«Химия» пәнінен 4-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмаларының үлгісі

1. Бөлшектердің ішінен: 1)Hal^-, 2)ОН^-,3) CN^-, 4)NO^2-,5) OR^-,6) RS^-,7) NH^2-, 8)NO²⁺, 9)Hal⁺, 10)RCO⁺ электрофил бөлшектердің қатарын көрсетіңіз.

A) 1, 3, 5,6,7 B) 8,9,10 С)9 және 10 D) 8және 9 [1]

2. Спирттердің функционалдық тобын көрсет:

А) - ОН B) - СООН С) –СОН D) – СО [1]

3. Үш атомды спирттің формуласын көрсет

^1)С₂^Н₅^{ОН 2) СН}₃^{ОН 3) С}₂^Н₄ ^(ОН)₂ ^{4) С}₃ ^Н₅ ^(ОН)₃ [1]

4. Ассиметриялы алкендер мен олардың қосылу реакциясының өнімдері арасындағы сәйкестікті орындаңыз.

Жауабы: А) Б) В) [3]

5. Полиэтилен тұрмыстық және өндірістік маңызы бар пластмассалардың бірі.

і) Полиэтиленнің үш құрылымдық буынынан тұратын формуласын жазыңыз және полиэтилен қолданатын кез-келген бір саланы атаңыз:________________________________________________ [1]

ii)Полиэтилен қайта өңдеуге жіберудің қажеттілігін туындататын кез келген бір факторды ұсыныңыз: ____________________________________________________________________________________ [1]

ііі) Полиэтиленді қайта өңдеудің қажеттілігін түсіндіріңіз: :__________________________________ [1]

6. Крекинг түрлері мен жүру жағдайы, алынатын өнімдері жайлы кестедегі бос торларды

толтыр

[3]

7. Фреондар- хлорфторкөміртектер зиянды әсері ең көп заттардың қатарына жатады.Олар, әдетте, тоңазытқыштар үшін қолданылатын,түссіз, суда ерімейтін, жанбайтын, эфирдің иісіндей иісі бар газдар. Ғалымдар Ш.Роуланд, М.Молина, П. Крутцен 1974 жылы біздің ғаламшарымызға қауіп төндіріп отырған «озон ойығының» пайда болуына бірден- бір себепкер фреондар деп шешті.

і) Фреондар ішінен кең таралған қосылыстардың бірі трихлорфторметан және тетрафторметан . Бұл қосылыстардың құрылымдық формуласын жазыңдар.___________________________________________________________________ [1]

іі) Қай фреонның озон қабатын бүлдіру қабілеті жоғары деп ойлайсыңдар? Жауабын түсіндіріңіз:._______________________________________________________________ [2]

8.

і) Құрамы С₄Н₆ болатын ацетилен көмірсутектерінің құрылымдық формуласын жаз.___________________________________________________________________ [1]

iі) тапсырмасында жазылған алкиннің cумен әрекеттесу реакция теңдеуін жазып, өнімін атаңыз ._______________________________________________________________ [2]

9. Көмірсутектің галогентуындылары органикалық қосылыстардың реакцияға қабілетті кластарының бірі болып табылады. Бұл класс қосылыстарына нуклеофилді орынбасу (S_N) және бөлшектену (элимирлену, Е) реакциялары тән. Галогентуындылардың реакцияға түсу қабілеттілігің жоғары болуы олардың молекулалық құрылысына байланысты. Нуклеофилді орынбасу реакциялары нәтижесінде галогеналкандардан көптеген органикалық қосылыстарды алуға болады. Төменде 9.1 –суретте галогеналкандардан спирттердің алыну реакциясының механизмі көрсетілген.

i)Хлорбутан молекуласы үшін мүмкін болатын изомерлерінің формуласын жазыңыз.___________________________________________________________________ [1]

^{iі) Хлорбутанның бір изомері нуклеофилді орынбасу реакциясына өте оңай түседі.Бұл қай изомер? Осы} изомер үшін хлорбутаннан спирт алынатын реакцияның механизмін жазып көрсетіңіз. _________________________________________________________ [2]

10. Фенолдар – молекула құрамында көміртек атомымен байланысқан бір немесе бірнеше гидроксил тобы бар хош иісті қосылыстар.

^{а) Құрамында 32,9 фенол болатын сулы ерітіндіні бромның артық мөлшерімен өңдеді.Түзілген бромтуындының массасын есепте}_______________________________ [2]

b) Фенолдардың тағы бір қасиеті поликонденсация реакциясына түседі , яғни фенол

мен формальдегид әрекеттесіп фенолформальдегидті пластмасса алынады.

і) фенолформальдегидті алыну реакциясын жазыңыз._____________________________ [1] іі) фенолформальдегидті пластмассаның қолданылуына бір мысал келтіріңіз. __ [1]

11. Сөйлемді толықтыр

і) Глицерин__________________спирт саналады, ал этанол _________________ спирт. Глицерин мен этанолды ажырату үшін біз _________________ қолданамыз. Мыс (ІІ) гидроксидінің тұнбасы жарқын _________________түсті ерітінді бере отырып______________.[1]

іі) Глицерин мен реагент (і) арасындағы жүретін реакция теңдеуін жазыңыз __________[1]

iii) Этанолдың сапалық анықтайтын реакция теңдеуін және байқалатын құбылысты жазыңыз: _________________________________________________________________[1]

12. Бір атомды алифатты спирттер улы. Мысалы, метанол – жүйке және тамырға қоздырғыш әсер етеді, этанол – сұйық есірткі, ұзақ әсер еткенде жүйке, ас қорыту, қан тамыр, бауыр, т.б. ауруларын тудырады. Спирттер – органикалық қосылыстардың ішіндегі ең маңызды тобы, олар еріткіштер ретінде қолданылады, бояулар, жасанды талшықтар, пластмассалар, хош иісті заттар, дәрілер, жуғыш заттар, т.б. өндіру үшін жартылай өнімдер болып табылады.

Этил тұрмыста сонымен қатар медицинада кеңінен қолданылады. Алькогольді ішімдік ретінде ұзақ уақыт пайдалану барысында адам ағзасына кері әсерін тигізеді.

і) этил спиртін ұзақ уақыт қабылдаған кезде "цирроз" ауруына шалдығатын ағза мүшесін атаңыз: _________________________________________________________________[1]

іі) Ағзаны "цирроз" ауруына шалдықтыратын химиялық қосылыс және ол неліктен цирроз ауруына шалдықтырады? _____________________________________________________[1]

Балл қою кестесі

Cl Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Бердишева Улжалгас Тогаевна 27 Мамыр 2021 1386 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Тоқсандық жиынтық бағалау, 10 сынып, биология Тақырып бойынша 31 материал табылды Тоқсандық жиынтық бағалау, 10 сынып, биология Материал туралы қысқаша түсінік Мұғалімдерге әдістемелік көмек ретінде ұсынамын Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы «Химия» пәнінен 4-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмаларының үлгісі 1. Бөлшектердің ішінен: 1)Hal-, 2)ОН-,3) CN-, 4)NO2-,5) OR-,6) RS-,7) NH2-, 8)NO2+, 9)Hal+, 10)RCO+ электрофил бөлшектердің қатарын көрсетіңіз. A) 1, 3, 5,6,7 B) 8,9,10 С)9 және 10 D) 8және 9 [1] 2. Спирттердің функционалдық тобын көрсет: А) - ОН B) - СООН С) –СОН D) – СО [1] 3. Үш атомды спирттің формуласын көрсет 1)С2Н5ОН 2) СН3ОН 3) С2Н4 (ОН)2 4) С3 Н5 (ОН)3 [1] 4. Ассиметриялы алкендер мен олардың қосылу реакциясының өнімдері арасындағы сәйкестікті орындаңыз. алкендер+реагент өнім А СН3-СН2-СН=СН2 + HBr 1 CH3-CH2-CHBr-CH3 2 CH3-CH2-CH2-CH2Br Б СН3-СН2-СН=СН2 + HCl 3 CH3-CH2-CH2-CH2Cl 4 CH3-CH2-CHCl-CH3 В СН2=СН-СН2- СН2-CH3 + HBr 5 CH3-CHBr-CH2-CH2- CH3 6 CH2Br-CH2-CH2-CH2- CH3 Жауабы: А) Б) В) [3] 5. Полиэтилен тұрмыстық және өндірістік маңызы бар пластмассалардың бірі. і) Полиэтиленнің үш құрылымдық буынынан тұратын формуласын жазыңыз және полиэтилен қолданатын кез-келген бір саланы атаңыз:________________________________________________ [1] ii)Полиэтилен қайта өңдеуге жіберудің қажеттілігін туындататын кез келген бір факторды ұсыныңыз: ____________________________________________________________________________________ [1] ііі) Полиэтиленді қайта өңдеудің қажеттілігін түсіндіріңіз: :__________________________________ [1] 6. Крекинг түрлері мен жүру жағдайы, алынатын өнімдері жайлы кестедегі бос торларды толтыр Салыстыру белгісі Термиялық крекинг Катализдік крекинг Температура Жүру жылдамдығы Түзілетін өнімдер және олардың ерекшелігі [3] 7. Фреондар- хлорфторкөміртектер зиянды әсері ең көп заттардың қатарына жатады.Олар, әдетте, тоңазытқыштар үшін қолданылатын,түссіз, суда ерімейтін, жанбайтын, эфирдің иісіндей иісі бар газдар. Ғалымдар Ш.Роуланд, М.Молина, П. Крутцен 1974 жылы біздің ғаламшарымызға қауіп төндіріп отырған «озон ойығының» пайда болуына бірден- бір себепкер фреондар деп шешті. і) Фреондар ішінен кең таралған қосылыстардың бірі трихлорфторметан және тетрафторметан . Бұл қосылыстардың құрылымдық формуласын жазыңдар.___________________________________________________________________ [1] іі) Қай фреонның озон қабатын бүлдіру қабілеті жоғары деп ойлайсыңдар? Жауабын түсіндіріңіз:._______________________________________________________________ [2] 8. і) Құрамы С4Н6 болатын ацетилен көмірсутектерінің құрылымдық формуласын жаз.___________________________________________________________________ [1] iі) тапсырмасында жазылған алкиннің cумен әрекеттесу реакция теңдеуін жазып, өнімін атаңыз ._______________________________________________________________ [2] 9. Көмірсутектің галогентуындылары органикалық қосылыстардың реакцияға қабілетті кластарының бірі болып табылады. Бұл класс қосылыстарына нуклеофилді орынбасу (SN) және бөлшектену (элимирлену, Е) реакциялары тән. Галогентуындылардың реакцияға түсу қабілеттілігің жоғары болуы олардың молекулалық құрылысына байланысты. Нуклеофилді орынбасу реакциялары нәтижесінде галогеналкандардан көптеген органикалық қосылыстарды алуға болады. Төменде 9.1 –суретте галогеналкандардан спирттердің алыну реакциясының механизмі көрсетілген. i)Хлорбутан молекуласы үшін мүмкін болатын изомерлерінің формуласын жазыңыз.___________________________________________________________________ [1] iі) Хлорбутанның бір изомері нуклеофилді орынбасу реакциясына өте оңай түседі.Бұл қай изомер? Осы изомер үшін хлорбутаннан спирт алынатын реакцияның механизмін жазып көрсетіңіз. _________________________________________________________ [2] 10. Фенолдар – молекула құрамында көміртек атомымен байланысқан бір немесе бірнеше гидроксил тобы бар хош иісті қосылыстар. а) Құрамында 32,9 фенол болатын сулы ерітіндіні бромның артық мөлшерімен өңдеді.Түзілген бромтуындының массасын есепте_______________________________ [2] b) Фенолдардың тағы бір қасиеті поликонденсация реакциясына түседі , яғни фенол мен формальдегид әрекеттесіп фенолформальдегидті пластмасса алынады. і) фенолформальдегидті алыну реакциясын жазыңыз._____________________________ [1] іі) фенолформальдегидті пластмассаның қолданылуына бір мысал келтіріңіз. __ [1] 11. Сөйлемді толықтыр і) Глицерин__________________спирт саналады, ал этанол _________________ спирт. Глицерин мен этанолды ажырату үшін біз _________________ қолданамыз. Мыс (ІІ) гидроксидінің тұнбасы жарқын _________________түсті ерітінді бере отырып______________.[1] іі) Глицерин мен реагент (і) арасындағы жүретін реакция теңдеуін жазыңыз __________[1] iii) Этанолдың сапалық анықтайтын реакция теңдеуін және байқалатын құбылысты жазыңыз: _________________________________________________________________[1] 12. Бір атомды алифатты спирттер улы. Мысалы, метанол – жүйке және тамырға қоздырғыш әсер етеді, этанол – сұйық есірткі, ұзақ әсер еткенде жүйке, ас қорыту, қан тамыр, бауыр, т.б. ауруларын тудырады. Спирттер – органикалық қосылыстардың ішіндегі ең маңызды тобы, олар еріткіштер ретінде қолданылады, бояулар, жасанды талшықтар, пластмассалар, хош иісті заттар, дәрілер, жуғыш заттар, т.б. өндіру үшін жартылай өнімдер болып табылады. Этил тұрмыста сонымен қатар медицинада кеңінен қолданылады. Алькогольді ішімдік ретінде ұзақ уақыт пайдалану барысында адам ағзасына кері әсерін тигізеді. і) этил спиртін ұзақ уақыт қабылдаған кезде "цирроз" ауруына шалдығатын ағза мүшесін атаңыз: _________________________________________________________________[1] іі) Ағзаны "цирроз" ауруына шалдықтыратын химиялық қосылыс және ол неліктен цирроз ауруына шалдықтырады? _____________________________________________________[1] Балл қою кестесі № Жауап Балл Қосымша ақпарат 1 В 1 2 А 1 3 4 1 4 А 1 1 В 4 1 С 5 1 5 [-CH2-CH2- CH2-CH2- CH2-CH2-] және тамақ сақталатын ыдыстар, пакет 1 үй, әр түрлі фурнитуралар, косметика, медицина,өндірісте кез келген бір дұрыс жауап қабылданады Ұзақ уақыт пайдалануға болмайды 1 ұзақ уақыт ыдырамайды, экологияға кері әсерін тигізеді, ыдыраса улы заттар бөлінеді 1 6 Термиялық: 470-550 0С, Катализдік: 450-550 0С, 1 жауаптар нұсқасы: толық жауап-3 бір қате жіберілсе -2 екі қате жіберілсе -1 Термиялық: баяу жүреді, катализдік- жылдам жүреді, 1 термиялық – бензин детонацияға төзімсіз, сақтауға қолайсыз катализдік- бензин детонацияға төзімді, сақтауға қолайлы 1 7 і) ССl3F, CF4 1 іі)хлорфторметан 1 Құрамында 3 атом хлор болғандықтан озон қабатына зиянды әсерін тигізеді 1 8 і) HC≡ C-CH2-CH3 / H3C- C≡ C-CH3 Бутин-1/ Бут-1-ин : Бутин -2/ Бут-2-ин 1 Ескерту! IUPAC номенклатурасы бойынша атау міндетті емес ??3+,??2+ іі) CH3 -CH2 -C≡ CH +НОН ⇒ CH3-CH2 -CH2 CHO/ бутаналь ??3+,??2+ H3C- C≡ C-CH3+НОН ⇒ CH3-COH-CH2-CH3 бутанон-2 1 1 Реакция дұрыс жазылған жағдайда -1 балл реакция өнімі дұрыс аталған жағдайда -1 балл 9 і) H3C-CH2-CH2-CH2Cl H3C-CH2-CHCl –CH3 H3C-C(CH3)Cl –CH3 1 Ескерту! үш изомердің екеуін жазған жағдайда -1 балл беруге болады іі) 1 Cl Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: doc Биология Басқа 10 сынып 27.05.2021 1386 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Бердишева Улжалгас Тогаевна Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ