Ұлы тұлғалар

«Бекітемін» «Келісемін» ӘБ отырысында МДШО бар «М.Сеңгірбаев Директордың оқу ісі жөніндегі Әдістемелік бірлестік

орта мектеп» МКМ директоры: орынбасары: жетекшісі

_______________ __________ М.Б.Арғымбай А.Ж.Салимбаева «_____»___________________ж ___________А.Қ.Қүлынбай

Хаттама №____________

«Ұлы тұлғалар» таңдау курсына арналған күнтізбелік-тақырыптық жоспары

Авторлық бағдарлама

2019-2020 оқу жылы

Тарих пәнінің мұғалімі Жазылбекова Қ.С

Жазылбекова Кымбат Саудабаевна тарих пәнінің мұғалімі

МДШО бар «М.Сеңгірбаев атындағы орта мектеп» МКМ

«ҰЛЫ ТҰЛҒАЛАР»

таңдау курсының бағдарламасы

8-сынып оқушыларына арналған

Түсінік хат

«Ұлы тұлғалар» атты факультативтік бағдарлама  ежелгі тарихынан бастап  казіргі  заман тарихына дейін қамтиды.

Қазақстан тарихы –жалпы тарихтың құрамдас бөлігі ,бұл біздің туған Отанымыздың тарихы. Батырлармен, хандармен және т.б. тарихи тұлғалардың өмірбаяны, тарихтағы орны қосқан үлестерімен қилы тарихи оқиғалар мен құбылыстарды бпаяндайды.

  Оқушылардың дүниетанымдық  көзқарастарын  қалыптастыруға қосымша материал ретінде пайдаланады. 

Ұлы тұлғалардың негізгі ортақ мақсаты – саяси күрес, яғни халықты қараңғылықтан алып шығу, отарлық езгіні жою болып табылады. Олардың қайсысы болсын, терең білімділігімен, сан қырлылығымен және елін сүйген ұлтжандылығымен бүгінгі ұрпаққа үлгі боларлықтай іс тындырып, артына бай мұра қалдырды. Тарихи тұлғалардың құнды мұраларын зерттеу, талдау және оны өсіп келе жатқан ұрпаққа насихаттау тарих пәні мұғалімдерінің алдында тұрған- үлкен міндеттерінің бірі.

Оқушылардың алған білімдерін бекіту мақсатында  өзіндік жұмыстар орындалады. Бағдарлама арқылы оқушылар тарихи үдерістерді дербес талдай білу, тарихи фактілер мен құбылыстар, тарихи тұлғаларға дербес көзқарас білдіру және тақырыпқа сай түйінді тұжырымдар жасауды меңгереді.Олар: өткен тақырып бойынша сөзжұмбақтар, тест тапсырмалары, рефераттар, шығармалар және сканвордтар және ой-толғау жазу арқылы оқушылардың ой-санасын дамытуға,сол шығармаларда  жазылған кезендердің ахуалын түсінуге үйретеді. Аталған әдіс-тәсілдер арқылы оқушылардың санасына берілген білімдерді сіңіруге болады. Соңғы сабақта оқушылардың курс бойынша алынған  білімдерін  қорытындыланады.

Курстың мақсаты және міндеттері

Мақсаты: тарихи ұлы тұлғалардың біздің Отанымыздың дамуына қосқан зор үлестерінің маңыздылығын білуге үйрету;

Міндеті:

• Қазақ хандары жайлы біліп қана қоймай, мемлекет тарихы ретінде жас ұрпаққа ұғындыру, үлгі ету;

• Тарихи тұлғалар, билер олардың өмірі туралы деректерді жинақтау;

• Алаш зиялылары туралы тарих- әлі де зерттеп, талдауды қажет ететін біздің өткеніміздің бір белесі, сондықтан жас ұрпақты осы тақырыптар бағытында шығармашылық ізденіске баулу, ғылыми- зерттеу жұмысына жол ашу;

• Оқушылардың жас ерекшелігін ескере отырып, түрлі дерек көздерінен қажетті ақпаратты іздестіру арқылы өзіндік жұмыспен айналысуына мүмкіндік беру.

Курстың ерекшелігі:

- оқу  материалдарының   жүйелігі,

- оқушыларға берілетін білімінің саралануы

- оқыту мен тәрбиенің бірлігі

- оқушылар толық   тарихи тұлғалармен танысады.

Теориялық білімді жетілдіреді.

Оқушылардың білімін бағалау:

Таңдау курс бағдарламасы бойынша өтілген материалдарды терең түсінеді және жақсы нәтижелерге қол жеткізеді деп ойлаймын.

Күтілетін нәтиже

Жан-жақты білімді, көкірегі ояу, дүниетанымдық көзқарасы қалыптасқан,  мәдени құндылықтарды бағалай білетін, рухани байлығы зор, тарихтың сырлы әлеміне терең бойлай алатын тұлға қалыптасады.

Курстың мазмұны

«Ұлы тұлғалар» таңдау курсы аптасына 1 сағат, жылына 34 сағат

І бөлім. Қазақтың ұлы хандары ( 16 сағат )

Қазақ жерінде хандық билік құрудың тарихы заңдылығы. Қазақтың ұлы хандарының өмір жолы. Ел билеудегі өзіндік ерекшелігі. Елінің азаттығы үшін істеген игі істерін, жеке ерлігіне баяндау. Ел басқарған хандардың ұрпақтары туралы деректерге тоқтару. Қазақ елінің дамуы жолындағы қазақ хандарының тарихтағы орнын көрсету.

ІІ бөлім. Қазақ билері ( 4 сағат )

Оқушыға қазақ хандығындағы билердің ролі, олардың қазақ мемлекеті мен ұлтын бірлікте ұстау үшін жүргізген саясатын түсіндіру. Тарихтағы билердің дауларға бітім айтудың маңызын айтып, қазақ қоғамы, тұрмысы, шаруашылығы және тәуелсіздік үшін жүргізілген күрестердегі билердің қызметінің маңызына тоқталу. Биелерден мұра болып қалған нақыл сөздерді баяндау. Қазақ хандарына кеңесші болған атақты билердің өмір жолын баяндау.

ІІІ бөлім.

Алаш зиялылары ( 7 сағат )

Қазақ халқының дамуы жолындағы қазақ даласындағы ұлт қамын ойлаған қоғам қайраткерлері туралы деректер қоры. Қазақ зиялылырының өмір жолдары. Елінің тәуелсіздігі үшін күрескен ұлт зиялыларының халқы үшін атқарған игі істері. Қазақ зиялылары туралы жазылған ғылыми еңбектер, дереккөздері мен баспасөз мәліметтері.

ІV бөлім. Ұрпаққа өшпейтіндей із қалдырған ( 7 сағат )

Қазақ қоғамындағы ұлы тұлғалардың өзіндік алған орны. Қазақ мемлекетінің тәуелсіздігі жолында еңбектері. Ұлы тұлғалардың өмір жолы. Қазақ халқының дамуы жолындағы қазақ даласындағы ұлт қамын ойлаған қоғам қайраткерлері туралы деректер қоры.

«Ұлы тұлғалар» күнтізбелік сабақ жоспары

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. М.Қозыбаев . Қазақстан тарихы.Алматы: мектеп. 2009 ж . 9-сынып

2. Аяған Б.Ғ. Қазақ хандығы тарихы: құрылуы, өрлеуі, құлдырауы. – Алматы, 2011. – 98-111 б.

3. Тұрлығұлов Т. «Тарих сабағын жетілдіру жолдары», Алматы, 1984 ж.

4. Қазақстан тарихындағы Ұлы тұлғалар: портреттер. Алматы.2003 ж

5. А. Смайыл Астана ғасырлары.Астана 2010 ж

6. Ж.Қасымбаев. Қазақстан тарихы.8- сынып.Алматы «Мектеп»,2004 ж,248 б.

7. І.Есенберлин. Көшпенділер. Алматы «Атамұра»,2003 ж.

8. Ел тарихының әйгілі тұлғалары. Оқу құралы. Астана. 2001 ж. 153 б.

9. М.Қ Қозыбаев. Қазақстан тарихы. Алматы. 1993 ж

10.Бекмаханов Е. Қазақстан ХІХ ғасырдың 20-40-жылдарында /Е. Бекмаханов. – Алматы, 1994.

11. Қазақ ССР энциклопедиясы Алматы. 1984 ж

12. Қазақстан тарихындағы Ұлы тұлғалар: портреттер. Алматы.2003 ж

13. Ел тарихының әйгілі тұлғалары. Оқу құралы. Астана. 2001 ж. 153 б.

14. М.Қ Қозыбаев. Қазақстан тарихы. Алматы. 1993 ж

15. І.Есенберлин. Көшпенділер. Алматы «Атамұра»,2003 ж.

16. Н.Назарбаев. Тарих толқынында Алматы. 1999 ж

17. Ежелгі Казақстан тарихы (6 сынып)

18.Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы (7сынып)

19. Қазақстан тарихы (8 сынып)

20..Қазақстан тарихы (10 сынып)

21. «Балқашым байтақ-мекенім» Алматы: 2018 .

Интернет торабынан алынған ақпараттар