Тарихи тұлғалар

Мектеп: «Қарағаш орта мектебі » МКМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Мурзахметова Қ.

Сынып:

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Ұлы дала ұлағаттары. Эвфемизм және дисфемизм

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.4.3.1 Көнерген сөз, эвфемизм, дисфемизм, табу сөздердің қолданыс аясын түсіну және ажырата білу.

Сабақтың мақсаты

Лексикалық тақырып арқылы сөздердің лексикалық мағынасын ажыратуға үйрену.

Бағалау критерийлері

Тілдік дағдылар

Сөзуар, қолды болу, қосып айту, ала жібін аттамау.

Құндылықтарды дарыту

Сабақ оқушылардың бойына топтық, жұптық жұмыс жасау барысында бірін-бірі тыңдай білу, өзгенің пікіріне құрметпен қарау құндылықтарын дарыту, бірін-бірі бағалауы кезінде академиялық әділдік саясатын ұстануға үйретуге бағытталған.

Пәнаралық байланыс

Қазақ әдебиеті, Қазақстан тарихы, география

Бастапқы білім

Оқушылар алдыңғы сабақта алған білімдеріне сүйенеді, тарихи тұлға туралы білімдерін толықтырады.

Сабақ барысы

Жоспарланған сабақ кезеңдері

Сабаққа жоспарланған іс-әрекеттер

Дереккөздері

Сабақтың басы

10 минут

Оқушыларға психологиялық ахуал туғызу.

Мұғалім ынтымақтастық атмосферасын орнату үшін «Шаттық шеңберін» құрады.Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер айтады.

Қызығушылығн ояту.

Мұғалім оқушылардың жаңа сабаққа деген қызығушылығын арттыру мақсатында «Қызықты суреттер » әдісін қолданады. Суретте қазақ даласы бейнеленеді.Оқушылар суретке қарап «Дала», «Ұлы Дала», «Дала тылсымы» , «Ұлы Дала мұрасы», «Дала тылсымы, сұлулығы» деген тәрізді өзіндік ойлармен бөліседі,пікір алмасады.

Слайд

Сабақтың ортасы

15 минут

10 минут

4-тапсырма.Оқылым. Жұптық жұмыс

Оқушылар оқулықтағы 4-тапсырманы топ болып орындайды.

Дескриптор:

1.Оқушылар сұрақтарға дұрыс жауап береді

2.Мәтіннің стилін анықтайды.

Тілдік бағдар.

Мұғалім эвфемизим,дисфемизм туралы мағлұмат береді.Оқушылар эвфемизим,дисфемизмнің ерекшелігі, қолдану аясы жайлы түсінеді.

Тілдік бағдарды бекіту.

Оқушылар оқулықтағы 6-тапсырманы орындайды.Топтық жұмыс .Эвфемизим,дисфемизмдерді екі бағанға бөліп жазады.

Дескриптор:

1.Эвфемизм,дисфемизм сөздерді екі бағанға бөліп жазады.

2.Сөздерді ауыстырып айтудың дұрыс және бұрыс жақтарын дәлелдейді.

Оқушылар оқулықтағы 8-тапсырманы орындайды.Сөйлемдерден дисфемиздерді тауып,қандай мағынада жұмсалып тұрғанын түсіндіреді.

Дескриптор:

1.Сөйлемдерден дисфемизді табады.

2.Қандай мағынада жұмсалып тұрғанын түсіндіреді.

Саралау тапсырмасы: 9-тапсырма Эвфемизм,дисфемизм сөздердің ортақ белгілерін, айырмашылықтарын венн диаграммага түсіріп жаз.

Дескриптор :

1. Эвфемизм, дисфемизм сөздердің ортақ белгілерін,айырмашылықтарын табады.

2. Венн диаграммаға түсіріп жазады.

Сергіту сәті: «Ақиқат» және «Жалған»

Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін тексеру үшін «АҚИҚАТ», «ЖАЛҒАН» әдісін қолданылады. («KAHOOT» қосымшасын қолдануға болады. Сілтемесі: http://didaktor.ru/kahoot-programma-dlya-sozdaniya-viktorin-didakticheskix-igr-i-testov/)

1) Көнерген сөздер - күнделікті қарым-қатынаста жиі қолданылмайтын, бірақ тілдің сөздік қорда сақталған, көпшілікке түсінікті сөздер.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

2) Күнделікті ауызекі сөйлеуде әдепті сөзді әдепсіз, дөрекі сөздермен ауыстырып айта беру әдеті де кездесіп қалады. Мұны көнерген сөздер деп атайды.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

3) Дөрекі сөздерді сыпайы, жағымды сөздермен ауыстырып айту эвфемизм деп аталады.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

4) «Мылжың» сөзі - эвфемизм.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

5) Архаизмдер – көнерген сөздің бір түрі.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

6) Көнерген сөздер көнеру сипаты мен тілдегі қолданылу ерекшеліктеріне қарай үшке бөлінеді.

«АҚИҚАТ»? «ЖАЛҒАН»?

Үйге тапсырма: 13 – тапсырма Оқушылар «Абай – ұлы тұлға» тақырыбында эссе жазады,қарапайым жоспар құрады.

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия

Мұғалім сабақ соңында оқу мақсатына қайта оралып, оған қаншалықты жеткендіктерін талқылап, мынадай стратегия арқылы оқушылардың ойын тыңдайды.

Мен ... ақпарат алдым.

Маған ... қызықты болды.

Мен... түсіндім.

Менің ұсынысым..

Түрлі түсті қағаздар

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Денсаулық және қауіпсіздік ережелерін сақтау

Рефлексия

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер

енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1. Сабақта әртүрлі оқыту стратегиялары, түрлі әдістерді араластырып қолдану

2. Жеке, жұптық, топтық жұмыстар

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1. Оқушылардың сабақ барысындағы жұмыстарына талдау жасау, тапсырмалардың орындалуын жақсарту үшін не істеу керектігіне мән беру

2. Оқушылар орындай алмаған тапсырмаларды қайта қарап, өзгеріс енгізу

Сабақ барысында сынып немесе жекелеген оқушылар туралы келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?

Жекелеген оқушылардың сабақты қабылдау ерекшеліктерін, әрқайсысының бейімділігіне қарай тапсырма дайындау қажеттігін және тапсырмаларды жас ерекшеліктеріне қарай жасақтау