400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Тұрақты электр тогы. Электр тогы. Ток күші.

Материал туралы қысқаша түсінік
мұғалімге сабақ жоспары, тақырып нақта түсінікті
Материалдың қысқаша нұсқасы

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі:

Тұрақты электр тогы

Мектеп:

20ДБАЛ

Күні:


Мұғалімнің аты-жөні:

Кожахметова А.К

Сынып:

8 А

Қатысқандардың саны:

Қатыспағандардың саны:

Сабақтың тақырыбы

Электр тогы.Ток көздері.Ток күші.Амперметр

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.4.2.1 – электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру

8.4.2.2 – электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолдану;

Сабақ мақсаттары

  • электр тогы ұғымын түсіндіру;

  • электр тогының әрекетін сипаттау;

  • электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолдану;

  • ток күшін сипаттау

Бағалау критерийлері

  • электр тогы ұғымын түсіндіреді;

  • электр тогының әрекетін сипаттайды;

  • электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолданады;

  • ток күшін сипаттайды.

Тілдік мақсаттар



















қазақша

русский

english

Электр тогы

Электрический ток

Electric current

Электр заряды

Электрический заряд

Electric charge

Өткізгіш

Проводник

Conductor

Ток күші

Сила тока

Current

Өткізгіш арқылы заряд өткен кезде...

При прохождении заряда через проводник...

As charge flows (passes) through the conductor…

Электрондардың реттелген бағытталған қозғалысы

Направленное упорядоченное движение электронов

Directed ordered movement of electrons

Оң полюсынан теріс полюсына қарай...

От положительного полюса к отрицательному полюсу...

From the plus pole to the minus pole

Амперметр

Амперметр

Ammeter

Тізбектей

Последовательно

Series

Электр тогының пайда болу мен бар болу шартттары

Условия возникновения и существования электрического тока

Conditions of appearance and existence of electric current

Оқушылар электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын ауызша түсіндіреді.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер

Электр тогы деп........

Электр тогы пайда болуы үшін қажетті шарттар:...................

Ток күші дегеніміз................

ЭҚК деп.........

Құндылықтарды дарыту

Бұл сабақта оқушылар жұпта жұмыс жасауға және сыни ойлауға дағдыланады.

Пәнаралық байланыстар

Токтың әрекетін түсіндіргенде химия және биология пәнімен, ал ток күшін есептегенде математика пәнімен байланыс

Бастапқы білім

ХБЖ; электр заряды; электр өрісі және электрометр ұғымдарымен таныс

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет


Ресурстар

Сабақтың басы

0-2 мин

«Электр тогының өтіп жатқандығын қандай белгілері арқылы анықтауға болады?»

Оқушылар электр тогы жайлы білетін ақпараттарымен бөліседі. тақырыбы мен оқу мақсатына қарай бағыттау

Мақсатты болжау: Оқушылармен бірге талқыланады.

  • электр тогы ұғымын түсіндіру;

  • электр тогының әрекетін сипаттау;

  • электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолдану;

  • ток күшін сипаттау

Презентация

Сабақтың ортасы

2-17 мин




























17-27 мин












27-37 мин




Пластиналарды зарядтау үшін қолданылатын Ван де Грааф генераторын қолданып, зарядтың өтуін демонстрациялау

Зарядтың күмбездің бетінде жиналатынын және оған өткізгішті жақындатқанда, оның бойымен өтетінін еске түсіру.

Электрондар бір беттен екіншісіне қарай қозғалатындығын еске түсіреміз. Электр тогы зарядталған бөлшектердің ағыны екенін түсіндіріп, білімдерін кеңейту. Оқушылардан электрон туралы не білетіндерін сұрау, яғни олардың теріс зарядталған бөлшектер екенін қарастыру. Токты оң зарядталған бөлшектер ағыны деп алынғанын және токтың бағыты электрондардың қозғалысына қарсы болатынына назар аудару керек.

Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы бірлік ∆t уақытта тасымалданатын ∆q заряд мөлшері ток күші ретінде анықталатындығын түсіндіру.


Ток күші Ампермен (А) өрнектеледі. 

  Электр тогының әрекетін оқушылардан сұраймыз.Мұғалім токтың жылулық химиялық, магниттік және физиологиялық әрекетін түсіндіреді

Электр тогы – зарядталған бөлшектердің бағытталған қозғалысы

Ток болуы үшін қажетті шарттар

  • Еркін q зарядтардың бар болуы.( электрондар, иондар)

  • Электр өрісінің бар болуы.

Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қандай да бір уақыт аралығында тасымалданатын электр мөлшерінің сол уақыт аралығына қатынасы Ток күші деп аталады

I=q/t

I –ток күші

q-электр заряд

t-уақыт

Алғаш рет « электр тоғы» түсінігін енгізген француз ғалымы Андре Ампер болды

Амперметртізбектейжалғанады. Құралдың (+) таңбасыбарклеммасынтоккөзінің (+) полюсіненбасталатынсымменжалғайды, ал (-) таңбасынтоккөзініңсәйкесінше (-) полюсіменжалғайды.

Электр тогы - зарядталған бөлшектердің реттелген (бағытталған) қозғалысы.

Электр тогының бағыты ретінде шартты түрде оң зарядтардың қозғалыс бағыты қабылданған. Электр тогыныӊ бағыты электр өрісі кернеулігініӊ бағытымен сәйкес келеді.

Тұрақты ток- модулы және бағыты өзгермейтін ток.


Электр тогының пайда болу шарттары: еркін ток тасымалдаушылар (еркін зарядтар) болу керек және электр өрісі болу қажет (ток көзі).

Электр өрісінде орналасқан өткізгіште еркін зарядтардыӊ реттелген қозғалысына зарядтардыӊ хаостық жылулық қозғалысы қосылады.


Өткізгіштік электр тогы – электр өрісінің әсерінен өткізгіштегі еркін электр зарядтарының реттелген қозғалысынан (оң зарядтар электр өрісі бағытында, теріс зарядтар өріске қарсы бағытта қозғалады) туындайтын ток. Мс: металдардағы, жартылай өткізгіштердегі, электролиттердегі электр тогы.

Металдарда ток тасымалдаушылар еркін электрондар болып табылады.


Электр тогының әрекеттері

Электр тогының жылулық (а), магниттік (б) және химиялық (в) әрекеттері байқалады.

Металдардан ток өткен кезінде жылулық және магниттік әрекеттері байқалады.

Электролиттерден ток өткен кезінде жылулық, магниттік және химиялық әрекеттері байқалады.

Ток көздері

18-ғасырдыӊ аяғына дейін ғалымдар негізінен үйкеліс арқылы «электр зарядын алып келді», яғни үйкеліс арқылы денелерді электрледі.

18- ғасырдыӊ аяғында италян ғалымы А.Вольта алғашқы ток көзін жасады. Ол мыс және цинк пластиналарын қышқылға түсірген кезінде мыстан жасалған пластинка оӊ, ал цинктан жасалған пластинка теріс зарядқа ие болғандығын бақылайды. Бұл жағдайда оӊ және теріс зарядтардыӊ бөлінуі жүзеге келеді.

Егер өткізгіш арқылы мыс және цинк пластинкаларын қоссақ, онда электр тогы туындайды.

Электр тогын күшейту үшін Вольта мұндай пластинкалардан «столб» жасайды.

Химиялық реакция негізінде жұмыс жасайтын ток көздері гальваникалық (италян ғалымы Луиджи Гальвани) элементтер деп аталады.

Электр тізбегі символдары

№

Символы

Анықтамасы

1

Гальваникалық элемент, аккумулятор, батарейка

2

Элементтер батареясы

3

Өткізгіштердіӊ (сымдардыӊ) қосылуы.

Нүкте түйін деп аталады.

4

Өткізгіштердіӊ (сымдардыӊ) қиылысуы

5

Аспаптар жалғану үшін арналған зажимдар

6

Кілт

7

Электрлік шам

8

Электрлік қоӊырау (звонок)

9

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
2 ұстаз жүктеп алған
3 ақпан
2442
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі