Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңы

Физика

Сабақ 40

Сабақтың аты

§42 Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңы

Жалпы мақсаты

Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңы жайлы мағлұмат беру

Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңын күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйрету

Күтілетін нәтиже

Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңы жайлы мағлұмат алады

Токтың жұмысы мен қуаты. Джоуль –Ленц заңын күнделікті өмірде және өндірістерде, есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Топқа бөлу

Парталарда суреттер тұрады, оқушылар мұғалімнің үстелінде жатқан суреттерді таңдап, сол сурет орналасқан партаға отырады. Сөйтіп 4 топ құрамыз.

Сол суреттерге байланысты төрт топқа бөлініп отырады

Ынтымақтастық атмосферасы

Күн жарығын алақанға саламын.

Жүрегіме басып ұстай қаламын.

Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

Оқушылар бір-біріне жақсы тілек тілеп, сыныпта жақсы ахуал қалыптастырады.

Бағалау парақшасымен таныстыру

Әр топқа бағалау парағын таратамыз. Онда жалпы бағалау жүйесі мен ұпай көрсеткіштері көрсетілген.

Оқушылар бағалау нұсқаларымен танысады

Үй тапсырмасын пысықтау

Қызығушылығын ояту

Өткен тақырыпты қайталау:

Тірек-сызбамен жұмыс. Өткізгіштерді тізбектей және параллель жалғаудың формулаларын қайталау.

(слайд арқылы)

Тізбектей жалғау

U=U₁+U₂+U₃+…

I₁=I₂=I₃=…

R=R₁+R₂+R₃+…

Параллель

жалғау

I=I₁+I₂+I₃+…

U₁=U₂=U₃=…

1/R=1/R₁+1/R₂+1/R₃+…

  2.    Сәйкестікті тап! Оқушылар мұнда шамалардың өлшем бірліктерінің сәйкесін табу керек. (слайд

арқылы немесе Инсп. программа арқылы)

Жаңа сабақ

А-электр өрісіндегі заряд орын ауыстырғанда атқарылатын жұмыс,q – заряд; U –кернеу.

Электр тогының жұмысы –ток күші, кернеу және жұмысты істеуге кеткен уақыттың көбейтіндісіне тең.

ХБЖ-де электр тогының жұмысы 1Дж=1Аּ1Вּ1с.

Токтың қуатын табу үшін өткізгіштегі ток күшін және кернеуді өлшеп, олардың көбейтіндісін табу керек.

ХБЖ-же қуат бірлігі 1Вт.

1Вт=1Аּ1В.

Өткізгіштердің қызуы олардың кедергілеріне тәуелді болады; өткізгіштің кедергісі неғұрлым үлкен болса, ол соғұрлым қатты қызады.

Джоуль-Ленц заңы:

Өткізгіш бойымен ток жүрген кезде, өткізгіште бөлінетін жылу мөлшері ток күшінің квадартына, өткізгіш кедергісіне және токтың жүру уақытына тура пропорционал болады:

Топтық жұмыс «Мәтінмен жұмыс» (13 минут) 
Берілген мәтінді әр оқушы өз бетінше оқиды. Келесі кезекте топтарға төмендегі сұрақтар таратылады. 
1. Электр тогы жұмысының формуласы қалай өрнектеледі, өлшем бірлігі қанадй? 
2. Тізбектің бөлігіне арналған Ом заңын пайдаланып ток жұмысының формуласын өрнектеп беріңдер? 
3. Электр тогы қуатын есептеуге арналған формуланы қорытып шығарыңдар, өлшем бірлігін ата? 
4. Джоуль - Ленц заңы қалай жазылады, түсіндір? 
Берілген сұрақты топта өзара талқылайды. Әр топтың баяндамашылары сұраққа кезектесіп жауап береді. (Жауаптарын критериий арқылы формативті бағалайды.) 

Кітаппен жұмыс. 21-жаттығу (5 мин)

№7. Жүкшығырын айналдыратын электрқозғалтқышы 9120 Дж-ге тең жұмыс атқарады.

4А ток күшінде 24 Кл заряд өткендегі электромотордың қуатын табыңдар.  (6кДж)

№8. Кедергісі 20 Ом өткізгіштен 5 мин ішінде 300 Кл мөлшерінде электр өтеді.

Берілген уақыт мезетіндегі токтың жұмысын есептеңдер. (1520 Вт)

1.     Деңгейлік тапсырмалар. (5 мин)

№1. Ток күші 3А, кернеуі 220 В желіге қосылған электршәйнегінің қуатын

анықта. (660 Вт)

№2. Кернеу 220 В, ток күші 5А желіге жалғанған электрқыздырғыш 30 мин жұмыс

істегенде, қанша жылу мөлшері бөлінеді? (1980 кДж)

№3. Троллейбустың электрқозғалтқышы 200 А ток күшін тұтынады және 600 В

кернеумен жұмыс істейді. Оның қуаты қандай? Ол 1 сағ ішінде қанша жұмыс

атқарады? Жауапты Дж және кВт*сағ түрінде беріңдер.

(2160МДж және 600кВт*сағ)

Сергіту сәті

«Қаражорға» биі

Оқушылар әуенге билеп,сергиді

Ой толғаныс

Ойлан бірік. бөліс» арқылы тақырыпты талдау

Тақырыптың мағанасы мен идеясын талдау үшін әр топқа тапсырма беріледі, әр топ өз тапсырмасын орындаған соң екінші топқа ұсынады

Ойлан бірік. бөліс! (7 мин) (Әр топқа әр түрлі Ватты электр лампочкалары беріледі.) Электр шамдарының 1

сағаттағы, 1 тәуліктегі жұмсалатын электр энергиясын есептеңдер. Энергия шығыны

қанша тұрады? Құны-14 теңге тұрады. Электр энергиясын үнемдеуде қай шам тиімді?

(150Вт-тық шамды жаққанда электр энергиясын үнемдеуде 60 Вт-қ шам тиімді)

    Формула құрастыр! (2 мин)

1)   1Дж=1А*1В*1с=1В*1Кл=1А²*1Ом*1с=

2)   1Вт=

=1А*1В=

=1А²*1Ом

 Жұптық жұмыс «Есептер шығару» (10 минут) 
1. Егер шаңсорғыш кернеуі 220 В, ток күші 0, 5 А қалалық желіге қосылса, онда оның электрқозғалтқышының тогы 0, 5 сағ ішінде қанша жұмыс жасайды? 
2. Троллейбустың электрқозғалтқышы 200 А ток күшін тұтынады және 600 В кернеумен жұмыс істейді. Оның қуаты қандай? 
3. Ток күші 5 А желіге жалғанған кедергісі 30 Ом электр пешінен 1 мин - та қанша жылу бөлінеді? 
Жұптар өз есебін үлгіге қарап бағдаршам арқылы (1 қатені жасыл, 2 қатені сары, 3 қатеден жоғарыны қызыл түспен) формативті бағалайды. 

Шығармашылыққа тапсырма

Үй тапсырмасы

№6. Радиусы 2см,25мм шеңберлер сызу.

Оқушылар күнделіктеріне жазады

 Бағалау

Кері байланыс:«Екі жұлдыз, бір тілек»

Бағалау парақшасын толтырады

Кеі байланыс