Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

Білім беру ұйымының атауы

М.Горький атындағы №16 мектеп-лицей

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Қожахметова.М

Күні:07.11.2024ж

Сынып: 6б,в

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.2.2.5 көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау;

6.2.2.2 ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру;

6.2.2.4 түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұн және А. Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Түркі халықтарының рухани және материалдық мәдениетінің әлемдік өркениеттің дамуына қосқан үлесін талдайды

құндылықтары

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5минут

Ұйымдастыру кезеңі

1.Оқушыларды түгендеу.

2.Жағымды атмосфералық ахуал туғызу.

Үй тапсырмасын сұрау

«Ақиқат-жалған» әдісі - үй тапсырмасын сұрау

Ой қозғау.

Тақтада берілген суреттер мен жасанды инттелектті сөйлету арқылы оқушылар жаңа сабақтың тақырыбына болжау жасайды.

Сабақтың тақырыбы таныстырылып, оқу мақсатын анықтау алдымен оқушыларға ұсынылады .

Оқушылар

Wordwall платформасында «Ақиқат немесе Жалған» әдісі арқылы үй тапсырмасының сұрақтарына жауап береді.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«мадақтау»

Тақырып

тық суреттер

Жасанды инттелект бейнеролигі

Wordwall платформасының сілтемесі:

https://wordwall.net/ms/resource/71465730

Сабақтың ортасы

35минут

Мұғалім түсіндірмесі

М.Тақырып төңірегінде қысқаша түсініктеме береді.

Бейнеролик көрсетіледі.

-Балалар,материалдық мәдениетке қандай өнер түрлерін жатқызамыз?

-Жазған еңбектері арқылы түркі тілдес халықтардың мәдениетін әлемге танытқан қандай ғұламалар мен ақын,жазушыларды айта аласыздар?

Топтық жұмыс.Оқушылар берілген мәтінмен танысып,өзара талқылайды.Топта бірлесе отырып, тапсырмаларды орындап, тақтаға шығып қорғайды.

І топ.«Инфографика» әдісі.

Canva платформасындағы берілген шаблонға мәтінді пайдалана отырып,инфографика құрастырады.Ғұламалардың суреттері, еңбектерінің атауы мен негізгі идеяларын жазып шығады.

ІІ топ.«Кластер» әдісі.

Canva платформасындағы көрсетілген шаблонда мәтінді пайдалана отырып,10-13ғасырлардағы қолөнер түрлерінің ерекшеліктері тақырыбында кластер құрайды.

ІІІ топ.«Талдау кестесі» әдісі.

10-13ғасырлардағы сәулет өнері ескерткіштері туралы талдау жасайды.Презентацияда берілген кестені толтырады.

Жұптық жұмыс.

«Сәйкестендірі кестесі»

Жеке жұмыс.

Quiziz платформасы арқылы тест тапсырмасын

1. Түркi тiлiндегi алғашқы энциклопедиялық еңбек

А) Жүсіп Баласағұни «Құтты бiлiк»

В) Ахмет Ясауи «Диуани Хикмет»

С) Махмұд Қашғари «Диуан лұғат ат-түрк»

Д) Мұхаммед Хайдар «Тарих-и-Рашиди»

2.XI-XII ғасырларда салынған Жамбыл облысының Тараз қаласына жақын жерде орналасқан ең көрнекті сәулет ескерткіштерінің бірі

А)Айша Бибі кесенесі

В)Қожа АхметИассауи кесенесі

С) Жошы хан кесенесі

Д)Алаша хан кесенесі

3.Түркi тiлiнде жазылған «Ақиқат сыйы» атты дастанның авторы

А) Ахмет Иүгнеки

В) Қадырғали Жалаири

С) Махмұд Қашғари

Д) Мұхаммед Хайдар

4.Х-ХІІІғасырларда полихромдық стильді қолөнердің қай түрінде кеңінен қолданылды

А)Темір ұсталығында

В) Зергерлікте

С) Тері мен жүн өңдеуде

Д)Шыны бұйымдарын жасауда

5. Қожа Ахмет Йасауидің еңбегі

А)«Құтты білік»

В) «Асыл тастар»

С)«Даналық кітабы»

Д)«Тарих»

6.Түркiлерге тау-кен iсiнiң, металл өндірісі мен қолөнердiң дамуына ықпал еткен шикiзатқа бай аймақ

А) Жетiсу

В) Алтай

С) Маңғыстау

Д) Мауараннахр

7. Х ғасырдағы Йассы,Отырар,Тараз қаласынан қандай бұйымдар табылды

А)Алтын әшекейлер

В)күміс ыдыстар

С)шыны бұйымдары

Д) көзелер

8. Х-ХІІІғасырларда ғимаратты сәндеу үшін қолданылатын кірпіш

А)Ғаныш

В)ташнау

С)гипс

Д)терракота

9. Түркiлердiң қандай жетiстiктерi әлемдік өркениетке өз үлесін қосты

А) темiр үзеңгiлер мен ер-тоқымдар

В) Ортағасырлық түркi әлемiнің ұлы ғалымдары мен ойшылдарының еңбектері

С) орта ғасырлардағы сәулет өнері ескерткіштері

Д)Барлық жауаптары дұрыс

10. Жезқазған қаласынан 40 шақырымдай жерде Кеңгір өзенінің жағасында орналасқан ХІІІ ғасырда салынған кесене

А)Жошы хан

В)Айша бибі

С)Бабаджа қатын

Д)Алаша хан

Сабақты қорытындылау

1.

Оқушылар көрсетілген бейнеролик бойынша ,сұрақтарға жауап береді.

Сыныптағы топтарға мәтіндер таратылып беріледі.

Оқушылар мәтінмен танысып,әр топ өзіне берілген тапсырмаларды ноутбукқа орындандап,

тақтаға шығып қорғайды.

Әр жұп берілген тапсырманы бірлесіп,орындайды.

Дескрипторлар:

Түркi тiлiндегi алғашқы энциклопедиялық еңбек авторын атайды;

XI-XII ғасырларда салынған Жамбыл облысының Тараз қаласына жақын жерде орналасқан ең көрнекті сәулет ескерткішті атайды;

Түркi тiлiнде жазылған «Ақиқат сыйы» атты дастанның авторы атайды;

Х-ХІІІғасырлардағы полихромдық стильді қолөнердің түрін анықтайды;

Қожа Ахмет Йасауидің еңбегі атайды;

Түркiлерге тау-кен iсiнiң, металл өндірісі мен қолөнердiң дамуына ықпал еткен аймақты анықтайды;

Х ғасырдағы Йассы,Отырар,Тараз қаласынан қандай бұйымдар табылғанын анықтайды;

Х-ХІІІғасырларда ғимаратты сәндеу үшін қолданылатын кірпіштің түрін атайды;

Түркiлердiң әлемдік өркениетке қосқан үлесін атайды;

Жезқазған қаласынан 40 шақырымдай жерде Кеңгір өзенінің жағасында орналасқан ХІІІ ғасырда салынған кесенеанықтайды;

Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

« Үздік топ»

Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

« Өзара бағалау»

Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

ҚБ:10б

https://youtu.be/TFrolqKk4CY?si=QzXnA4sfig2CFARA

Ақпараттық мәтін

ноутбуктер

Таратпа материалдар

Quiziz платформасының сілтемесі:

Сабақтың соңы

5минут

Рефлексия

Интерактивті тақтада берілген анимациялық презентациядағы ойын арқылы сабақ соңында өз білімінің деңгейін анықтайды

-түсіндім

-сұрақтарым бар

-түсінбедім

Үйге тапсырма

Неліктен крест жорықтары ұйымдастырылды? атты тақырыпта эссе жазып келу

Оқушылар

Интерактивті тақтадағы

Ойын арқылы

сабақ

барысындағы өз деңгейлерін анықтайды

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

Интерактивті тақта