Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы Мектеп: «Бобровка орта мектебі» КММ

7.2 А

Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Улмесекова Назым Даутбековна

Сынып: 7 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы: Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті

Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

6.2.3.2 – Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау;

6.2.2.4 – түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру;

6.2.3.3 «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтау

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушы: орта ғасырдағы өмір сүрген ғұламалардың ғылымның дамуына қосқан үлесін біледі.

Басым оқушы: М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің ерекшеліктерін талдайды.

Кейбір оқушы: М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің әлем ғылымы үшін маңызына аналитикалық қорытынды жазады.

Бағалау критерийлері

- Орта ғасырдағы өмір сүрген ғұламалардың ғылымның дамуына қосқан үлесін айта алады.

- М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің ерекшеліктеріне талдау жасайды.

- М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің әлем ғылымы үшін маңызына аналитикалық қорытынды жаза алады.

Тілдік мақсаттар

1. Кесте толтырады (жазылым дағдысы);

2. Ғалымдардың еңбегі, өмірі туралы мәтінмен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы).

3. Еңбектерін, өмірбаянын айтады (айтылым дағдысы);

4.Оқушылар топтардың жұмысын тыңдайды, пікір айтады (тыңдалым дағдысы)

Пәнге қатысты лексика мен терминология:«Муалим ассана» – «Екiншi ұстаз», трактат

Құндылықтарға баулу

Дамыған ортағасырлық қоғамдағы өмір сүрген ғалымдардың еңбегін бүгінгі күнмен байланыстыру арқылы мәдениетке, әдеби ескерткіштерге құрметпен қарауға бағыттау

Пəнаралық байланыс

оқылым, жазылым тапсырмаларын орындату арқылы қазақ тілімен байланысты

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақта мен презентация жаңа сабақ материалын игеруде пайдаланылады

Алдыңғы білім

Ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсінеді.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут

1. Ұйымдастыру сәті. «Бір-біріміздің қолымыздан ұстаймыз бір-бірімізге қуаныш сыйлаймыз»

Топқа бөлу: Портреттер арқылы (3 топ)

І топ: Әл -Фараби

ІІ топ: М. Қашғари

ІІІ топ: А.Яссауи

2. Қызығушылықты ояту

Бейнеролик: «Қожа Ахмет Яссауи кесенесі» (тыңдалым) көрсетіледі.

Оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойылады.

1. Бейнероликтен не көрдіңдер?

2. Ол кімге арналған?

3. *Қ. Яссауи деген кім?

4. 3. Сабақ тақырыбы, оқу мақсаты мен бағалау критерийлері анықталып, зерттеу сұрағы таныстырылады.

5. Сабақтың тақырыбы: Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

6. Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Бағалау критерийлері. Орта ғасырдағы өмір сүрген ғұламалардың ғылымның дамуына қосқан үлесін айта алады.

М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің ерекшеліктеріне талдау жасайды.

М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің әлем ғылымы үшін маңызына аналитикалық қорытынды жаза алады.

Сабақ эпиграфымен таныстыру. Сәйкестендіру тесті арқылы үй тапсырмасын тексеру

Сәйкестендіру тесті

1. Тараз 4. Қарағанды

2. Тараз 5. Түркістан

3. Жезқазған 6. Тараз

портреттер

Әл-Фараби

\\

А.Яссауи М.Қашқари

https://www.youtube.com

/watch?v=DE2pJRKi1UU

Қосымша 1

Сабақтың ортасы

30 минут

Сабақтың соңы

5 минут

• ДЖИГСО әдісі (Топтық жұмыс), (оқылым, айтылым)

І топ: Әл – Фараби туралы ресурспен танысады, мәтінді оқиды. Топтан Спикер таңдалады, ол осы мәтінмен басқа топ мүшелерін таныстырады.

ІІ топ: М.Қашғари туралы ресурспен танысады, мәтінді оқиды. Топтан Спикер таңдалады, ол осы мәтінмен басқа топ мүшелерін таныстырады.

ІІІ топ: А.Яссауи туралы ресурспен танысады, мәтінді оқиды. Топтан Спикер таңдалады, ол осы мәтінмен басқа топ мүшелерін таныстырады.

Дескриптор:

1. Оқулықтан өздеріне қажетті ақпаратты табады.

2. Тақырыпты жеке, топта талдау жүргізеді.

3. Өзге топтарға ақпаратты жеткізеді.

Топтар қорғау барысында қалған сынып оқушылары дәптерлеріне қажетті ақпаратты жазып алып отырады.

3 топ "2 жұлдыз, бір тілек" әдісімен өзара бағалайды.

Кестемен, суретпен жұмыс: (жазылым, айтылым)

А деңгей: Суреттер сөйлейді: қолдарындағы портреттерге қарап ғұлама туралы өз білгендерін айтады.

В деңгей:

Дескриптор:

- Әбу Насыр әл-Фараби М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектеріндегі адами құндылықтарды салыстырады

- Айырмашылықтарын анықтайды

С деңгей:

Дескрипторлар:

• Кестені толтырады

• Анализ жасайды.

Түркі ғалымдарының, соның ішінде ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау. Кесте толтыру.

Бекіту тапсырмасы:

«Ақиқат, жалған»

Кодекс-куманикус.

Мәтіндегі негізгі ақпараттарды анықтау.

1.Кодекс-куманикус кітабының бірінші бетінде «1304» деген жазу бар./Жалған/

2. Еңбектің авторы мен жазылған жері белгісіз. /Ақиқат/

3. Сөздік көлемі 163 бет /Жалған/

4. Қолжазба 3 бөлімнен тұрады /Жалған/

5. Қолжазбаның жалғыз данасы Венециядағы Марк әулиенің шіркеуінде сақталған. /Ақиқат/

6. Қолжазбада сөздердің бірнеше тілдегі мағынасымен қатар, 50-ге тарта жұмбақтар мен діни хикаялар бар /Ақиқат/

7. Тіл ерекшелігі жағынан ол қазіргі түркі тілдерінің, оның ішінде қазақ тілінің орта ғасырдағы табиғи қалпын көрсетеді. /Ақиқат/

8. Осы өңірді қоныстанған қыпшақтарды Батыс Еуропа жұртшылығы кумандар деп атаған. /Ақиқат/

(Б) Рефлексия «Бағдаршам»

І топ мәтінмен жұмыстанады Оқулықпен жұмыс. Қазақстан тарихы 7(6) сыныбына арналған оқулық. Н. С. Бакина, Н. Т. Жанақова – Алматы «Атамұра»,- 2017 ІІ топ мәтінмен жұмыстанады Оқулықпен жұмыс. Қазақстан тарихы 7(6) сыныбына арналған оқулық. Н. С. Бакина, Н. Т. Жанақова – Алматы «Атамұра»,- 2017 ІІІ топ мәтінмен жұмыстанады Оқулықпен жұмыс. Қазақстан тарихы 7(6) сыныбына арналған оқулық. Н. С. Бакина, Н. Т. Жанақова – Алматы «Атамұра»,- 2017 ІV топ мәтінмен жұмыстанады Оқулықпен жұмыс. Қазақстан тарихы 7(6) сыныбына арналған оқулық. Н. С. Бакина, Н. Т. Жанақова – Алматы «Атамұра»,- 2017

таратпа мәтін

Махмұд Қашқари және «Диуан лұат-ит-түрік».

http://bilimdiler.kz/kazakh_tili/4673-zhbalasagun-kutty-bilik.html

Жүсіп Баласағұн «Құтты білік»

Қосымша 2

Қосымша 3

Саралау – Сіз қандай тəсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық жəне қауіпсіздік техникасын сақтау

Сабақ барысында топтық жұмыс арқылы саралау тәсілдерін жүзеге асырамын. Сынып ДЖИГСО топтарына бөлу арқылы жіктеледі. ДЖИГСО топтарында оқушылар дереккөздермен жұмыс жасайды, әр түрлі деңгейдегі тапсырмалар мен жұмыстанады, топта оқушылар арасында диалог қалыптасады, бір – біріне көмектесу арқылы қарқын жүзеге асады.

Қалыптастырушы бағалау

«Бағдаршам» әдісі, Бірін – бірі бағалайды, өзін – өзі бағалайды.

АКТ ны 6-7 мин пайдаланамын