«Үштілділік- заман талабы » атты топпен жүргізілетін жұмыстың нәтижесі

Мақсатымыз: « Бәсекеге қабілетті білімді де, озық ойлы ұрпақ тәрбиелеу»

Үштілділік-заман талабы Қазіргі таңда жаңарған заманға сай білім саласында көп тілді меңгерту өзекті мәселелердің бірі болып, соған жан-жақты назар аударылуда.Елбасы өзінің «Жаңа әлемдегі- жаңаҚазақстан» атты Жолдауында: «Тілдердің үштұғырлылығы мәдеи жобасын кезеңдеп жүзеге асыруды қолға алуды ұсынамын.Қазақстан бүкіл әлемге халқы үш тілді пайдаланатын мәдениетті ел ретінде танылуға тиіс.Бұлар-қазақ тілі-мемелекеттік тіл, орыс тілі-ұлтаралық қатынас тілі және ағылшын тілі-жаһандық экономикаға ойдағыдай кіру тілі»деп баса айтқан болатын.Сонымен бірге Елбасымыз: «Қазақ тілі үш тілдің біреуі болып қалмайды.Үш тілдің біріншісі, негізгісі, бастысы, маңыздысы бола береді»-дегенді баса атап айтты.Қазіргі таңда әлемдегі дамыған елдердің қатарына ену үшін билік «үш тұғырлы тіл»саясатын қолға алу болып тұрғаны баршамызға аян.Ақпараттық техниканың қарыштап дамыған заманында үштілді үйрену меніңше қиындық тудырмайды.Біздің ата-бабаларымыздың өткен тарихына көз жүгіртіп қарасақ,әлемнің екінші ұстазы атанған, ұлы ғұлама Әбу-Насыр Әл-Фараби бабамыз өмірінде 76 ұлттың тілін оқып білді десек, тарихта аты аталған әрі батыр, әрі дауылпаз ақын болған Махамбет Өтемісұлы мен қазақтың бір туар ұлы өзінің аз өмірінде бірнеше тілде оқып, үйреніп білді емес пе? Қазақтың ақыны Абай атамыз орыс-қазақ тілдерімен қатар парсы, араб тілдерін меңгерді. Сол себепті көп тілді білу-заман талабы.Осыған орай қазіргі заман мектебі түбегейлі өзгерістерді заман ағымына сай талап етіп отыр.Оқушы өзін жан-жақты дамыған, шығарамшылығы мол, өз бетінше іздене алатын тұлға ретінде көрсетуі тиіс.Қазіргі таңда тілді үйретудің басты мақсаты оқушының өз бетінше іштей талпынысына байланысты.Сондықтан да әр қазақ баласы әуелі өз отбасынан Қазақы рухпен демалып, анасынан үйренген ана тілін біліп, ұлттық тәрбиені бойына сіңіріп өссе,ата-баба рухымен тірбиеленсе, қай ортада жүріп қаншга тіл оқыса да, өз тілін, ұлттық болмысы қасиетін сақтап қалары ақиқат.Оған куә өткен заманымыздың Алаштың арыстары болған ғұламаларымыз қанша жерден ресей жерінен білім алды, сол мемлекеттің қысымын көрді,сонда да өз ана тілінің мәртебесін жоғары қойып,бағалады емес пе? Өйткені олар сол кездері бәрі бір ауыл молдасынан хат танып, енді біреулері мұғалімдерден оқыды, білім алды.Олар сол қиыншылық заманда да өз тілдерін сақтады, себебі олар өз тілдерінде сөйледі.Елбасымыздың сындарлы саясатының өзінде бір үлкен мән жатыр деп ойлаймын. Біз әлемдік аренаға шығу үшін ағылшынша сөйлеу , оны жетік меңгеру қажеттілігін міндет етеді.Мынау жаңа заманда ағылшын тілі-әлемдік бизнес тілі десем,қазіргі жастарға осыны меңгеруге мол мүкіндіктер жасалуда.Бұны біз-жаһанданудың кепілі деп білуіміз керек.«Тілдерді қолдану мен дамтыудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының « басты мақсаттары:1.Қазақ тілінің мәртебесін көтеру;2.Мемелекеттік мекемелерде іс -қағаздарды қазақ тілінде жүргізу; 3.Ағылшын тілін меңгерту,4.Орыс тілін жетік білу,5.Әр ұлттың тілдерін дамыту,оларды сақтап қалуға мүмкіндік беру;6.Тілдер гармониясының бірлігіне жол ашу. Міне, осы себептен де заман талабына сай білім беру саласында, яғни білім ордаларында үштілділікті енгізу және оның тиімді әдістері мен жолдары өз орындарын табуда.Қазіргі таңда мектепке дейінгі мен мектептерде қазақ тілі мен орыс тіл, ағылшын тілі пәндер өз орындарып тауып, тілдер гармониясын табуда.Біз ұстаздар қауымы бағдарламаға сай күнделікті сабақтарымызда үш пәнді бірлесе бір-бірімен сабақтастыра отырып, пәнаралық байланыс жасап отырамыз.Өзіміздің іс-тәжірибемізде балалардың интелектуалдық қабілеттеріне қарай сабақтарда, тәрбие сағаттарында және басқа да мектептен тыс шараларда ойын технологиясын қолданудаүш тілділікті пайдаланудың маңызы бар деп айта аламыз.Сол үшінде үш тілді үйренумен бірге элетронды оқулықтар да сабақтарда баланың үш тілді меңгеруінетигізер үлесі зор.Қай сабақта да болмасын балалар ойын арқылы үш тілде сөйлеп,сұрақтарға жауап алу арқылы олардыңкоммуникативтік құзыреттіліктері мен функционалдық сауаттылықтарын арттыруға да негіз бола алады.Осы арқылы оларға терең білім беріледі және ойлау қаблеттері артады.Міне біз осындай мақсаттармен оқу материалдарын бағдарламаға сай кез келген пәндер бойынша біріктіріп, оқушыларды жан-жақты тұтас білім алуға жетелейміз. Міне осындай білімдерін оқушыларымыз өздерінің өмірімен шынайы байланыстыра алса , нұр үстіне нұр болар еді.Білекке сенген заманда,Ешкімге есе бемедік.Білімге сенген замангда,Қапы қалып жүрмелік-деп Абылай атамыз айтқандай, болашақ жастарымыз өз тілін ардақтап, заман талабына сай үш тілде де еркін сөйлеп, меңгеріп, жаһандану кезінде еліміздің түкпір-түкпірімен еркін сөйлесе алатындай , еліміздің болашағын көркейтіп әлемге танытса қуантарлық жәйт. Дана халқымыздың : «Жеті жұрттың тілін біл, жеті түрлі ғылым біл»деген нақыл сөзіне саяр еді. Әлем деңгейінде жоғарғы дамыған елдердің қатарына ену үшін халқымыздың басты мақсаты осы тілдерді меңгерген сауатты ұрпақ тәрбиелеу.Ал сауатты ұрпақ, ол өз тілінде еркін сөйлеп, оның қыры мен сырын терең меңгерген ұрпақ.Өйткені ол өз ана тілін жақсы білмейінше, тіл байлығын жете меңгермейінше, өзге тілді қалай үйренбек? «Елу жылда ел жаңа...» демекші, еліміз өз тәуелсіздігін алғаннан бері әлемнің дамыған алдыңғы қатарлы елдерімен мәдениеті, экономикасы және әлеуметтік жағынан байланыс жасап қарқындап келеді. Осындай оң нәтижеге қол жеткізуіміз ел мен елдер арасындағы,халық пен халықтар арасындағы ынтымақтастығымыз бен татуластығымыздың куәсі-тіл білуімізге келіп тіреледі. Қазақстанымыздың Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстандағы тілдердің үш тұғырлығы туралы ойын алғаш рет 2006 жылы Қазақстан халқының Ассемблеясында айтқан болатын. Ал 2007 жылғы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан жолдауында Елбасымымз «Тілдердің үш тұғырлығы-«Триединство языков» мәдени жобасын кезең-кезеңімен жүзеге асыруды ұсынғаны баршамызға аян. Бүгінде осы үштілділіті қолдап, қолдану мақсатында біз, ұстаздар өз үлесімізді қосып,оқушыларымызға жаңазаман талабына сай білім беруге жұмыла кірісіп келеміз.Бұл үш тілде жас ұрпаққа білім берудің инновацилық тәсілдері олардың білім жолында еркін самғай отырып,жаһандық құпияларға үңілуіне және өзіне қажеттілік танытуына таптырмайтын ең басты мүмкіндік деп білемін. Сонда бір сөзбен айтсам, қазақ тілін дамытамыз, орыс тілін қолданамыз, ағылшын тілін үйренеміз.Ал қазіргі заманымызда кем дегенде үш тілді меңгеру-заман талабына айналған аса қажеттіліктердің бірі.Сол себептен де үштілді меңгертудің басты мақсаты тіл үйренушіледің коммуникативті құзырлығын қалыптастыру болып отыр.Біз осы тілдерді үйрену арқылы басқа ұлтардың мәдениетін,тарихын, салт-дәстүрін,әдет-ғұрпын білеміз.Сондықтан да қоғамымыздағы болып жатқан әлеуметтік эконмикалық өзгерістер мен еліміздегі білім беру салаларының жаһандық білім беру кеңістігіне шығуы –білім саласында , соның ішінде мектепке дейінгі тәрбиелеу мен оқытуға қазіргі заман талабына сай өзгеріс енгізілуде. Сондықтан да Мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиенің негізгі мақсаты оқушының жек ерекше қабілетін,дарыны мен талантын ашу және жан-жақты дамыған жеке тұлға қалыптастыру болып табылады. Елбасы Жолдауында «Балаларымыздың болашағы үшін осындай шешімді бірлесе отырып қабылдауға тиіспіз, баланың орыс, ағылшын тілдерін, интернет тілдерін жетік меңгеруі-ең бастыыс қазақ тілін жаңғыртуға жағдай туғызады» деп атап көрсеткен бағытымен мектепке дейінгі қымда үш тілді қатар оқыту қолға алынғаны мәлім.Мұның мақсаты:тілді дұрыс меңгерту, ауызекі сөйлей білуге үйрету боп табылады.Демек,біз осы мемлекетіміздің дүниежүзілік деңгейге жетіп, 50 елдің қатарына иық тіресе теңесіп сөйлесе алуымыз осы үш тілді біліп ,танытқанымыз деп білемін.Қазіргі заманда басты мақсаттардың бірі өскелең ұрпаққа жан-жақты, жаһандану құндылықтарға бейімделуге және көрші елдер мәдениетінің өкілердерімен жете үштілділікті үйрене отырып,өзара әрекет жасауларына шеберлік қалыптастыру болып отыр. Көп тілді білген адамның көп нәрсеге қол жеткізіп,басқа адамдармен салыстырғанда еліміздің кез келген жерінде еркін жұмыс жасауын мүмкіндіктер ие болатындығы және қай елмен де байланыста болсаң да алдыңнан жол ашық екені осының куәсі. Осыған мына бір ғұлама сөзі пара-пар: «Бойыңда білімің бар екен,одан басқаларға өз шырақтарын жағып алардай жағдай туғыз» Әр түрлі үйретудегі мұғалімнің негізге мақсаты-әр түрлі әдістерді пайдалана отырып оқушының тілін дамыту және тілге деген сүйіспеншілік, қызығушылық қабілеттерін қамыту.Соның нәтижесінде сабақтың сапасы да артатыны өз тәжірибемізден байқалады.Әр оқушы өзін тұлға деп сезіне алады, ой-пікір қалыптастыра алады.Сол себептен де қазіргі таңда заманауи талапқа сай мына жаһандану заманында болашақта жас ұрпақты дамытудың бірден бір көзі осы көптіділік болып отыр.Сол себептен де оқушының жан-жақты білім алуы үшінде жаңа инновациялық тұрғыдан көшбасшы боп бағыттаушы мұғалімнің өзі де жаңа форматтағы жаңашылдықпен қаруланған және бірнеше тіл білетін маман болуы шарт.Сонда ғана біз жас ұрпақты білім көгіне шығарамыз.




>