«Куропаткино орта мектебі» КММ
Тоқтар - тұңғыш ғарышкер.
( Е. Өтетілеуов)
Өткізген:Сонгина ДанагульАбильтаевна.
Сабақтың тақырыбы: Тоқтар - тұңғыш ғарышкер.( Е Өтетілеуов)
Сабақтың мақсаты: Баланың өлеңді өзі таңдаған дауыс ырғағымен оқу арқылы сезімімен астастыруға мүмкіндік беру. Оқушының ғарыш, ғарышкерлер туралы білімдерін тереңдетуге жағдай туғызу.
Өлең арқылы биік мақсаттармен армандардың орындалу мүмкіндігін теориялық жағынан түсінуге мүмкіндік жасау; өлең мазмұнын өмірмен байланыстыру.
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың әдістері: сұрақ-жауап, түсіндіру,ой-қозғау, топпен жұмыс, әңгімелеу, шығармашылық жұмыс, ауызша, жазбаша, талдау.
Көрнекіліктер: Қазақ ғарышкерлерінің суреттері,плакаттар,маркер, бейне фильм.
Сабақтың барысы.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылар назарын сабаққа аудару.
Оқушыларды топқа бөлу-1,2,3, 1,2,3, 1,2,3

Психологиялық дайындық:
Ақыл-ойын дананың ,
Ана тілден аламын.
Ана тілім ардақты,
Ақ сүтіндей анамның.
Өсірген ой білімді,
Сүйем туған тілімді.
Мақсат етем әр сөздің,
Мәнін терең білуді.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру
Мәтінді оқу мәнерлеп,мазмұны айту.

Сұрақ –жауап арқылы жұмыс.Әр топқа бір-біріне әңгімені қолданып сұрақ дайындайды.

Мысалы:1 топ-2 топқа, 2-3топқа, 3-1 топқа.

Асық ойынын ойнау

Сергіту сәті

ІІІ.Қызығушылығын ояту
Жұмбақ шешу

1)Самұрық құс самғады,
Көктен өтіп.Айға жетіп,
Жеңілдеді салмағы. (Ғарыш кемесі)
2)Аспанда бір алып құс,
Ызғып ұшып барады.
Қарап тұрсақ ғажайып,
Соңында із қалады.(Зымыран)
3)Құстан аумайды,Көкте зулайды.( Ұшақ )
Балалар, бұл жұмбақтар не туралы? Дұрыс, бірақ бұл көлік түрлері кімдерге қажет? Ол адамдарды кім деп атаймыз?Ендеше, балалар Ғарыш кемесіне мініп, аспан әлеміне саяхатқа шығамыз.Балалар, біз сендермен аспан денелеріне байланысты төрт топқа бөлініп отырмыз.Олай болса осы аспан денелері туралы білетіндеріңді айтып беріңдерші .Топтағы оқушылар өздерінің білетіндерін ортаға салады.
Махаббат
1. Ай - Жердің табиғи серігі, Жерге ең жақын аспан денесі.
Ерсін
2. Күн - қызған газды шар. Жерге ең жақын жұлдыз. Күн жерге жақын болғандықтан ғана үлкен болып көрінеді.
Аяжан
3. Жұлдыз - өте күшті қызған газдан тұратын, өзінен жарық шығаратын және табиғаты жағынан Күнге ұқсас аспан денелерінің бірі
Даниял
4. Жер - Күн жүйесіндегі өмір бар, тіршілік бар жалғыз планета.
Ал енді осы аспан денелерін зерттейтін кімдер?Ғарышкерлер туралы не білеміз?
Ғаяз
1957 жылдың ақпан айында дүние жүзінде тұңғыш рет конструктор С.П.Королевтің басшылығымен жасалған жасанды жер серігі ғарышқа шығарылды.
Жанбота
1961 жылы 12 сәуір күні тағы бір жаналық бүкіл әлемді дүр сілкіндірді.Тұңғыш ғарышкер Ю.Гагарин “Восток”кораблімен ғарыш
кеңістігіне көтерілді.
Альфия
1991ж.2қазанда тұңғыш қазақ ғарышкері Т. Әубәкіров «Союз Т -13″ ғарыш кемесімен Байқоңырдан ғарышқа көтерілді.
Темірлан .
1994жылы Ресеймен бірлескен бағдарлама бойынша қазақ ғарышкері Т. А. Мұсабаев ғарышта болды.
Сонымен ең алғаш ғарышқа ұшқан қазақ ғарышкері кім екен? Дұрыс, айтасыңдар.
ІҮ. Мағынаны тану

-Бүгінгі сабағымызда Е. Өтетілеуовтың «Тоқтар - тұңғыш ғарышкер» өлеңімен танысамыз. Қазақтың тұңғыш ғарышкері Т. Әубәкіров туралы кеңінен мағлұмат аламыз
Өтетілеуұлы Ермек -1938 жылы 1 каңтарда Ақмола (қазіргі Астана) қаласында туған. 1962-1964 жылы Целиноград (қазіргі Акмола облысы) Қорғалжын аудандық "Шамшырақ нұры" газетінде қызмет істеген. 1964-1974 жылы республикалық "Балдырған" журналында, 1974-1976 жылы "Жазушы" баспасында редактор, 1976 жылдан жаңадан ашылған "Жалын" баспасында аға редактор, редакция меңгерушісі болып қызмет атқарады, кейін балалар әдебиеті баспасы - "Балаусада" еңбек етеді .
Кіріспе
«Ғарыш айлағы »видео көрсетуБайқоңыр - ғарыш алаңы. Қызылорда облысы Қармақшы ауданының аумағында орналасқан. Іргесі 1955 ж қаланған. Байқоңырдың ұшу трассасы Арал теңізінен Камчатка түбегіне дейін созылып жатыр. 1957 ж. 4 қазанда Байқоңыр ғарыш алаңынан тұңғыш ғарыш ракетасы сәтті ұшырылды.
Байқоңырдан 1961 ж. 12 сәуірде адамзат тарихында тұңғыш рет Ю. А. Гагарин «Восток» ғарыш кемесімен ғарышқа аттанды.
(Т.Әубакіров туралы видео көрсету)- Т. Әубәкіров 1946 ж маусымның 27 - де Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, 1 - май ұжымшарында дүниеге келген. Ұлты қазақ. Білімі жоғары.
Техника ғылымдарының докторы, профессор, халық қаһарманы 1965 - 69 ж. Армавир Әуе қорғанысы ұшқыштарының жоғары әскери оқу орнында оқыған, ұшқыш - инженер.1991ж қазанның 2 -де зерттеулік ғарышпен Александр Волков және Австралия ғарышкері Франц Фибон Союз ТМ - 13 ғарыш кемесімен ғарышқа ұшуға кірісті. Апта бойы «Мир» орбиталды кешенінде жұмыс істеді. 1991 ж қазанның 10 -да Жерге қайтып қонды. Ғарышта болған мерзімі 7 күн, 22 сағ 13 мин Қазақтың тұңғыш ғарышкері.
Оқулықпен жұмыс
1. Өлең шумақтарын топқа бөліп мәнерлеп тізбектей оқыту.
2. Мазмұнын талдау
Әр топ өздерінің оқыған өлең шумақтарының мазмұнын талдайды.
Тақтадағы орны ауысқан жоспардың ретін топтар өздері оқыған шумақ бойынша орналастырады
1.Тұңғыш ғарышкер – Тоқтар.-4
2.Арманшыл бала.-1
3.Ұшуға құмарлық.-2
4. Сынақшы ұшқыш.-3
Оқулыққа қайта үңіліп, талдауды тапсыру
Ү. Шығармашылық тапсырма

Музыка арқылы геометриялық фигураларды бояу.
(4-5 муз. Ойнайды, бояп болғаннан кейін Ғарышкер әлеміне саяхат сурет құрастыру) Ғарышкер Тоқтар Әубәкіров ағамызға қандай сұрақ қояр едіңдер?Оқушы сұрақтарын оқу.Хатқа салып жеберу.

Әр топ өз ғарыш кемелерінің суретін салып, оған ат қояды.Жұмыстарын қорғайды.

Ғарышқа ұшу мен ұшаққа отырып ұшудың айырмашылығы туралы ойланып айтып көрейік
ҮІ.Сабақты бекіту
-
Тест
1. Ғарышқа ұшудың мақсаты не?
а) аспанды саяхаттап айналып келу
ә) аспанды зерттеп, оның жұмбақ, түсініксіз жақтарын білу
б) әр ғарышкер өзінің батыр, мықты екенін
көрсету
2.
Ғарыш алаңы қалай аталады?
а) Астана
ә) Байқоңыр
б) Арал
3.
Тоқтар ағаның ізін басқан ғарышкер кім?
а) Талғат
ә) Гагарин
б) Фибон
4.
Ғарышкерлер мейрамы қашан тойланады?
а) 22 наурыз
ә) 9 мамыр
б) 12 сәуір
5.
Тоқтар Әубәкіров қай жылы ғарышқа ұшты?
а) 1962 жыл
ә) 1991 жыл
б) 1992 жыл

Тест
жауабы
1. ә) аспанды зерттеп, оның жұмбақ, түсініксіз жақтарын білу
2. ә) Байқоңыр
3. а) Талғат
4. б) 12 сәуір
5. ә) 1991 жыл
Сұхбат сұрақ жазу
Ғарышкер Тоқтар Әубәкіров ағамызға қандай сұрақ қояр едіңдер?Оқушы сұрақтарын оқу.Хатқа салып жеберу.
Смайлик арқылы өздеріннің көңіл күйлеріңді көрсетіңдер не ұнады, не білдіңдер, не білгің келеді?
ҮІІ.Үйге тапсырма беру:
1. Өздеріңе ұнаған өлең шумағын жаттау.
2. Ғарышкер ағаларға арналған өлең шығару.
ҮІІІ. Бағалау.
Бағалау парақшасы арқылы баға беру
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Тоқтар -тұнғыш ғарышкер(Е.Өтетілеуов)
«Куропаткино орта мектебі» КММ
Тоқтар - тұңғыш ғарышкер.
( Е. Өтетілеуов)
Өткізген:Сонгина ДанагульАбильтаевна.
Сабақтың тақырыбы: Тоқтар - тұңғыш ғарышкер.( Е Өтетілеуов)
Сабақтың мақсаты: Баланың өлеңді өзі таңдаған дауыс ырғағымен оқу арқылы сезімімен астастыруға мүмкіндік беру. Оқушының ғарыш, ғарышкерлер туралы білімдерін тереңдетуге жағдай туғызу.
Өлең арқылы биік мақсаттармен армандардың орындалу мүмкіндігін теориялық жағынан түсінуге мүмкіндік жасау; өлең мазмұнын өмірмен байланыстыру.
Сабақтың түрі: аралас
Сабақтың әдістері: сұрақ-жауап, түсіндіру,ой-қозғау, топпен жұмыс, әңгімелеу, шығармашылық жұмыс, ауызша, жазбаша, талдау.
Көрнекіліктер: Қазақ ғарышкерлерінің суреттері,плакаттар,маркер, бейне фильм.
Сабақтың барысы.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылар назарын сабаққа аудару.
Оқушыларды топқа бөлу-1,2,3, 1,2,3, 1,2,3

Психологиялық дайындық:
Ақыл-ойын дананың ,
Ана тілден аламын.
Ана тілім ардақты,
Ақ сүтіндей анамның.
Өсірген ой білімді,
Сүйем туған тілімді.
Мақсат етем әр сөздің,
Мәнін терең білуді.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру
Мәтінді оқу мәнерлеп,мазмұны айту.

Сұрақ –жауап арқылы жұмыс.Әр топқа бір-біріне әңгімені қолданып сұрақ дайындайды.

Мысалы:1 топ-2 топқа, 2-3топқа, 3-1 топқа.

Асық ойынын ойнау

Сергіту сәті

ІІІ.Қызығушылығын ояту
Жұмбақ шешу

1)Самұрық құс самғады,
Көктен өтіп.Айға жетіп,
Жеңілдеді салмағы. (Ғарыш кемесі)
2)Аспанда бір алып құс,
Ызғып ұшып барады.
Қарап тұрсақ ғажайып,
Соңында із қалады.(Зымыран)
3)Құстан аумайды,Көкте зулайды.( Ұшақ )
Балалар, бұл жұмбақтар не туралы? Дұрыс, бірақ бұл көлік түрлері кімдерге қажет? Ол адамдарды кім деп атаймыз?Ендеше, балалар Ғарыш кемесіне мініп, аспан әлеміне саяхатқа шығамыз.Балалар, біз сендермен аспан денелеріне байланысты төрт топқа бөлініп отырмыз.Олай болса осы аспан денелері туралы білетіндеріңді айтып беріңдерші .Топтағы оқушылар өздерінің білетіндерін ортаға салады.
Махаббат
1. Ай - Жердің табиғи серігі, Жерге ең жақын аспан денесі.
Ерсін
2. Күн - қызған газды шар. Жерге ең жақын жұлдыз. Күн жерге жақын болғандықтан ғана үлкен болып көрінеді.
Аяжан
3. Жұлдыз - өте күшті қызған газдан тұратын, өзінен жарық шығаратын және табиғаты жағынан Күнге ұқсас аспан денелерінің бірі
Даниял
4. Жер - Күн жүйесіндегі өмір бар, тіршілік бар жалғыз планета.
Ал енді осы аспан денелерін зерттейтін кімдер?Ғарышкерлер туралы не білеміз?
Ғаяз
1957 жылдың ақпан айында дүние жүзінде тұңғыш рет конструктор С.П.Королевтің басшылығымен жасалған жасанды жер серігі ғарышқа шығарылды.
Жанбота
1961 жылы 12 сәуір күні тағы бір жаналық бүкіл әлемді дүр сілкіндірді.Тұңғыш ғарышкер Ю.Гагарин “Восток”кораблімен ғарыш
кеңістігіне көтерілді.
Альфия
1991ж.2қазанда тұңғыш қазақ ғарышкері Т. Әубәкіров «Союз Т -13″ ғарыш кемесімен Байқоңырдан ғарышқа көтерілді.
Темірлан .
1994жылы Ресеймен бірлескен бағдарлама бойынша қазақ ғарышкері Т. А. Мұсабаев ғарышта болды.
Сонымен ең алғаш ғарышқа ұшқан қазақ ғарышкері кім екен? Дұрыс, айтасыңдар.
ІҮ. Мағынаны тану

-Бүгінгі сабағымызда Е. Өтетілеуовтың «Тоқтар - тұңғыш ғарышкер» өлеңімен танысамыз. Қазақтың тұңғыш ғарышкері Т. Әубәкіров туралы кеңінен мағлұмат аламыз
Өтетілеуұлы Ермек -1938 жылы 1 каңтарда Ақмола (қазіргі Астана) қаласында туған. 1962-1964 жылы Целиноград (қазіргі Акмола облысы) Қорғалжын аудандық "Шамшырақ нұры" газетінде қызмет істеген. 1964-1974 жылы республикалық "Балдырған" журналында, 1974-1976 жылы "Жазушы" баспасында редактор, 1976 жылдан жаңадан ашылған "Жалын" баспасында аға редактор, редакция меңгерушісі болып қызмет атқарады, кейін балалар әдебиеті баспасы - "Балаусада" еңбек етеді .
Кіріспе
«Ғарыш айлағы »видео көрсетуБайқоңыр - ғарыш алаңы. Қызылорда облысы Қармақшы ауданының аумағында орналасқан. Іргесі 1955 ж қаланған. Байқоңырдың ұшу трассасы Арал теңізінен Камчатка түбегіне дейін созылып жатыр. 1957 ж. 4 қазанда Байқоңыр ғарыш алаңынан тұңғыш ғарыш ракетасы сәтті ұшырылды.
Байқоңырдан 1961 ж. 12 сәуірде адамзат тарихында тұңғыш рет Ю. А. Гагарин «Восток» ғарыш кемесімен ғарышқа аттанды.
(Т.Әубакіров туралы видео көрсету)- Т. Әубәкіров 1946 ж маусымның 27 - де Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, 1 - май ұжымшарында дүниеге келген. Ұлты қазақ. Білімі жоғары.
Техника ғылымдарының докторы, профессор, халық қаһарманы 1965 - 69 ж. Армавир Әуе қорғанысы ұшқыштарының жоғары әскери оқу орнында оқыған, ұшқыш - инженер.1991ж қазанның 2 -де зерттеулік ғарышпен Александр Волков және Австралия ғарышкері Франц Фибон Союз ТМ - 13 ғарыш кемесімен ғарышқа ұшуға кірісті. Апта бойы «Мир» орбиталды кешенінде жұмыс істеді. 1991 ж қазанның 10 -да Жерге қайтып қонды. Ғарышта болған мерзімі 7 күн, 22 сағ 13 мин Қазақтың тұңғыш ғарышкері.
Оқулықпен жұмыс
1. Өлең шумақтарын топқа бөліп мәнерлеп тізбектей оқыту.
2. Мазмұнын талдау
Әр топ өздерінің оқыған өлең шумақтарының мазмұнын талдайды.
Тақтадағы орны ауысқан жоспардың ретін топтар өздері оқыған шумақ бойынша орналастырады
1.Тұңғыш ғарышкер – Тоқтар.-4
2.Арманшыл бала.-1
3.Ұшуға құмарлық.-2
4. Сынақшы ұшқыш.-3
Оқулыққа қайта үңіліп, талдауды тапсыру
Ү. Шығармашылық тапсырма

Музыка арқылы геометриялық фигураларды бояу.
(4-5 муз. Ойнайды, бояп болғаннан кейін Ғарышкер әлеміне саяхат сурет құрастыру) Ғарышкер Тоқтар Әубәкіров ағамызға қандай сұрақ қояр едіңдер?Оқушы сұрақтарын оқу.Хатқа салып жеберу.

Әр топ өз ғарыш кемелерінің суретін салып, оған ат қояды.Жұмыстарын қорғайды.

Ғарышқа ұшу мен ұшаққа отырып ұшудың айырмашылығы туралы ойланып айтып көрейік
ҮІ.Сабақты бекіту
-
Тест
1. Ғарышқа ұшудың мақсаты не?
а) аспанды саяхаттап айналып келу
ә) аспанды зерттеп, оның жұмбақ, түсініксіз жақтарын білу
б) әр ғарышкер өзінің батыр, мықты екенін
көрсету
2.
Ғарыш алаңы қалай аталады?
а) Астана
ә) Байқоңыр
б) Арал
3.
Тоқтар ағаның ізін басқан ғарышкер кім?
а) Талғат
ә) Гагарин
б) Фибон
4.
Ғарышкерлер мейрамы қашан тойланады?
а) 22 наурыз
ә) 9 мамыр
б) 12 сәуір
5.
Тоқтар Әубәкіров қай жылы ғарышқа ұшты?
а) 1962 жыл
ә) 1991 жыл
б) 1992 жыл

Тест
жауабы
1. ә) аспанды зерттеп, оның жұмбақ, түсініксіз жақтарын білу
2. ә) Байқоңыр
3. а) Талғат
4. б) 12 сәуір
5. ә) 1991 жыл
Сұхбат сұрақ жазу
Ғарышкер Тоқтар Әубәкіров ағамызға қандай сұрақ қояр едіңдер?Оқушы сұрақтарын оқу.Хатқа салып жеберу.
Смайлик арқылы өздеріннің көңіл күйлеріңді көрсетіңдер не ұнады, не білдіңдер, не білгің келеді?
ҮІІ.Үйге тапсырма беру:
1. Өздеріңе ұнаған өлең шумағын жаттау.
2. Ғарышкер ағаларға арналған өлең шығару.
ҮІІІ. Бағалау.
Бағалау парақшасы арқылы баға беру
шағым қалдыра аласыз


