуына да көп мән берген бабаларымыз осы ойынды ойлап тапқан.

Осы мақсатта дене шынықтыру пәнінен жалпы білім беретін мектептің 3-4 сыныптарына арналған оқу бағдарламасында ұлттық ойындарға соның ішінде тоғызқұмалақ ойынына сағаттың бөлінуіне байланысты «Тоғызқұмалақ» ойынын оқытудың әдістемесі негізінде арнайы бағдарлама құрылды. Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты – оқушыларды туған халқының әдет-ғұрпы мен дәстүрін зерделеуге ынтасын ояту, ұлттық спорт түрі – тоғызқұмалақ ойыны арқылы оқушылардың зияткерлік қабілетн дамыту, тарихқа құрметпен қарауға, адамгершілік пен салауатты өмір салтының негіздерін берік қалыптастырған азаматты тәрбиелеу.

Бағдарлама 3-4 сыныптарға жалпы 34 сағатқа құрылған. Сонымен қатар, ойынның шығу тарихы, қағидасы мен заңдылықтары,әр тақырыпқа арналған сабақ жоспарлары, жарыс өткізу тәртібі енгізілген. Сабақ жоспарларында «Тоғызқұмалақ»ойыны туралы түсінік беріліп, отауларына, тоғызқұмалақ әліппесі мен жазып ойнау тәртібіне, ойынның тактикалық тәсілдеріне, теориясы мен кодексіне, этюдтеріне тоқталған. Бағдарламада әр тараудан соң практикалық, қайталау, ойын сабақтары түрінде бекітілген.

Бағдарламада тек сабақты жүргізу әдістемесіне ғана емес, сонымен қатар «Тоғызқұмалақ» ойыны бойынша жарыс өткізу тәртібіне, ондағы ойынның жүйесіне, жарысқа қатысушылар мен жарыс ұйымдастырушыларының міндеттеріне, жеребе өткізу тәртібіне, ойын нәтижелерін есептеуге және жарыс құжаттарына тоқталып өткен. Бұл да пән мұғалімдеріне арналған көмекші әдістеме

Бағдарлама бағыты: Ұлттық ойын

Мақсаты: мектеп бағдарламасында ұлттық ойынды насихаттауда тоғызқұмалақ зияткерлік спорт ойыны арқылы оқушылардың ақыл-ойын шыңдап, ми қызметін жетілдіру. Сондай-ақ мұның тек ұлттық бағытта емес, жалпы әлемдік деңгейде де маңызы өте зор екенін оқушы бойына сіңіру. Тоғызқұмалақ ойынын үйрету арқылы оқушыдан өзінің күнделікті нақты жоспарын құра алатын, дүниеге көзқарасы мол, жетілген тұлға қалыптастыру.

«Тоғызқұмалақ» үйірмесінің ЖЫЛДЫҚ КҮНТІЗБЕЛІК ЖОСПАРЫ

Аптасына 3 рет, барлығы (108 сағат).

№	Сабақтың тақырыбы	Мерзімі
1.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
2.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
3.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
4.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
5.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
6.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
7.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
8.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
9.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
10.	Жүрістің дәлдігін есептеу
11.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
12.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
13.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
14.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
15.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
16.	Жүріс жасау ерекшеліктері
17.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
18.	Ойынның тактикалық әдістері.
19.	Ойынның басы
20.	Ойынның ортасы
21.	Ойынның соңы
22.	«Тұздық» алу»
23.	«Атсырау» ережесі
24.	Жарысты өткізу тәртібі
25.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
26.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
27.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
28.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
29.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
30.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
31.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
32.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
33.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
34.	Жүрістің дәлдігін есептеу
35.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
36.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
37.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
38.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
39.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
40.	Жүріс жасау ерекшеліктері
41.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
42.	Ойынның тактикалық әдістері.
43.	Ойынның басы
44.	Ойынның ортасы
45.	Ойынның соңы
46.	«Тұздық» алу»
47.	«Атсырау» ережесі
48.	Жарысты өткізу тәртібі
49.	Тоғызқұмалақ ойының тарихы және ойын туралы түсінік
50.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
51.	Тоғызқұмалақ отаулары мен олардың аттары
52.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
53.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтары
54.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
55.	Тоғызқұмалақ ойыны туралы түсінік
56.	Тоғызқұмалақ ойынының мақсаты және оның ережелері
57.	Құмалақтарды жүргізу немесе тарату
58.	Жүрістің дәлдігін есептеу
59.	Тоғызқұмалақ ойынының қағидасы, заңдылықтарын ойын барысында қолдану
60.	Тоғызқұмалақ ережесі бойынша ойын
61.	Тоғызқұмалақ ойынының теориясы және кодексі
62.	Ойынды жазу тәртібі және тоғызқұмалақ әліппесі
63.	Отаудағы құмалақтарды өрістету
64.	Жүріс жасау ерекшеліктері
Толық нұсқасын жүктеу Материалды Word форматында жүктеп аласыз Жүктеп алу Тарифке кіреді 1 ұстаз жүктеп алған 27.11.2023 236 Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз "Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады Ұстаздарға арналған олимпиадалар Оқушыларға арналған олимпиадалар Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Осы тақырыпта көрнекілік керек па? 10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық. Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз! Көрнекіліктерді көру Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген