Темір ауданы «Балақай» бөбекжай балабақшасы МКҚК

Тәрбиеші Кожина Арайлым Асылбековна

Педагог- модератор

Ұйымдастырылған іс әрекет

Тақырыбы: «Ұлттық ою – өрнектер»

Мақсаты: Балаларды қазақтың ұлттық ою-өрнектерімен таныстыру, олардың атауын есте сақтауға үйрету және ұлттық мәдениетке қызығушылықтарын ояту.

М індеттері:Балаларға ұлттық ою-өрнек туралы қарапайым түсінік беру; Ою-өрнектердің қайда қолданылатынын көрсету Ұлттық құндылықтарға сүйіспеншілікке тәрбиелеу. Саусақ моторикасын дамыту.

Көрнекіліктер: Өрнекті кілемше, ұлттық бұйымдар т.б.

Әдіс тәсілдер: көрсету, түсіндіру, сұрақ жауап

Көңілді әуен: балалар күй арқылы қимылдарын жасайды

Ұйымдастырылған іс әрекет барысы:

Көңілді әуен: балалар күй арқылы қимылдарын жасайды

Балалар ұлттық бұрышқа барып, ұлттық бұйымдарды тамашалап әдемі сандықты көреді. Керемет балалар не шықты? Сандықтың ішінде ұлттық қазақша киімдер, оюлы көрпеше. Барлық бұйымдарда, киімдерде оюлар жапсырылған.

(АКТ технологиясы) Оюлар туралы түсінік беру

(балалар тақтаға назар аударайық)

• Қ ошқар мүйіз – қазақ

• ою-өрнектерінің ең

• , ең көп қолданылатын түрі.
  
  

• Бұл ою қошқардың иірілген

• мүйізіне ұқсайды.

Мағынасы:

• Байлық пен молшылық

• Береке мен ырыс

• Күш пен төзімділік

Қайда кездеседі:
Кілемде, сырмақта, киіз үй жабдықтарында, ұлттық киімдерде.

«Бұл – қошқардың мүйізіне ұқсайды. Ол молшылықты білдіреді».

• Түйетабан – түйенің табанына ұқсатып жасалған ою.

Мағынасы:

• Төзімділік

• Сабыр

• Ұзақ жол, мықтылық

Қайда кездеседі:
Киіз бұйымдарда, кілемдерде, тұрмыстық заттарда.

«Түйе алысқа шыдайды, сондықтан бұл ою мықтылықты білдіреді».

• Құсқанат – құстың жайылған қанатына ұқсайды.

Мағынасы:

• Еркіндік

• Бақыт

• Жақсылық хабар

Қайда кездеседі:
Ұлттық киімдерде, кестелерде, әшекейлерде.

«Құс ұшады, бұл ою еркіндікті білдіреді».

• Қазмойын – қаздың иілген мойнына ұқсас өрнек.

Мағынасы:

• Әдемілік

• Икемділік

• Сұлулық

Қайда кездеседі:
Киім өрнектерінде, зергерлік бұйымдарда.
«Қаздың мойны әдемі иіледі, бұл ою да әдемілікті көрсетеді».

• Қызғалдақ – гүл бейнесінде жасалған өсімдік тектес ою.

Мағынасы:

• Көктем

• Әдемілік

• Өмір мен қуаныш

Қайда кездеседі:
Киіз үй жабдықтарында, киімде, кестеде.

«Қызғалдақ – әдемі гүл. Ол қуаныш әкеледі».

-Балалар оюларды не үшін қолданамыз?

Ал,балалар әжеміздің айтқан оюлы кілемшесі мында жатыр екен:

1. Д/қ ойын: «Оюдың жартысын тап»

2. Д/қ ойын: «Луллия шеңбері арқылы оюды тап»

3. Д/қ ойын: «Түсіне қарай оюды тап»

4. Д/қ ойын : «Кілемшені құрастыр»

5. Д/қ ойын: «Ұлттық киімдерді әсемде»

6. Д/қ ойын : «Оюдың бөлігін тап»

С ергіту сәті:

Ал, балалар, тұрайық,

Ою-өрнек сызайық.

«Түйетабан», «ботакөз»,

«Қой ізі» мен «қос мүйіз»,

«Бүршік» пен «гүл» әдемі,

Ою-өрнек әлемі.

Қылқаламды алайық,

Сәнді өрнек салайық.

Ш ығармашылықпен жұмыс.

«Оюлы әлем» шеңбері арқылы тапсырмаларды орындайды: (балалар шеңберді айналдырады,көрсеткіш қай оюға түссе сол тапсырмаға барып,топтасып орындайды)

1. « Оюларды мүсіндеу»: Балаларға қазақтың ұлттық ою-өрнектерінің үлгілері көрсетіледі. Әр бала оюдың түсіне сәйкес ермексазды таңдап алып, оны алақанының көмегімен домалатып, созып немесе жапсыра отырып мүсіндейді. Мүсіндеу барысында балалар оюдың атауын атап, оның пішінін сақтауға тырысады.

2. « Әжемнің өрнектері»: Балаларға ұлттық ою-өрнек бейнеленген парақшалар таратылады. Балалар оюдың ішін желім жағып, үстіне түрлі түсті құм сеуіп, әсемдейді. Әр бала өз жұмысын ұқыпты орындап, түстерді үйлестіре қолданады. Ойын соңында дайын жұмыстар бірге қаралып, мадақталады.

3. « Оюларды бояймыз»: Балаларға ұлттық ою-өрнек трафареттері мен бояулар таратылады. Балалар трафаретті қағаз бетіне қойып, оны қозғалмай ұстай отырып, қылқалам арқылы бояйды.

Бояу барысында балалар түстерді дұрыс таңдауға, оюдың шетінен шықпай бояуға тырысады.

Қорытынды

Балалар, бүгін біз не үйрендік?
Қандай оюларды білдік?
Ұлттық ою-өрнек – халқымыздың асыл мұрасы.
Біз оны құрметтеп, сақтаймыз.
Жарайсыңдар, балалар!

Күтілетін нәтижелер:

• Ұлттық ою-өрнектердің атауларын біледі;

• Ою-өрнектерді таниды және атайды;

• Ою-өрнектердің тұрмыста қолданылатынын түсінеді және шығармашылық жұмыста пайдаланады

• Оюларды бояу,жапсыру,құрастыру арқылы саусақтардың қозғалысын жақсартады, шығармашылық қиялы дамиды.