Тура және тура емес теңдік

Сабақ тақырыбы:

Тура және тура емес теңдіктер

Мектеп:

Күні :

Мұғалімнің есімі:

СЫНЫП: 1-сынып

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Оқу мақсаты:

теңдікті және теңсіздікті, теңдеуді біледі; тура және тура емес теңдікті ажырата алады;

“=”, “≠”, “>”, “<”, “+”, “-” таңбаларын қолдана алады.

Барлық оқушылар:

Оқушылардың басым бөлігі:

Кейбір оқушылар:

Ресурстар:

салыстыруға арналған әртүрлі санды өрнек жазыл­ ған парақшалар;

салыстыру белгілері жазылған парақшалар;

ламинатталған қағаз парақтары;

маркерлер;

нұсқар тілі бар зырылдауық.

Тірек сөздер

Тура және тура емес теңдіктер

Сабақтың мақсаты:

Қосу және азайту амалдарымен берілген санды өрнектерді салыстыру; сандар, шамалар, санды өрнектер арасындағы қатынасты анықтау дағдысын дамыту. Салыстыру нәтижесін арнайы белгілер арқылы белгілеуді үйрену, есептеу дағдысын, сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыту.

Сабаққа байланысты деректі материалдар

Сабаққа қатысты ескертпелер

Ортасында қандай белгі тұрғанына байланысты санды теңсіздіктердің мәнін екі түрде көрсетуге болады. Егер екі санды өрнектің бірінің мәні екіншісінен артық немесе кем болса, берілген өрнек теңсіздік болады да, олардың арасына “>” немесе “<” таңбасы қойылады. Егер екі өрнектің мәндері бірдей болса, онда олар теңдік деп аталып, өрнектердің арасына “=” таңбасы қойылады. “≠” таңбасын теңсіздіктің екі бөлігін салыстыруға пайдалануға болады, бірақ біз нақтырақ нәтиже алу үшін “>” немесе “<” таңбалары арқылы салыстырып түрлендіреміз.

Кіріспе тапсырма.

Оқушыларды топқа бөлу. Оларға мынадай ойын ұсыну. Санды өрнектер және салыстыру белгілері бар парақшаларды дайындап қою. Санды өрнектер жазылған парақшаларды шеңбер бойымен орналастыру. Шеңбердің ортасына нұсқар тілді орнату. Оқушылар нұсқар тілді 2 рет айналдырып, қандай санды өрнектерді салыстыратынын анықтап алады. Олар осы мақсатта салыстыру белгілері бар парақшаларды пайдаланады.

Мысалы, егер оқушыларға 17 + 2; 18 – 4 парақшалары түссе, ол мына үлгіде салыстырылады: 17 + 2 > 18 – 4.

Егер 15 – 3; 10 + 2 өрнектері бар парақшалар түссе, олар былай салыстырып жазады: 15 – 3 = 10 + 2.

Барлық оқушылар өрнектері бар парақша жұптарын алып, салыстырған соң бір-бірінің жұмыстарын тексереді.

Құрастырған өрнектердің қалай аталатынын сұрау. Оқушылардың жауабын тыңдау. Өрнектерді салыстыру нәтижесін теңдік немесе теңсіздік түрінде жазуға болады.

Оқушыларға құрастырған өрнектерін қайтадан оқып, олардың теңдік не теңсіздік екенін анықтауды сұрау.

Саябақта.

Оқулықта бейнеленген сурет бойынша велосипедтегі және шанадағы балалардың санын анықтап салыстыруды тапсыру. Оқушылар тек балалардың санын ғана салыстырып қоймай, бөліктермен қоса санайды. Мысалы, 3 бала болды, тағы 4 бала келді немесе 7 бала болды, 4 бала кетіп қалды. Оқушыларға сурет бойынша шағын мәтін құрастыруды тапсыру. Бұл жұмыс түрі есеп шығаруға дайындық болады. Оқушыларға санды теңсіздіктерді салыстырып, оларды ажыраттыру.

Жауабы:

а) 1 + 4 < 3 + 4 — бұл теңсіздік;

ә) 5 – 2 < 7 – 3 — бұл теңсіздік;

б) 5 – 3 = 7 – 5 — бұл теңдік.

Шығарып көр.

Топпен жұмыс ұйымдастыру. Санды өрнектерді салыстырып, оларды қандай 3 топқа бөлуге болатынын сұрау.

Оқушыларға бұл тапсырманы қалай орындайтынын айтуға мүмкіндік беру. Мысалы, олар оны бірінен кейін бірі жалғастырып орындауы немесе барлық тапсырманы жеке орындауы мүмкін. Өзара тексеру жасауға мүмкіндік беру.

Жауабы:

үш қате:

20 + 40 = 70 – 30;

15 – 3 ≠ 16 – 4;

11 + 0 = 14 – 0.

Орындап көр.

Тапсырманы жұппен орындату. Сурет бойынша саябақ жолдарының сызбасы қандай геометриялық фигуралар беретінін айту керек. Санды теңсіздік құрастырып, берілген жолдардың ұзындығын салыстыруды тапсыру.

Жауабы:

20 дм + 20 дм + 20 дм + 20 дм< 30 дм + 30 дм + 30 дм;

80 дм < 90 дм.

Ойлан.

Оқушыларды топтарға біріктіру. Бірнеше амалдармен берілген санды өрнектерді салыстыру тәсілін табуды ұсыну. Оқушылардың топта ақылдасуына мүмкіндік беру. Олардың жауаптарын тыңдау.

Екі амалмен берілген санды өрнектердің мәнін есептеу міндетті емес. Салыстыратын өрнектердің құрамындағы бірдей сандарды сызып тастап, қалған сандарды салыстыруға болады.

Мысалы,

1 + 2 + 3 * 1 + 2 + 4; 3 < 4, яғни 1 + 2 + 3 < 1 + 2 + 4.

Жауабы:

10 + 20 + 40 * 10 + 20 + 50, 40 < 50, яғни 10 + 20 + 40 < 10 + 20 + 50.

Тілдік құзыреттілікті қалыптастыру

Қосымша тапсырмалар

Жұмыс дәптері 27-28 бет

“Теңдік және теңсіздік” тірек сөздерін қайталатып, ойын ұйымдастыру. Санды өрнектер және салыстыру белгілері жазылған парақшаларды пайдалану. Оқушыларды жұпқа бөлу. Оларға жұптаса отырып санды теңсіздіктерді салыстырып, тиісті салыстыру белгілерін қойып шығуды тапсыру. Тапсырманы орындап болған соң шыққан өрнекке байланысты “теңдік” немесе “теңсіздік” сөздерінің тиістісін айтқызу.

Шытырманнан жүріп өт.

Оқушылар санды өрнектерді салыстырып, тиісті белгіні қояды. Барлық өрнектердің ішінен санды теңдіктерді тауып, қоршап сызады.

Бағалау

Оқушылар сабақтың соңында: сандар, шамалар, санды өрнектер арасындағы қатынасты (=, >, <) анықтауды меңгереді. Оқушылардың оқу материалын меңгеру деңгейін

анықтау мақсатында мынадай сұрақ­тарды қойыңыз:

— өрнектерді салыстыру нәтижесін қалай жазуға болады? (Теңдік немесе теңсіздік түрінде.)

— Санды өрнектердің мәнін салыстыр және оның түрін анықта:

6 + 8 * 9 + 4;

17 – 3 * 14 + 2;

28 – 4 * 20 + 4.

— Кәмила бір пакетке 2 кг алмұрт және 3 кг өрік, ал екіншісіне 4 кг алма және 1 кг шие салды. Қай пакет ауыр?

Жұмыс дәптеріндегі “Жетістік баспалдағы” бойынша өзін-өзі бағалату.