Халықаралық Туризм және Меймандостық университеті

БӨЖ

Орындаған:

Қабылдаған:

Тақырыбы: Туристік және Қонақжайлық Индустриясындағы Басқару Жүйесінің Дамуы.

Тобы:

ЖОСПАР

Кіріспе

1-бөлім. Туристік және қонақжайлылық индустриясының түсінігі мен маңызы.

1.1 ТУРИСТІК ЖӘНЕ ҚОНАҚЖАЙЛЫЛЫҚ ИНДУСТРИЯСЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК.

2-бөлім. Негізгі бөлім

2.1 Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің қалыптасуы

3. Басқару жүйесінің даму кезеңдері

3.1 Дәстүрлі басқару кезеңі.

3.2 Функционалдық басқару кезеңі.

3.3 Стратегиялық басқару кезеңі.

3.4 Инновациялық және цифрлық басқару кезеңі.

4. Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқарудың ерекшеліктері.

5. Қонақжайлылық индустриясындағы персоналды басқару.

5.1 Персоналды басқарудың негізгі бағыттары.

5.2 Персоналды басқару ерекшеліктері.

6. Туризм саласындағы менеджменттің заманауи әдістері.

7. Қазақстандағы туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің дамуы.

8. Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқарудың мәселелері.

9. Басқару жүйесін жетілдіру жолдары.

9.1 Қазақстандағы Туристік индустрияның басқару ерекшеліктері.

Пайдаланылған әдебиеттер.

Қорытынды.

Кіріспе

Туризм және қонақжайлылық индустриясы – әлемдік экономиканың қарқынды дамып келе жатқан салаларының бірі. Туристік және қонақжайлық индустриясы әлемдік экономиканың маңызды қозғаушы күші болып табылады. Бұл сала мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына, мәдениетаралық байланыстың нығаюына үлкен үлес қосады. . Ол миллиондаған жұмыс орындарын құрып, мәдени алмасуды ынталандырады және аймақтық дамуға үлкен үлес қосады. Бұл саланың тиімді басқарылуы оның тұрақты өсуі мен табыстылығы үшін өте маңызды.Туристік және қонақжайлылық индустриясының тиімді жұмыс істеуі басқару жүйесінің даму деңгейіне тікелей байланысты. Сондықтан басқару жүйесінің қалыптасуы, даму кезеңдері мен ерекшеліктерін зерттеу өзекті мәселе болып табылады.

1. Туристік және қонақжайлылық индустриясының маңызы.

Туризм – адамдардың демалу, танымдық, іскерлік немесе басқа да мақсаттармен уақытша орын ауыстыруын қамтитын қызмет түрі. Ал қонақжайлылық индустриясы туристерге қызмет көрсететін қонақ үйлер, мейрамханалар, демалыс орындары, көлік және ойын-сауық мекемелерінің жиынтығын білдіреді.Туристік және қонақжайлық индустриясындағы басқару жүйесі қарапайым қонақ үй басқаруынан күрделі, көп деңгейлі операцияларға дейін ұзақ жолдан өтті. Ерте кезеңдерде басқару негізінен интуиция мен жеке тәжірибеге негізделсе, қазіргі уақытта ол ғылыми әдістерге, деректерге және технологияға сүйенеді.

Бұл саланың маңызы:

ұлттық экономиканың дамуына үлес қосу;

халықты жұмыспен қамту;

елдің халықаралық имиджін қалыптастыру.

1.1 ТУРИСТІК ЖӘНЕ ҚОНАҚЖАЙЛЫЛЫҚ ИНДУСТРИЯСЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК

Туристік индустрия – адамдардың демалысын, саяхатын, танымдық және іскерлік сапарларын ұйымдастыруға бағытталған қызмет түрлерінің жиынтығы. Ал қонақжайлылық индустриясы туристер мен қонақтарды орналастыру, тамақтандыру, қызмет көрсету және жайлы жағдай жасаумен айналысатын сала болып табылады.

Бұл екі сала өзара тығыз байланысты және бірін-бірі толықтырып отырады. Туристік қызмет сапасы қонақүй, мейрамхана, көлік, экскурсиялық қызмет және сервистік деңгеймен тікелей анықталады. Сондықтан басқару жүйесі кешенді әрі үйлесімді болуы қажет.

2. Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің қалыптасуы

Басқару жүйесі – ұйымның мақсаттарына жету үшін жоспарлау, ұйымдастыру, ынталандыру және бақылау функцияларын жүзеге асыру процесі.Алғашқы кезеңдерде туристік қызметтер қарапайым деңгейде ұйымдастырылды. Уақыт өте келе туристер санының артуына байланысты басқарудың жүйелі тәсілдері қалыптаса бастады. XX ғасырда қонақ үйлер желісі, халықаралық туристік компаниялар пайда болып, кәсіби менеджменттің рөлі артты. Тиімді басқару стратегиясы осы саланың динамикалық табиғатын ескере отырып құрылады. Ол икемділікті, инновацияны және тұтынушыға бағыттылықты біріктіреді.

Клиентке бағыттылық.

Қонақтың қажеттіліктері мен тілектерін қанағаттандыру.

Инновация.

Жаңа қызметтер мен технологияларды енгізу.

Тұрақтылық.

Экологиялық және әлеуметтік жауапкершілік.

3. Басқару жүйесінің даму кезеңдері

Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің дамуын бірнеше кезеңге бөлуге болады:

3.1 Дәстүрлі басқару кезеңі. Бұл кезеңде басқару иерархиялық құрылымға негізделді. Басшының рөлі жоғары болды, шешімдер орталықтандырылған түрде қабылданды.

3.2 Функционалдық басқару кезеңі. Қызмет түрлері бойынша бөлімдер құрылып, әр бөлім өз функциясын орындады. Бұл еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік берді.

3.3 Стратегиялық басқару кезеңі. Нарықтық бәсекенің күшеюіне байланысты ұзақ мерзімді жоспарлау, маркетингтік стратегиялар, бренд қалыптастыру маңызды бола бастады.

3.4 Инновациялық және цифрлық басқару кезеңі. Қазіргі таңда ақпараттық технологиялар, онлайн брондау жүйелері, CRM, автоматтандыру басқару жүйесінің ажырамас бөлігіне айналды.

4. Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқарудың ерекшеліктері

Бұл саладағы басқарудың өзіндік ерекшеліктері бар:

• қызмет көрсету сапасына жоғары талап;

• тұтынушыға бағытталған басқару;

• маусымдық сұраныс;

• кадрлардың кәсіби біліктілігінің маңыздылығы;

• мәдени және ұлттық ерекшеліктерді ескеру.

5. Қонақжайлылық индустриясындағы персоналды басқару

Персонал – қонақжайлылық индустриясының негізгі ресурсы. Қызметкерлердің кәсіби деңгейі, қарым-қатынас мәдениеті, жауапкершілігі қызмет сапасына тікелей әсер етеді. Бұл саладағы персонал – табыстың кілті. Қызмет көрсету сапасы қызметкерлердің біліктілігіне, мотивациясына және олардың қонақтармен қарым-қатынас жасау қабілетіне тікелей байланысты.

5.1 Персоналды басқарудың негізгі бағыттары:

• кадрларды іріктеу;

• оқыту және дамыту;

• ынталандыру жүйесі;

• қызметкерлердің жұмысын бағалау.

5.2 Персоналды басқару ерекшеліктері:

• Тиімді қарым қатынас;

• Мотивация.

6. Туризм саласындағы менеджменттің заманауи әдістері

Қазіргі таңда туристік ұйымдарда келесі басқару әдістері кеңінен қолданылады:

• маркетингтік басқару;

• сапаны басқару жүйесі (TQM);

• жобалық басқару;

• клиентпен қарым-қатынасты басқару (CRM).

7. Қазақстандағы туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің дамуы

Қазақстанда туризм саласы мемлекеттік қолдауға ие. «Қазақстан – 2050» стратегиясы, мемлекеттік бағдарламалар туризмді дамытуға бағытталған.

Басқару жүйесінің дамуына:

• инфрақұрылымды жақсарту;

• инвестиция тарту;

• кадрларды даярлау;

• халықаралық стандарттарды енгізу ықпал етуде.

8. Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқарудың мәселелері

Салада бірқатар мәселелер кездеседі:

білікті кадрлардың жетіспеушілігі;

қызмет көрсету сапасының біркелкі болмауы;

маусымдық тәуекелдер;

бәсекелестіктің артуы.

9. Басқару жүйесін жетілдіру жолдары

Бұл мәселелерді шешу үшін:

заманауи менеджмент әдістерін енгізу;

персоналды тұрақты оқыту;

цифрлық технологияларды қолдану;

клиентке бағытталған стратегияны дамыту қажет.

9.1 Қазақстандағы Туристік индустрияның басқару ерекшеліктері.

Қазақстанның туристік секторы ерекше мәдени мұрасы, табиғи сұлулығы және дамып келе жатқан инфрақұрылымы арқасында үлкен әлеуетке ие. Басқару жүйесі осы ерекшеліктерді ескеріп, жергілікті және халықаралық талаптарды қанағаттандыруы керек.

Мәдени мұраны сақтау

Тарихи орындарды дамыту және қорғау.

Экотуризм

Табиғи аймақтарда жауапты туризмді дамыту.

Инфрақұрылымды жақсарту

Заманауи қонақүйлер мен көлік желілерін салу.

Халықаралық ынтымақтастық

Басқа елдермен туризм саласындағы байланыстарды нығайту.

Қорытынды

Туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесі – саланың тұрақты дамуы мен бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ететін негізгі факторлардың бірі. Басқару жүйесінің эволюциясы қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуымен, туристік сұраныстың артуымен және қызмет көрсету сапасына қойылатын талаптардың күшеюімен тығыз байланысты болды.

Қазіргі кезеңде туристік және қонақжайлылық индустриясында стратегиялық, инновациялық және цифрлық басқару әдістері кеңінен қолданылуда. Клиентке бағытталған басқару, қызмет көрсету сапасын арттыру, персоналды тиімді басқару және заманауи ақпараттық технологияларды енгізу саланың басты ерекшеліктеріне айналды.

Сонымен қатар, бұл салада маусымдық тәуекелдер, кадр тапшылығы және бәсекелестіктің жоғары болуы сияқты мәселелер де кездеседі. Аталған проблемаларды шешу үшін басқару жүйесін жетілдіру, кәсіби мамандар даярлау және халықаралық стандарттарды енгізу қажет.

Қорытындылай келе, туристік және қонақжайлылық индустриясындағы басқару жүйесінің тиімді дамуы ел экономикасының өсуіне, туристік қызмет сапасының жақсаруына және халықаралық деңгейде бәсекеге қабілетті туристік өнім қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Туризм менеджменті. Оқу құралы.

2. Қонақжайлылық индустриясын басқару.

3. Қазақстан Республикасының туризмді дамыту бағдарламалары.

4. Халықаралық туризм ұйымының материалдары.

5.Қонақжайлылық индустриясын басқару: оқу құралы. – Астана, 2019.

6. Дүниежүзілік Туризм Ұйымы (UNWTO) материалдары.