Вирустар-тіршіліктің жасушасыз түрі

Сабақ: №10

Мектеп: №23 мектеп - лицей

Пәні: биология

Күні: 7.11.2018

Мұғалімнің аты-жөні: Сулейменова А.С.

Сынып: 10 «Ә», «Е», «Ж», «З»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Вирустар – тіршіліктің жасушасыз түрі.

Сабақ негізделген оқу

мақсаты

Вирустардың құрылымы мен тіршілік әрекеттерімен таныстыру. Вирустар арқылы таралатын ауру түрлерін анықтау.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Вирустардың құрылымдары мен тіршілік әрекеттерін біледі.

Оқушылардың басым бөлігі:

Вирустардвң тірі ағзалар тобына жатқызылу себептерін түсіндіре алады.

Кейбір оқушылар:

Вирустар арқылы таралатын аурулар жайында неліктен бұл ауруларды таралуына вирустардың қатысы бар екендігін түсіндере алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар: вирустар, микробиология, бактериялар, фагтар, ауру қоздырғыштар, жеушілер, вирусология, қоздырғыштар, полимелит, тұмау.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Вирустар, бактериялар, фагтар, вирусология.

Сыныптағы диалог үшін пайдалы тілдік бірліктер: Вирустар денесі жасушасыз, алайда олар................................................................. жатады, себебі олар басқа тірі ағза денесіне .............................................. оларда тіршілік әрекеттері байқалады.

Талқылауға арналған тармақтар:

Вирустар, бактериофгтар, вирустық инфекциялар.

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?

Вирустар .......................................... тіршілік иесі. Олар тірі ағзалар ретінде басқа................................... жасушасына енгенде...................................... тән қасиеттер көрсетеді.

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Вирустардың құрылымы, тіршілік әрекеттері. Вирустар арқылы жұғатын аурулар.

Алдыңғы тақырып

Вирустар мен бактериялар.

Жоспар

Жоспарлаған

уақыт

Жоспарлаған жаттығулар (төмендегі

жоспарланған жаттығулармен қатар

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

10 минут

Миға шабуыл

1. Шаттық шеңберін құру

2. «Миға шабуыл»

3. Жаңа тақырыпты қорытындылау.

І. Ұйымдастыру. Hello students

How are you?

Are you ready.

Let’s start our lesson.

Оқушылардың сабаққа дайындығын, қатысуын тексеру.

Топқа бөлу. Сабақтың барысымен таныстыру.

1 «Миға шабуыл»

1. Жасуша ядросының құрылымы қандай?

2. Жасуша шырыны қалай аталады және оның қызметі?

3. Ядроның құрамы қандай?

4. Хромасома дегеніміз не?

5. Хроматида дегеніміз не?

6. Ген дегеніміз не?

7. Нәруыз биосинтезіндегі ядроның рөлі?

8. Хромасоманың центромера арқылы бөлінуіне қарай қандай типтерге бөлеміз?

Семантикалық  кесте.

Оқулықпен жұмыс. 
Прокариоттық және эукариоттық жасушалардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын кестеге толтыру.

тест, оқулық, жұмыс дәптері

Ортасы

15 минут

Түсіну. Мәтінмен және тірек сөздермен жұмыс

Тақырып бойынша сөздер үш тілде.

Қысқаша түсіндіру.

Жаңа тақырыпты ашу.

Проблемалық сұрақ.

Олар жасушаның ішінде тіршілік етіп,  ағзаларды уландырады. Анцидтер дүниесіне жатады, өте ұсақ 300 мың есе ұлғайтып көрсететін электронды микроскоппен көруге болады. Латын тілінен аударғанда «у» деген мағына береді. Тірі организмдердің барлығын уландырады. Бұл нелер? (Жауабы: вирустар)

Вирустар – тіршіліктің жасушасыз түрі.

Видео сабақ

BILIM Land: видеожинақ, оқытушы фильмдер, биология, «Вирустар деген не?»

Қызықты мәлімет (ағылшын тілінде)

Viruses are frequently the cause for global health concerns. In 2009, the H1N1 Influenza virus caused a worldwide pandemic. The Ebola virus – with over 27,000 cases to date – whilst limited to West Africa is still classed as an epidemic by the World Health Organisation (WHO) and more recently, the Zika virus which has been making the headlines. Passed to humans from a mosquito bite, it has already been declared a global emergency.

Viruses and bacteria are often confused. In reality the two are very different to each other, so what exactly is a virus?

1. Some believe that viruses are neither alive nor dead
Whilst some describe them as a life form, viruses actually lack many qualities that describe ‘life’, such as reproduction.

2. Wherever there is life, there are viruses
Viruses outnumber all other life forms on the planet

3. The average virus is smaller than a bacterium
A single bacteria can be 10 to 100 times bigger than a virus

4. The name ‘virus’ means ‘poison’ and ‘venom’ Latin
Viruses have been the culprits in many human diseases, including smallpox, flu, AIDS, and the ever-present common cold

5. Viruses can infect anything that is living
Some viruses can even infect bacteria! The scientific name for this group of viruses is a Bacteriophage

BioCote technology has been proven under laboratory conditions effective at deactivating the H1N1 virus. Testing surfaces for antiviral activity is a much more involved than the standard antibacterial testing performed by BioCote. The H1N1 experiment BioCote performed was an impressive and unique study which gave us a good indicator of the potential virus inactivating properties of the technology.

Вирустар тақырыбы бойынша тест орындау.

iTest, биология, 10 сынып, тест тақырыбы: ІІ тарау «Вирустар-тіршіліктің жасушасыз түрі».

Жасырын сөзді тап.

Оқулық,

маркерлер,

плакаттар,

стикерлер,

үлестірме қағаздар,

Аяқталуы

10 минут

Формативтік және суммативті бағалау

Нені үйрендің? Нені үйренгім келеді?Не қызық болды? Не қызық болмады?

Сұақтарға жауап беруіне қатысты бағалау

Тақырып соңындағы кестені толтыру.

Үйге тапсырма: Вирустар және фагтар тақырыбын оқу.

Вирустар арқылы таралатын аурулар туралы реферат дайындау.

Бағалау.

Кері байланыс жабыстырғышқа жазып өту.

Жиынтық бағалау парағы

Оқулық,

күнделік

Үлестірме қағаздар

Қосымша ақпарат: Биология 10 сынып

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс. Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс. Құндылықтардағы байланыс

Рефлексия

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?бүгін оқушылар не білді? Сыныптағы ахуал қандай болды? Мен жоспарланған саралау шаралары тиімді болды ма? Мен берген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау.

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз?)

1: топтық жұмыс

2: постер қорғау.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз?)

1: бағалау

2: деңгейлік тапсырмалар

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?

Кері байланыста жазылған ұсыныстар мен сұраныстарға негізделемін.

САБАҚ: 21

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 21

Мектеп: С. Рахимов.

Күні: 20.11.2017ж.

Мұғалімнің аты-жөні: Қыстаубаева Бағила

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Сабақтың мақсаты:

Күтілетін нәтиже:

Вирустар – тіршіліктің жасушасыз түрі.

1.Вирустың ашылу тарихын түсіндіру.

2. Вирустың құрылысына сипаттама беру.

3. Вирустар арқылы жұғатын аурулардың алдын алып, салауатты өмір салтын қалыптастыруға тәрбиелеу.

1.Вирустың ашылу тарихын ұғады.

2. Вирустың құрылысын біледі.

3. Вирустар арқылы жұғатын аурулардың алдын алып, салауатты өмір салтын қалыптастыруды біледі.

Сабақ негіздері

Мұғалімніңіс-әрекеті

Оқушыныңіс-әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

5минут

1.Оқушылармен сәлемдесу.

2. Оқушылардытүгелдеу.

3. Ынтымақтастық атмосферасын құру.

4. Топқабөлу.

1.Оқушылар сәлемдеседі.

2. Кезекшіесепбереді.

3. Ынтымақтастық атмосферасын құрады.

4. Топқабөлінеді.

стикер

Сабақтың ортасы

30минут

1. Үй тапсырмасын пысықтау үшін Веен диаграммасы:

Оқушылар эукариотты жасушалар мен прокариотты жасушалардың құрылысындағы ерекшеліктер мен ұқсастықтарды жазады.

Прокариоттар

Эукариоттар

2. Постермен жұмыс:

1-топ: Вирустардың ашылу тарихы.

2-топ:Вирустардың құрылысы.

3-топ: Вирус арқылы таралатын аурулар.

Әр топ мәтін бойынша берілген тапсырманы оқып, талдайды. Бір-біріне үйретеді.

3. Сабақты бекітуге арналған сұрақтар:

1. Микробиология ғылымының дамуына қандай ғалымдар еңбек сіңірді?

2. Д. И. Ивановский еңбектері.

3. Вирустар қандай ағзалар?

4. Вирустар басқа жасушаларда қалай дамиды?

5. Вирустар арқылы тарайтын қандай ауруларды білесіңдер?

А4 қағаз

оқулық

стикер

маркер

Сабақтың соңы

5минут

Бағалау:

Оқушылардың білімін бағалау.

Үйге тапсырма:

§ 21 оқып келу. Сұрақтар мен тапсырмалар. Оқушылар күнделікке жазып алады

Кері байланыс:

Бүгінгі сабақ бойынша сұрақтарын, пікірлерін, ұсыныстарын стикерге жазады.

стикер

күнделік

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме? Жеткізбесе, неліктен? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сол үяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сәйкес келетін сүрақтарға жауап беріңіз

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Түрлі әдістерді қолдану

2: топтық жұмыс

Қандай екі нэрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?