«Түзету кабинетінде ұлттық құндылықтарды дәріптеу – ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеу »

« Ақтау психологиялық - педагогикалық түзеу кабинеті » кмм

КГУ « Актауский кабинет психолого – педагогической коррекции »

БАЯНДАМА

Тақырып: «Түзету кабинетінде ұлттық құндылықтарды дәріптеу – ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеу »

Педагог-психолог: Аманкелдиева Шынарай Әлібекқызы

Ақтау 2025 оқу жылы

Тақырыбы:

Түзету кабинетінде ұлттық құндылықтарды дәріптеу – ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеу

Кіріспе

Бүгінгі қоғамда өскелең ұрпақты елін, тілін, салт-дәстүрін сүйетін, ұлтжанды азамат етіп тәрбиелеу – ең өзекті мәселелердің бірі. Бұл міндет тек жалпы білім беру жүйесінің ғана емес, түзету кабинеттерінің де басты бағыты болуы тиіс. Себебі ерекше білімді қажет ететін балалар да – еліміздің бір бөлігі, болашағы. Олар да ұлттық мәдениетті сезініп өсуге, дәстүрге құрметпен қарауға, тіл мен тарихты тануға лайық.

Ұлттық құндылықтарды балаға жас кезінен сіңіру – оның тұлғалық дамуына, рухани бай болуына, қоғаммен үйлесімді өмір сүруіне негіз қалайды. Түзету кабинетінде бұл бағытты іске асыру ерекше тәсілдер мен шыдамдылықты талап етеді.

Негізгі бөлім

1. Ұлттық құндылықтардың мәні мен маңызы

Ұлттық құндылықтар – бұл халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан өмір салты, дәстүрі, тілі, діні, салт-санасы, дүниетанымы мен рухани мәдениеті.
Мысалы:

• Тіл мен сөз мәдениеті – ана тілін құрметтеу, мақал-мәтел, ертегі, жыр.

• Салт-дәстүрлер – тұсау кесу, бесікке салу, наурыз мерекесі.

• Өнер мен музыка – күй, терме, домбыра.

• Отанға, ата-анаға құрмет – үлкенге сәлем беру, батаны білу.

• Табиғатты сүю, еңбекке баулу – төрт түлікке қамқорлық, жерге деген сүйіспеншілік.

Ұлттық құндылықтар арқылы балада:

• Ұлттық сана қалыптасады;

• Өз-өзіне сенімділік, мақтаныш сезімі артады;

• Рухани тәрбие мен адами қасиеттер бекиді.

2. Түзету кабинетінің ұлттық тәрбие берудегі рөлі

Түзету кабинеті – ерекше білімді қажет ететін балалардың дамуында шешуші рөл атқаратын орын. Бұл жерде ұлттық құндылықтарды сіңіру баланың даму мүмкіндігіне бейімделіп беріледі.

Түзету кабинетінің ұлттық құндылықтарды сіңірудегі міндеттері:

• Ұлттық сипаттағы тапсырмаларды қолдану;

• Халықтық педагогика элементтерін пайдалану;

• Этнопедагогикаға негізделген ойындар мен жаттығулар өткізу;

• Ата-аналармен бірлесе отырып тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.

3. Ұлттық құндылықтарға негізделген әдіс-тәсілдер

а) Халық ауыз әдебиеті арқылы

• Мақал-мәтел жаттау арқылы тіл байлығын, логикалық ойлауды дамыту.

• Ертегілер тыңдау – дүниетаным, қиял және моральдық ұстаным қалыптастыру.

б) Музыка мен өнер элементтері

• Домбыра үнімен тыныс алу жаттығулары;

• Қазақтың ұлттық киімдері, ою-өрнек түрлерін сурет арқылы танып-білу;

• Күй тыңдау, эмоцияны сөзбен жеткізу арқылы сөйлеуді дамыту.

в) Ұлттық ойындар

• «Асық ату», «Соқыр теке», «Арқан тартыс» – моторика мен координацияны дамытуға көмектеседі.

• Ойын түрінде батырлар есімдерін үйрету – есте сақтау мен қызығушылықты арттырады.

г) Жаңа технологиялармен ұштастыру

• Интерактивті тақта арқылы ұлттық салт-дәстүрлерді анимациялық бейне арқылы көрсету.

• Ұлттық музыканы тыңдау арқылы есту зейіні мен эмоциялық түйсік қалыптастыру.

4. Ұлтжанды ұрпақ тәрбиелеудегі ата-анамен байланыс

Ата-анамен бірлесе жұмыс жасау – тәрбиенің басты тетігі.
Түзету кабинетінде ата-анамен:

• Бірлескен ұлттық мерекелер өткізу (Наурыз, Құрбан айт).

• Шеберлік сабақтар ұйымдастыру (қолөнер, тағам түрлері).

• Ата-аналарға ұлттық құндылықтар бойынша ақпараттық тренингтер өткізу.

Қорытынды

Ұлттық тәрбиесіз – толыққанды тұлға қалыптаспайды. Әрбір ерекше бала да өзінің ұлтын танып, сүйіп, мәдениетін құрметтеп өсуге лайық. Сол себепті түзету кабинетіндегі әрбір маман ұлттық құндылықтарды күнделікті жұмысында қолдана отырып, ұлтжанды, рухани бай ұрпақ тәрбиелеуге үлес қосуы тиіс.

Біз баланың тек дамуын ғана емес, оның жүрегіне ұлттық рух сіңіруді басты мақсат етуіміз қажет. Сонда ғана біз ертеңгі күні елін сүйетін, салтын бағалайтын, тарихын білетін кемел ұрпақ тәрбиелейміз.