Тұрақты магниттер. Магнит өрісі

Бөлім

Электромагниттік құбылыстар

Сынып: 8 а

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.4.3.1 – магниттердің негізгі қасиеттеріне сипаттама беру және магнит өрісін күш сызықтары арқылы бейнелеу;

Сабақтың мақсаты

Оқушылар тұрақты магниттердің негізгі қасиеттерін зерделейді және магнит өрісінің күнделікті өмірдегі қолданылу салаларын талдайды

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

7 минут

Сәлемдесу

Оқушыларды түгелдеу.

Психологиялық ахуал: «Қорқыныштан арылу»

Оқушылардың назарын, көңілін сабаққа аудару мақсатында орындалатын тренинг.

«Магниттік аңшылық» ойыны (әр оқушыға кішкентай магнит таратып, «Жасырылған магниттік заттарды тауып көрелік» деп хабарлаймыз. Ереже:Оқушылар магниттерін пайдалананып,заттарлды тек магниттің көмегімен ғана табу керек, Талқылау: осы ойында сіздер қандай заттарды тауып алдыңыздар? Неліктен барлық заттар магниттпен тартыла алмайды? «Магнит қандай заттарды тартады?» сіздің ойыңызша бұл заттардың қасиеттерінде қандай айырмашылық бар?)

«Сіз білетін барлығы» әдісі

Шapты: Мұғaлiм өткeн тaқыpыптың түйiнiн aшaтын ecкe түcipyгe бaғыттaлғaн cұpaқ қoяды.

Cұpaқ бaғыттaлғaн oқyшы жayaп бepeдi ,eгep жayaп бepe aлмaca бacқa oқyшығa бaғыттaйды

1. Ток көзіне бірнеше құралдар мен аспаптарды қатарынан пайдаланған кезде ..... пайда болады. (қысқа тұйықталу)

2. Егер өткізгіштердің басын бір ғана А нүктесінде, ал ұштарын екінші бір В нүктесінде жалғаса, онда мұндай жалғау түрі қалай аталады? (параллель)

3.Қысқа тұйықталу кезінде өртті және ток көзінің бүлінуін болдырмау үшін электр тізбегіне қандай құралдар қолданылады? (сақтандырғыштар)

4. Өткізгіштен ток өткенде одан бөлінетін жылу мөлшері немен өлшенеді? (Джоуль)

5.Қыздырғыш элементтер жасалатын қоспа түрлері? (нихром)

Оқушылар сәлемдеседі Психологиялық ахуал арқылы бүгінгі бар қорқынышын ақпараққа жазып, бүктеп, қоқыс жәшігіне лақтырады.

Жұмыс парағы

Көрнекіліктер

Сабақтың ортасы

30 минут

Жаңа сабақ

Тұрақты және қарапайым магниттер деп магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелердә айтамыз.Мұндай денелерге табиғи магниттік теміртас жатады

Тұрақты магниттердің қасиеттері:Магниттің әртүрлі бөліктері әртүрлі магниттеледі ең көп магниттік тартылу күші магнитттік полюстер деп аталатын магниттің ұштарында болады.

Магниттің бір -біріне ұқсамайтын екі полюсі бар солтүстік N, оңтүстік S

Магниттердің түрлері көп таға тәрізді , жолақ магниттер болып табылады.Жердеде магнит өрісі бар екені белгілі.

Магнит сызықтары магниттің солтүстік полюсінен шығып , оңтүстік полюсіне енеді.

Жасанды магниттер -болат, никель, кобальт. «Магнит» сөзі, маңынан темір кені табылған Кіші Азиядағы Магнезия қаласының атауынан шыққан.

«Досыңмен сырлас» әдісі

1-тапсырма:Магниттердің қасиеттерін анықта

«Сенімді серіктес» әдісі.Функционалдық сауаттылық тапсырмасы

2-тапсырма.Магнит өрісінің күш сызықтарын сыз. Тапсырма шарты:

1. Жолақты магниттің айналасына темір ұнтағын сеуіп, магнит өрісінің күш сызықтарын бақылаңыз.

2. Көрген өріс сызықтарын дәптерге түсіріңіз.

3. Солтүстік (N) және оңтүстік (S) полюстерді белгілеңіз.

3-тапсырма. Магнит өрісінің күнделікті өмірдегі қолданылуы”

Тұрақты магниттер

Магниттердің қолдану аясы өте кең. Олар тек компастарда ғана емес, электрорадио-техникада, роботтық техникада, медицинада және тұрмыста да қолданылады. Магниттердің негізгі қасиеті – темір, никель және кобальт сияқты магниттелетін материалдарды тарту қабілеті. Күнделікті өмірде біз магниттерді электр қозғалтқыштардан, динамиктерден, телефондардан, тоңазытқыштардың есік жабысқыштарынан, медициналық құрылғылардан (мысалы, МРТ аппараттары) және тағы басқа көптеген құралдардан таба аламыз ба?

тапсырма шарты:

1. Мәтінді мұқият оқып шығыңыз.

2. Мәтінде көрсетілген магниттердің қолдану салаларын анықтаңыз.

3. Қосымша ақпарат көздерін (интернет, оқулықтар) пайдаланып, магниттердің тағы қандай салаларда қолданылатынын зерттеңіз.

4. Қолдану салаларын кестеге толтырып, әр саланың қысқаша сипаттамасын жазыңыз.

Оқушылар тапсырманы жұппен және жеке орындайды.

Өзара пікір алмасып, бір- біріне тапсырма орындауда көмектеседі.

Оқушылар әртүрлі заттар (темір, ағаш, пластик, қағаз, алюминий) беріледі.

Магнитті пайдаланып, қай заттардың магнитке тартылатынын, қайсысы тартылмайтынын зерттейді.

Зерттеу нәтижелерін кестеге жазады.

Тапқан мәліметтерін сыныптастарымен талқылайды.

Қорытынды шығарып, магниттің негізгі қасиеттерін анықтайды.

Егер оқушылар жұппен жұмыс жасайды:

Суреттер мен бейнематериалдарды қарап, магниттердің күнделікті өмірдегі қолдану салаларын зерттейді.

Әрбір мысалға магниттің қандай қасиеті пайдаланылатынын анықтайды.

Қолдану салалары мен қасиеттерін кестеге жүйелі түрде жазады.

Кестені суреттермен толықтырады.

Зерттеу нәтижелерін сыныптастарымен бөлісіп, магниттердің түрлі салалардағы маңыздылығын талдайды.

Дескриптор:

1.Магнитке тартылатын және тартылмайтын заттарды анықтайды-1балл

2.Заттың магниттік қасиеттерін салыстырып кестеге мәліметтерді дұрыс енгізеді-1 балл

Дескриптор:

1.Магнит өрісінің күш сызықтарын дұрыс бейнелейді.-1 балл

2.Магниттің полюстерін дұрыс анықтайды.-1балл

3.Өріс бағытын көрсетеді.-1 балл

Дескриптор:

1.Мәтіндегі негізгі ақпаратты дұрыс түсінеді.-1 балл

2.Магниттердің қолдану салаларын нақты анықтайды.1-балл

3.Қосымша дереккөздерден ақпарат іздеп, тапсырманы кеңейтеді.-1балл

4.Кестеде мәліметтерді жүйелі түрде көрсетеді.-1 бал

Жұмыс парағы

Тапсырмалар

Ресурс №1

Ресурс №2

ресурс №3

Сабақтың соңы

8 минут

Рефексия

Бағалау

Үй тапсырмасы

Сабақты бекіту

«Физикалық диктант» әдісі

1._______ немесе ______ магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелерді айтады. (тұрақты, қарапайым)

2.Магнит тілшенің ____ полюсі бар. (екі)

3.Электр өрісінің өзіне тән _______ қасиеті қозғалмайтын зарядтарға әрекет ету қабілеті болып табылады. (ерекше)

4.Қасиеттері бойынша бір-біріне ұқсамайтын _______ немесе _______ деп аталатын екі полюсі бар. (солтүстік, оңтүстік)

5. _______ деп электр тогы бар өткізгіштердің өзара әрекеттесуін жүзеге асыратын материяның түрі. (магнит өрісі)

6.Электр тогы бар түзу өткізгіш орналасқан кеңістікте магнит тілшені қозғалысқа келтіретін күш _______ _______ деп аталады. (магниттік күштер)

Оқушылар сабақты қорытындылау тапсырмасын орындап ,бүгінгі сабақтан алған білімдерін бекітеді

Дескриптор:

Магнит өрісіне,тұрақты магнитке берілген диктантта

Ережесін дұрыс жаза алады;

1 балл

Жұмыс парағы

Тапсырмалар

Рефексия

«Алып Магнит» әдісі бойынша (Жердің магнит өрісін бейнелейтін суретке негізделген,мұнда магниттің екі полюсі бар: Оң және Теріс.ОҢ(пайдалы, түсінікті болған тұстары),Теріс(түсінбеген, қиын болған немесе сұрақ туындаған тұстар)

Өзін -өзі бағалау

«Білім клас» әдісі бойынша

Үйге тапсырма: Тақырыпты оқу

Сабаққа кері байланыс қалдырады.

Өзін өзі бағалау парағында бағалап сабақтың соңында хабарлайды.

Өзін-өзі бағалау парағы

Бағалау парағы