X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер

Тақырып бойынша 11 материал табылды

X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер

Материал туралы қысқаша түсінік

Тарихи талдау мен түсіндіру Ұқсастық пен айырмашылық

Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

6 сынып

ІІ оқу тоқсаны

Аптасына 2 сағаттық Қазақстан тарихы

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер.

Зерттеу сұрағы: X ғасыр - XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

6.3.1.7 ортағасырлық мемлекеттердің ыдырауының негізгі және жанама себептерін анықтау

Сабақтың мақсаты

Оқушылар қазақ жерінде құрылған мемлекеттерге қатысты саяси үдерістерді түсінеді және мемлекеттерді картадан көрсетеді. X-XIII ғасырларда қоғамдық өмірдегі орын алған өзгерістерді және бұл өзгеріске әсер еткен факторларды қарастырады.

Тарихи ойлау дағдысы

Тарихи концепт

Тарихи талдау мен түсіндіру

Ұқсастық пен айырмашылық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Бастапқы стимул. Оқушыларды тақырыпқа қызықтыру үшін уақыт сызығын көрсетіп, болжау жасату.

Сабақтың тақырыбы және мақсаттары, бағалау критерийлерімен таныстыру.

Сабақтың кілт сөздерімен жұмысдамыған орта ғасырлар, Ұлы Жібек жолы, Қарахан, Қыпшақ, Дешті Қыпшақ, Жалайыр, Керейт, Найман, Ислам діні, Сәулет өнері.

М Қысқаша шолу.Оқушыларға дамыған орта ғасырлардың саяси картасын көрсету. Картадан Қарахан мемлекеті, Қыпшақ хандығы, наймандар, керейіттер, жалайырлардың аумақтарын, Ұлы Жібек жолының тармақтарын көрсетіп, мемлекеттер тарихына қысқаша шолу жасау.

Әр оқушыға бір кілт сөзден таратылады, ол басқа оқушыларға көрсетпеуі керек.. Кілт сөздерді жазып алуға болмайды, есте сақтап отыру қажет, айтқан кезде ретімен әрі барынша тез айту керек.

мадақтау

Слайдтар

Орта ғасырлардағы Қазақстан картасы.

http://www.tarih-begalinka.kz/kk/history/medieval/maps/

Жаңа білім

Сабақтың зерттеу сұрақтары:

X – XIII ғғ. Қазақстанның саяси картасында қандай өзгерістер болды? Саяси картадағы өзгерістердің себептері неде болды?

Ортағасырлық мемлекеттердің ыдырауының негізгі және қосалқы себептері қандай?

Зерттеу мен талдау

1-тапсырма.

Х-ХІІІ ғғ. саяси картада қандай өзгерістер болды? Бұл өзгерістердің себептері неде болды? Қай мемлекеттер ыдырап, қандай мемлекеттер құрылды? Қай мемлекеттер сақталды?

2-тапсырма.

Әр оқушы мемлекеттердің ыдырау себептері туралы мәтінді таратып, себептердің тізімін құрастыру тапсырмасын беріңіз. Тапсырманы оқушылар флипчартқа орындайды.

1.Қарахан мемлекеті

2.Наймандар, керейіттер, жалайырлар

3. Қарақытайлар

4. Қыпшақ хандығы

Орындап болған соң, топтар шеңбер бойынша бір-бірінің жұмыстарымен танысып шығады.

ЕББоқушыға тапсырма шығарылып беріледі.

IDEA әдісі бойынша X- XIII ғғ. Қазақстан аумағындағы мемлекеттер ыдырауының ортақ себептерін анықтайды

I-Identify) - мәселенің себептерін анықтау
D (Describe) - сәйкесінше дәлелдерді сипаттау
E (Explain) - осы себептердің мәселеге қалай ықпал еткенін түсіндіру
A (Analyze) - осы себептердің маныздылығына талдау жасау

ЕБҚ оқушыға қолдау көрсету мақсатында суреттің үлкен нұсқасын ұсынамын.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескриптор

лар:

Х-ХІІІ ғғ. өмір сүрген 4 мемлекетті атайды.

Дамыған орта ғасырларда өмір сүрген 4 мемлекеттің хронологиясынбіледі.

Картада дамыған орта ғасырлық 4 мемлекеттің аумағын және астаналарын белгілейді.

Дескрипторлар

Қарахан / Найман, керейіт, жалайыр/ Қарақытай/ Қыпшақ мемлекеті ыдырауының негізгі бір себебін анықтайды.

Қарахан / Найман, керейіт, жалайыр/ Қарақытай/ Қыпшақ мемлекеті ыдырауының қосалқы үш себебін анықтайды.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. I-ІІт. – Алматы: «Атамұра», 2010 ж.

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

Қыпшақтар туралы бейнеролик

http://www.youtube.com/watch?v=0FPB_-4i7U4

Бимендиев А. Ш. Қазақстан тарихы мен мәдениетінің үлкен атласы. – Алматы: Abdi company, 2008.

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Алынған дерек

Үйге тапсырма: X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

1. Мен сабақ қызықты _____________ қызықсыз болды деп ойлаймын.

2. Мен сабақта: үйрендім көп нәрсені _____________ үйренгенім аз болды.

3. Мен басқаларды мұқият ______________ зейінсіз тыңдадым.

4. Мен пікірсайыстарға жиі ______________ сирек қатыстым

5. Мен сабақтағы өз жетістіктеріме ризамын ____________ риза емеспін.

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер.

Зерттеу сұрағы: X ғасыр - XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.1.7 ортағасырлық мемлекеттердің ыдырауының негізгі және жанама себептерін анықтау

Сабақтың мақсаты

X-XIII ғасырларда қоғамдық өмірдегі орын алған өзгерістерді және бұл өзгеріске әсер еткен факторларды қарастырады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Миға шабуыл. Ерте орта ғасырларда өмір сүрген мемлекеттердің ыдырау себептері неде еді? Дамыған орта ғасырлармен қандай сабақтастықты байқаймыз?

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

мадақтау

карта

Жаңа білім

Сабақтың зерттеу сұрақтары:

Ортағасырлық мемлекеттердің ыдырауының негізгі және қосалқы себептері қандай?
X – XIII ғғ. ислам діні қоғамдық өмірге қандай өзгерістер әкелді?

Зерттеу мен талдау

БСыныпқа ортақ тапсырма беріңіз («Сәйкестік аймағында» жұмыс жасауға беруге болады).

1-тапсырма:

Х-ХІІІ ғасырларда өмір сүрген мемлекеттердің ортақ ыдырау себептері қандай? Себептерді негізгі және қосалқы себептерге жіктеңіз. Тапсырманы түрлендіру мақсатында қысқа және ұзақ мерзімді себептерге жіктеуге, маңыздылығы бойынша орналастыруға беруге болады.

2-тапсырма. (Ж/Д) Х-ХІІІ ғасырларда қоғамдық өмірде орын алған өзгерістерді анықтаңыз.

Оқушыларға суреттерді тарату немесе презентация арқылы көрсету. Берілген суреттер (иллюстрациялар) негізінде X – XIII ғ. болған өзгерістерді болжау. (ұсынылған суреттерді шығарып, таратуға болады)

Әр топ өздерінің жобасын сынып алдында қорғайды.

Тапсырманың соңында оқушылар мұғалімнің көмегімен келесі өзгерістерді анықтаулары тиіс:

1. Дамыған, феодалдық-патриархалдық мемлекеттердің пайда болуы.

2. Жаппай отырықшылықтың етек алуы (көшпелі және отырықшы мәдениеттерінің өзара әсері).

3. Орта ғасыр қалалары санының өсуі.

4. Сәулет өнері мен құрылыстың дамуы.

5. Исламның таралуы.

ЕБҚ: оқушыға тапсырманың нақты бір бөлігін ерекшелеп көрсетіп беріледі.

3-тапсырма Дифференциациялық тапсырма.Оқушылар өзі таңдаған тапсырманы орындайды немесе қалауы бойынша деңгей бойынша барлық тапсырманы кезегімен орындай алады.

1-деңгей	Дамыған орта ғасырларда өмір сүрген мемлекеттеді атап, кескін картаға түсіріңіз.
2-деңгей	Дамыған орта ғасырлардағы мемлекеттердің ыдырау себептерің жіктеңіз: ұзақ және қысқа мерзімді себептер, ішкі және сыртқы себептер.
3-деңгей	Ерте орта ғасырлар мен дамыған орта ғасырлар кезеңін салыстырыңыз. 3 ұқсастығы мен 3 ерекшелігін көрсетіңіз.
4-деңгей	Дамыған орта ғасырлардағы өзгерістерге баға беріңіз (1-5 балл), дәлелдеріңізді келтіріңіз.

ЕБҚ оқушыларына (есту, көру, қабылдау деңгейі төмен)қосымша қолдау көрсету мақсатында үлестірме материал беріледі.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

ДескрипторларДамыған орта ғасырларда өмір сүрген мемлекеттердің ыдырауының ортақ үш негізгі себептерін анықтайды.

Дамыған орта ғасырларда өмір сүрген мемлекеттердің ыдырауының ортақ үш қосалқы себептерін анықтайды.

Дамыған орта ғасырларда өмір сүрген мемлекеттердің ыдырауының себептерін қысқа және ұзақ мерзімді себептерге топтастырады немесе маңыздылығы бойынша орналастырады Дескрипторлар

Дамыған орта ғасырлардағы саяси 2 өзгерісті көрсетеді;

2 экономикалық өзгерісті дәлел келтіріп түсіндіреді;

2 мәдени өзгерісті түсіндіреді.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. I-ІІт. – Алматы: «Атамұра», 2010 ж.

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

Қыпшақтар туралы бейнеролик

http://www.youtube.com/watch?v=0FPB_-4i7U4

Бимендиев А. Ш. Қазақстан тарихы мен мәдениетінің үлкен атласы. – Алматы: Abdi company, 2008.

Бекіту

Сабақты қорытындылау Х-ХІІІ ғасырлардағы қоғамдық өмірде орын алған ең маңызды үш өзгерісті көрсетіңіз.

Үйге тапсырма :X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Бүгінгі сабақтан мен не білдім?

Сабақ барысында қандай қиындыққа кездестің?

Сабақ барысында қандай сұрақ туындады?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қарахан мемлекеті.

Зерттеу сұрағы: Неліктен Қарахан мемлекеті ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

6.2.1.2 ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын анықтау

6.3.1.4 тарихи ұғымдарды қолданып, Қарахан мемлекетіндегі жер иелену ерекшеліктерін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Қарахан мемлекетінің ерте орта ғасырлардағы мемлекеттерден ерекшелігін талдайды, ислам дінінің қоғамға әсерін зерттейді.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Б Ұйымдастыру.

Ортағасырлық мешіттердің, кесенелердің, моншалардың суреттерін көрсетіп, тақырыпқа болжау жасатыңыз.

Атлах шайқасымен байланыстыра отырып, жетелеуші сұрақтар қойыңыз: Атлах шайқасы қандай өзгерістер алып келді? Бұл өзгерістер қай салаларға көбірек әсер етті?

Оқушылардың болжам жауаптары арқылы сабақ тақырыбы анықталады.

Сабақ тақырыбы, оқу мақсаты мен бағалау критерийлерітаныстырылады. Оқу мақсаттары арқылы бағалау критерийлерін оқушылардың өздеріне құрастыруға беруге болады.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Қазақстан тарихы (көнезаманнан бүгінге дейін). Бестомдық. 1-том. – Алматы, 2010 ж.

Жаңа білім

Зерттеу және талдау

1-тапсырма. Қарахан мемлекетін ерте орта ғасырлардағы мемлекеттермен ( немесе бір мемлекетті таңдап алып) салыстырып, ұқсастықтары мен ерекшеліктерін анықтаңыз:

1- Саяси дамуы

2- Жер иелену ерекшеліктері

3-Мәдениеті

4-Шаруашылығы

өз жұмыстарының нәтижелерін постерге Венн диаграммасында орындап, қорғайды.

ЕБҚ оқушылар негізгі термин сөздерді мәтіннен анықтайды;

2-тапсырма. Қарахан мемлекетінің аумағын анықтау.

Қарахан мемлекетінің аумағын кескін картаға түсіру.

Оқушыларға Қарахан мемлекетінің аумағы туралы шағын мәтінді беріп, соның негізінде аумағын көрсетуді тапсырыңыз. Саяси картасын көрсетіп дұрыс жауабымен салыстырыңыз.

PETT формуласы. Тарихи оқиғаның өзгерісі мен сабақтастығын талдайық!

Pace (Қарқын) Өзгерістер қаншалықты жылдам жүрді? Жылдам, баяу, бірізді, бірізсіз?;
Extent (Масштаб) – өзгерістер қаншалықты елеулі/ауқымды болды? Елеулі, елеусіз, жаппай, революциялық?;
Turning points (Бетбұрысты сәттер) – сабақтастық табиғатынан өзгеріс сипатына ауысатынқандай да бір сәттер бар ма?;
Trends (Үрдістер) – ұзақ уақыт кезеңінде прогрестен регреске қарай өзгеру үрдісі болды ма?)

ЕБҚ оқушылар маңызды тірек сөздерді жазып алады;

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Бағалау критерийі: Қарахан мемлекетінің даму ерекшеліктерін анықтайды.

Дескрипторлар:

Әр сала бойынша Қарахан мемлекетінің екі ерекшелігін анықтайды;

Әр сала бойынша Қарахан мемлекетінің екі ұқсастығын көрсетеді.

Қарахан мемлекетін ерте орта ғасырлардағы мемлекеттеріндегі оқиғаның өзгерісі мен сабақтастығын талдайды;

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Ақпараттық мәтін

http://e-history.kz/kz

Орта ғасырлардағы мемлекеттер картасы

РЕТТ формуласы

кесте

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Неліктен Қарахан мемлекеті ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады?

Үйге тапсырма

Қарахан мемлекеті

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Не білдім?

Не көрдім?

Не түсіндім?

Нені жетілдіруім керек?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қарахан мемлекеті.

Зерттеу сұрағы: Неліктен Қарахан мемлекеті ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.2.1.2 ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын анықтау

6.3.1.4 тарихи ұғымдарды қолданып, Қарахан мемлекетіндегі жер иелену ерекшеліктерін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Қарахан мемлекетінде ислам дінінің енуіне байланысты өзгерістерді талдайды, исламның мемлекеттік дін ретінде жариялануының себептерін анықтайды.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Б Ұйымдастыру

Оқушыларды топқа бөліп, келесі сұрақтар бойынша талқылау жүргізіңіз:

Ислам діні Қазақстан аумағына қалай тарала бастады?
Ислам дінінің кең таралуын қандай фактілер арқылы дәлелдей аламыз?
Ислам діні қоғамға қандай өзгерістер алып келді деп ойлайсыз?

Сабақтың оқу мақсаттары және бағалау критерийлерін таныстырыңыз.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Слайтар

Қазақстан тарихы (көне

заманнан бүгінге дейін). Бес

томдық. 1-том. – Алматы, 2010 ж.

Жаңа білім

Зерттеу

1-тапсырма. Қарахан мемлекетінде ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялау себептерін анықтап, негізгі және қосалқы себептерге топтастырыңыз.

ЕБҚ тапсырма орындауда оқушыға жұпты таңдауда қолдау көрсетіледі

2-тапсырма

1- Мәдениет, білім, ғылым салаларындағы өзгерістер

2-Қоғамдық құрылысы

3- Саяси жүйе

«File» әдісі Ислам дінінің әр салаға ықпалын (әкелген өзгерістерін) талдаңыз. Әр сала бойынша әкелген ең маңызды үш өзгерісін анықтап, пікіріңізді негіздеңіз.

«F» - негізгі фактіні анықтаңыз
«І»- негізгі ндсясын айқындаңыз
«L» - көтерілген негізгі анықтаныз
«Е» - Көтерілген мәселелерді өзіндік көзқарасыңызбен талданыз

ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды

«Фрейер моделі» әдісі Сіздің ойыңызша қай салаға әсері көбірек байқалады? Неліктен?

Құрылысы

Сұрағы

Салыстыру

Мысал

“3 таяқша” әдісі
Қарахан мемлекетінде ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялау тақырыбына байланысты
1 сұрақ
1 жауап
1 идея әр топ даярлап, көпшілікке салады.

ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды

Бағалау критерийі: Қарахан мемлекетінде ислам дінінің мемлекеттік дін деп жариялау себептерін анықтайды.

Дескрипторлар:

Ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялаудың негізгі бір себебін анықтайды;

Ислам дінінің мемлекеттік дін деп жариялауының қосалқы екі себебін талдайды.

Бағалау критерийі: Қарахан мемлекетінде ислам дінінің енуіне байланысты саяси, экономикалық-әлеуметтік, мәдени өзгерістерді талдайды.

Дескрипторлар

Мәдениет, білім, ғылым салаларындағы үш өзгерісті анықтап, маңызын талдайды;

Қарахан мемлекетінің қоғамдық құрылысындағы 3 өзгерісті атап, пікіріне дәлел келтіреді;

Саяси жүйедегі үш өзгерісті анықтап, пікіріңізді негіздеңіз.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

http://e-history.kz/kz

Қарахан мемлекетінің картасы

https://www.google.kz/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fupload.wikimedia.org

Кляшторный С.Г., Султанов Г.И. Казахстан. Летопись трех тысячелетий. - Алма-Ата: Рауан, 1992.Бас ред. М.Х.Асылбеков, Қ.С. Алдажұманов, К.М.Байпақов. Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. І том. Атамұра, 2012

ЦБР Қарахан мемлекеті, (бейнематериал)

http://lms.nci.kz/history/view?f=142&id=7&lang=kaz

Қарахан мемлекеті. Бейнематериал

http://kiwi.kz/watch/8r4le5fe9471/

Бекіту

Сабақты қорытындылау:Жер иелену ерекшеліктері туралы ұғымдарды анықтамасымен сәйкестендіріңіз.

Үйге тапсырма: Қарахан мемлекетіндегі жер иеленуді Батыс Еуропадағы феодалдық жериеленушілік жүйемен салыстырыңыз.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Бағдаршам»

1.Бүгінгі сабақта білдім,үйрендім?(жасыл стикер)

2.Қиындықтар кездесті,бірақ жеңе білдім. (сары стикер)

3.Түсінбедім,үйренбедім (қызыл стикер)

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:		6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 6		Қатысушылар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Наймандар, керейіттер және жалайырлар. Зерттеу сұрағы: Наймандар, керейіттер мен жалайырлардың ортағасырларлық саяси сахнадағы рөлі қандай болды?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:		6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау
Сабақтың мақсаты		Қазақстан аумағындағы Х-ХІІІ ғасырлардағы Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің даму ерекшеліктерін талдау
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурстар
Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру Өткен білімді еске түсіру	Сәлемдесу. Жағымды ахуал орнату. Бастапқы стимул тудырушы материал. Оқушыларға VI – IX ғғ.және Х-ХІІ ғғ. Қазақстанның ортағасырлық картасын салыстыруды және Қазақстанның саяси картасындағы өзгерістерді анықтау тапсырмасын беріңіз (найман, жалайыр, керейіт тайпаларының орналасуына баса назар аудартыңыз).		Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу		мадақтау	www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы. 6сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.
Жаңа білім	М Оқушылармен келесі сұраққа талқылау ұйымдастырыңыз: Найман, керейіт және жалайырлардың Орталық Азиядан Қазақстан аумағына қоныс аударуына қандай себептер әсер етуі мүмкін? Оқушылардың пікірлері мен болжамдарын тыңдап, аталған тайпалардың Қазақстан аумағына қоныстану себептерін түсіндіріңіз. Тапсырма. «Орта ғасырлардағы саяси сахнадағы найман, керейіт және жалайырлардың рөлі қандай?» сұрағы бойынша ой талқы ұйымдастырыңыз. мәселелер қамтылған мәтін таратыңыз: 1-Ішкі саяси жағдай 2-Сыртқы саяси жағдай 3- Қоғамдық-саяси құрылыс ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды Жұмыс нәтижелерін қорғау формасы: презентация. Презентацияны өзара бағалау үшін келесі критерийлерді қолдануды ұсынуға болады: Кем дегенде 3 слайд; Әр слайдта 3-тен көп емес сөйлемнің болуы; Әр слайдта кем дегенде 2 иллюстрацияның болуы; Слайдтардың өзара байланысты және бірізділіктің болуы. Презентацияны қорғау барысында басқа топтардың назарын тапсырмаға аудару үшін жеке тапсырма беріңіз: Саяси тұлғалар туралы басты ақпаратты жазып отыру (Наркеш Даян, Торы хан, Күшлік, Жамұқа, Мұқалы); Басты оқиғалар хронологиясын жазу (1201 ж. құрылтай, 1204 ж. шайқас, 1201 ж. Жамұқаның гурхан деп жариялануы). ЕҚБ маңызды кездесетін термин сөздерді атайды не жазып көрсетеді		Мәтінмен жұмыс Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды Дескрипторлар: Найман, керейіт, жалайырлар қоныстанған аумақтағы өзгерістерді анықтайды; Найман, керейіт, жалайырлардың аумағы мен астанасын картада көрсетеді; Ішкі және сыртқы саясатындағы негізгі фактілерді анықтайды; Көршілес тайпалармен өзара қарым-қатынастарының нәтижелерін талдайды; Басқару жүйесінің ерекшеліктерін ашып көрсетеді.		ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар»	Ақпараттық мәтін Найман, керейіт, жалайырлардың Қазақстан аумағына қоныс аударуына дейінгі орналасуы туралы бейнеролик https://www.youtube.com/watch? v=5JFgu-AQa9E Найман, керейіт, жалайырлардың ХІІ ғ дейінгі қоныстануы https://pp.vk.me/c308216/v30821 6261/836a/n0UUbH2XREA.jpg Найман, керейіт, жалайыр тайпалары туралы ақпарат http://refsurf.ru/1222211110.html
Бекіту	Сабақты қорытындылау найман, керейіт, жалайырлардың орта ғасырлардағы саяси үдерістердегі рөлін түсіндірулері керек. Үйге тапсырма: Наймандар, керейіттер және жалайырлар		Сабақтың тақырыбын қорытындылау		«Ең үздік жауап»	Ақпараттық карточка
Кері байланыс	« Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Не білдім? - Не білемін? - Не білгім келеді?		Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады		Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды	А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Наймандар, керейіттер және жалайырлар.

Зерттеу сұрағы: Наймандар, керейіттер мен жалайырлардың ортағасырларлық саяси сахнадағы рөлі қандай болды?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

Сабақтың мақсаты

Қазақстан аумағындағы Х-ХІІІ ғасырлардағы Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің басқа мемлекеттермен сабақтастығын талдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Б Сыныпқа 1-сабақ басында қойылған сұрақты қайта ұсыныңыз: «Найман, керейіт және жалайырлардың Орталық Азиядан Қазақстан аумағына қоныс аударуына қандай себептер әсер етуі мүмкін?»

Оқушылар дәйек келтіре отырып, өз жауаптарын ұсынады.

Оқу мақсаты мен бағалау критерийін таныстырыңыз.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

6сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

Жаңа білім

Тапсырма.

Найман, керейіт жалайырлар мемлекеттерінің ерекшеліктерін талдау:

1-. Түрік қағанатымен салыстыру

2- Қарахан мемлекетімен салыстыру

3- Найман, керейіт, жалайыр мемлекеттерін өзара салыстыру.

Бағалау критерийі:

Талқылау:

Қазақстан аумағына найман, керейіт, жалайырлардың қоныс аударуы қалай жүрді? Негізгі себептерін атап, оларды басты оқиғаларымен байланыстырыңыз.

Найман, керейіт, жалайырлардың Қазақстан аумағына қоныс аударуының нәтижесінде қандай этникалық өзгерістер орын алды?

Бұл этникалық өзгерістердің маңызы неде?

GREАT кестесі

Оқушылардың берген жауаптарына сүйене отырып, қазақ халқының этникалық құрамы мен мемлекетінің қалыптасуындағы Х-ХІІІ ғғ. қоныс аударған тайпалардың рөлінің маңыздылығы туралы сабақ қорытындысын жасау.

талдау жасайды

G (Groundbreaking) - елеулі/ бетбұрысты
R (Remembered) - есте қаларлық
E (Events) - маңызды оқиға
А (Affected) - болашаққа әсері
T (Terrifying) кездескен қиындықтар

ПТМС формуласын қолданып, эссе жазыңыз.

Позиция «Наймандар, керейіттер мен жалайырлардың ортағасырларлық саяси сахнадағы рөлі ерекше деп санауға болады/болмайды?»
Түсіндіру(себебі...)

Мысал (мұны мынадай мысал арқылы дәлелдей аламын....)

Салдар(қорытынды жасаймын....)

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Найман, керейіт, жалайыр мемлекеттерінің ерекшеліктерін талдау.

ДескрипторларТүрік қағанатымен салыстыра отырып, найман,жалайыр, керейіттердің ішкі - сыртқы саяси жағдайының, қоғамдық құрылысының ерекшелігін атайды.

Қарахан мемлекетімен салыстыра отырып, найман,жалайыр, керейіттердің ішкі - сыртқы саяси жағдайының, қоғамдық құрылысының ерекшелігін атайды.

Найман, жалайыр, керейіттердің ішкі - сыртқы саяси жағдайының, қоғамдық құрылысының ерекшелігін атайды.

Түрік қағанаты, Қарахан мемлекетімен ұқсастықтарын көрсетеді.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

www.nci.kz Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

6 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

Найман, керейіт, жалайырлардың ХІІ ғ дейінгі қоныстануы
https://pp.vk.me/c308216/v308216261/836a/n0UUbH2XREA.jpg

Найман, керейіт, жалайыр тайпалары туралы ақпарат
http://refsurf.ru/1222211110.html

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Наймандар, керейіттер мен жалайырлардың ортағасырларлық тарихы

Үйге тапсырма

Наймандар,керейлер,жалайырлар

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Бұл сабақты оқып, мен…»

Білмеймін .......

Білемін .....

Түсінемін .....

Түсінемін және қолдана аламын

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:		6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 6		Қатысушылар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Қыпшақ хандығы. Зерттеу сұрағы: Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:		6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; 6.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау
Сабақтың мақсаты
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурстар
Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру Өткен білімді еске түсіру	Ой шақыру.«Бұрын...бұрын,... қазір...кейін, кейін Оқушыларға орта ғасырлық Қазақстанның саяси картасындағы мемлекеттерді көрсетіп сұрақ-жауап арқылы тақырыпқа шығу. - ХІІІғ дейін Алтай тауынан Қара теңізге дейінгі жерлерді қамтыған мемлекет қалай аталды? (ХІІІғ-дан бұрын бұл мемлекет Дешті-Қыпшақ деп аталды) - ХІ ғасырға дейін Қазақстан территориясында қандай мемлекеттер болды? (Оғыз, Қимақ, одан бұрын Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттары өмір сүрді) -- Қазір біз оқып жатырған кезең- ХІғ-да Қазақстан территориясының көп бөлігін қандай мемлекет алып жатқан? ( «Шығыс Дешті Қыпшақ») -Кейін Дешті Қыпшақтың территориясына қандай мемлекеттердің жерлері енді?(Кейін Дешті Қыпшақтың территориясындаРесей, Украина, Кавказ, Қазақстан мемлекеттері пайда болды) -Қыпшақтардың мұрагерлері, кейін қыпшақтар территориясын иемденген халық? (Кейін қыпшақтардың мұрагерлеріқазақтар пайда болды) Оқушылар қазақ халқы - қыпшақтардың ұрпағы екенін болжау арқылы сабақ тақырыбын анықтайды. (М) Сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.Зерттеу сұрағына назар аударылады. Зерттеу сұрақтары: 1.Қыпшақтар осындай ұлан-байтақ жерге ие болуының себептері қандай? 2.Қыпшақ тайпаларының этникалық ерекшеліктері, шаруашылығы туралы қандай тарихи деректер ақпарат береді? 3.Қыпшақтар қандай елдермен саяси қарым-қатынаста болды?		Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу		мадақтау	Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. – Алматы, 2010 ж.
Жаңа білім	Тапсырма-№1 «Сәйкестендір» Жаңа ұғымдармен жұмыс Тілдік оқу мақсаты жүзеге асады Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Оқушылар «жұбыңды тап» тапсырмасы бойынша Дешті қыпшақ,яланкуг половшылар, дурут,йетиоба,тоқсоба, бөрілерұғымдарын тиісінше мағынасымен сәйкестендіреді. Дешті Қыпшақ – Қыпшақтар даласы; Яланкуг – құл; Половшылар – далалықтар; Дурут – төрт тайпа; Йетиоба –жеті тайпа; Тоқсоба – тоғыз тайпалы; Бөрілер – ең беделді тайпа; ЕБҚ тапсырма орындауда оқушыға жұпты таңдауда қолдау көрсетіледі Қысқаша шолу. Қыпшақ хандығы туралы ақпаратты баяндау. «Қолдану» дағдысына негізделген тапсырма-№2.Картамен жұмыс. (Оқушылардың берілген ақпаратты қаншалықты игергенін анықтау үшін контур карта таратылып, оларға Батыс және Шығыс Дешті Қыпшақ аумағын, оның орталығын және Дешті-Қыпшақпен шекаралас мемлекеттерді белгілеу тапсырылады.Контур картада орындалған оқушылар жұмысы мұғалімге тапсырылады Оқу мақсаты: X – XIII ғғ. мемлекеттерді білу және картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру; «Сыни ойлау мен талдау» дағдысына негізделген тапсырма-№3.Мәтінмен жұмыс. қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайы, этникалық құрылымы, шаруашылығы мен тұрмысы туралы талдау тапсырмасы ұсынылады (ықшамдалған мәтін таратылады).. Оқу мақсаты: Қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау Күтілетін жауаптар: 1-қыпшақтардың ірі екі этникалық топтан тұратындығын, олардың ішінде елбөрілі мен тоқсоба руларының басқаларынан артықшылықтары болғандығын айтады. Халқы көп әрі түркі тілдес ру-тайпалардың бірлестігі болған деген қорытынды жасайды. 2-Қыпшақ мемлекетінің әкімшілік құрылымының пирамидасына билеуші ақсүйек топтарының өкілдерін - хандар, тархандар, басқақтар, бектер мен байларды орналастырып, иерархиялық жүйесі болғандығын көрсетеді. Қарапайым халықтың құқығының шектеулі және құлдардың ешқандай құқығы болмағандығын түсіндіру арқылы қыпшақ қоғамының бай және кедей таптарға бөлінген, феодалдық мемлекет болғандығы туралы қорытынды жасайды. 3-Қыпшақтардың шаруашылығы мен кәсібі туралы мәтіндерден қыпшақтардың ерекшеліктеріне дәлелдер келтіріп, олардың мал шаруашылығымен жәнеегіншілікпен айналысқандығын түсіндіреді).		Мәтінмен жұмыс Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды Дескрипторлары: Дешті Қыпшақ аумағы, оған көршілес мемлекеттерді (Қарақытай мемлекеті, Хорезмшах мемлекеті, Византия империясы, Киев Русі, Венгрия); Батыс және Шығыс Дешті аумағын (Қара теңізден Еділге дейін, Еділден Алтайға дейін); Сол және оң қанат орталықтарын (Сол қанат-Сығанақ, оң қанат -Орда) Дескрипторлары: Қыпшақтардың этникалық құрылымын талдайды (кем дегенде 2-ерекшелігін табады) .Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайын талдайды (кем дегенде 3 ерекшілігін табады) Қыпшақтардыңшаруашылығы мен тұрмысын талдайды (кем дегенде 2ерекшелігін табады)		ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» Сабақтан соң тексеріп, кері байланыс беріледі. «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар»	Ежелгі Қазақстан. Балалар энциклопедиясы. –Алматы: «Аруна», 2002 ж. Таратпа материал (карточкалар) Мәтін http://www.youtube.com/watch?v=0FPB_-4i7U4 Половцы, Кыпчаки, Куманы. Карта «XI-XIIIғ.ғ Қазақстан» Таратпа материал Қосымша-3 Таратпа материалдар
Бекіту	Сабақты қорытындылау «Қазақ даласы не себепті «Дешті Қыпшақ» деп аталды?» Үйге тапсырма Қыпшақ хандығы		Сабақтың тақырыбын қорытындылау		«Ең үздік жауап»	Ақпараттық карточка
Кері байланыс	«Шолиер табақшасы» Жасыл табақша – «Маған сабақ өте ұнады» Сары табақша – «Маған сабақ ұнады, бірақ 1-2 сұрағым бар»; Қызыл табақша – «Мен сабақта қиналдым»		Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады		Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды	А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:		6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 6		Қатысушылар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Қыпшақ хандығы. Зерттеу сұрағы: Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:		6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау; 6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану
Сабақтың мақсаты		Қыпшақтардыңхалықаралық қатынастарға ықпалын талдау негізінде Еуразия тарихындағы орнын бағалау.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурстар
Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру Өткен білімді еске түсіру	Ұйымдастыру кезеңі Оқушыларға Қыпшақ хандығы және көршілес мемлекеттердің аумағы белгіленген картаны көрсетіп, келесі сұрақтар бойынша ой талқы жүргізіңіз: Қыпшақтардың кең байтақ аумақты иеленуінің себептері қандай? Қыпшақ хандарының жүргізген ішкі және сыртқы саясатының нәтижелері туралы қандай болжам жасауға болады? Сабақтың оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз. Сабақтың зерттеу сұрағы: Қыпшақтар қандай елдермен саяси қарым-қатынаста болды? Қыпшақ хандарының жүргізген сыртқы саясатының нәтижесі қандай? Қыпшақтар ұлан-ғайыр жерге қалай ие болды?		Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу		мадақтау	Ахинжанов С.М. Кыпчаки в истории средневекового Казахстана – Алматы: Ғылым, 1995. «Қазақстан тарихы» (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. — Алматы: Атамұра, 2010.
Жаңа білім	1-тапсырма. Оқушыларды келесі тақырыптары бойынша интеллект карта дайындап, қорғау тапсырмасын беріңіз: 1-Қыпшақтардың Хорезм елімен қатынастары 2-Қыпшақтардың Киев Русі және Византиямен қарым-қатынасы 3-Қыпшақтардың әскери өнері Оқушылармен бірге дескрипторларды толықтыру жасаңыз. Мысалы: Негізгі үш фактінің (дәлелдер) келтірілуі; Топ оқушыларының толық қатысуы; Қорытынды ойдың ұсынылуы; Уақыт регламентін сақтау, т.с.с. «Эйлер шеңбері» әдісі Тақырып бойынша негізгі идеяларды жинақтап, саралау. Идеялар жинақталып, сараланады А-4 параққа, шағын постерге Эйлер шеңбері сызылып, кезекпен идеялар талқыланып, жазылады. Не?Қалай? Неге? Нәтиже? деген Мәселер бойынша идеялар сараланады. Не? Қайда? Қашан? Неге? Нәтиже 2-тапсырма. Ой талқы Сіздің ойыңызша, неліктен қыпшақтардың көрші мемлекеттерге ықпалы күшті болды? Қыпшақ хандығының нығаюына сыртқы байланыстары қалай әсер етті? Қыпшақтар неліктен моңғолдарға қарсы төтеп бере алмады? Мұғалімнің бағалау критерийлері бойынша кері байланысы Рефлексия:.		Бағалау критерийі: Қыпшақтардың дипломатиялық және әскери саладағы жетістіктерін талдайды. Дескрипторлар Қыпшақтардың Хорезм елімен қарым-қатынастарының екі күшті жағын және екі әлсіз жағын көрсетеді; Қыпшақтардың Киев Русі және Византия елдерімен қарым-қатынастарының екі күшті жағын және екі әлсіз жағын көрсетеді Қыпшақтардың әскери өнер жетістіктеріне дәлел келтіреді Жұмысты дайындауда және қорғауда «Ұлы Дала» ұғымын қолданып, қыпшақтарға қатысты мәнін түсіндіру (ортақ).		ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» Сабақтан соң тексеріп, кері байланыс беріледі. «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар»	Путешествие в восточные страны ПланоКарпини и Гильома де Рубрука. (Серия: Путешествия. Открытия. Приключения). – Алматы: Гылым, 1993. Исенбаев Т. А. Историческое прошлое кыпчаков Евразии: Очерки истории средневековых кыпчаков. – Павлодар: Павлодарский государственный университет, 2002 г.
Бекіту	Сабақты қорытындылау «Қазақ даласы не себепті «Дешті Қыпшақ» деп аталды?» Үйге тапсырма Қыпшақ хандығы		Сабақтың тақырыбын қорытындылау		«Ең үздік жауап»	Ақпараттық карточка
Кері байланыс	Сабақта сәтті өткен 3 нәрсе, сәтсіз өткен 3 нәрсе		Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады		Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды	А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:		Қазақстан тарихы
Бөлім:		6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 6		Қатысушылар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Халықаралық байланыстардың дамуындағы Ұлы Жібек жолының рөлі. Зерттеу сұрағы: Ұлы Жібек жолы халықаралық байланыстардың дамуына ықпал етті ме?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:		6.4.2.2 Ұлы Жібек жолының халықаралық қатынастардың дамуындағы орнын анықтау
Сабақтың мақсаты		Ұлы Жібек жолының халықаралық қатынастардың дамуындағы рөлінің маңызын анықтау
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурстар
Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру Өткен білімді еске түсіру	Ұйымдастыру кезеңі. Үй тапсырмасын тексеру Б Диалог «Сұраққа жауап» Қыпшақтар қалайша осындай орасан зор территорияны иемденді? Қыпшақ хандығының шаруашылығын, этникалық құрамының ерекшелігін куәландыратынқандай тарихи деректер бар? Қыпшақтар қай мемлекеттермен байланыстар орнатты?		Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу		Мадақ тау	Ұлы Жібек Жолының картасы
Жаңа білім	Жаңа тақырыпты болжау үшін тарихи суреттерді қолдана отырып, «мозайка» құрастыру. Оқушыларды 4 топқа бөлеміз. Суретті құрастыру арқылы оқушылар жаңа сабақтың тақырыбы туралы өз болжамдарын айтады. Топтар мозайка жасауға арналған суреттер негізінде топтарға бөлінеді.Қолданылатын суреттер: Оқушыларға құрастырылған суреттер бойынша мәтін таратылып, тапсырма беріледі: Тапсырма 1 1. Керуен суреті. Оқушылар сұхбат формасында берілген тақырып мазмұнын қорғайды. Мысалы, тарихшы мен журналист немесе қытай қолөнершісі мен саяхатшы, т.б. 2. Құмыра суреті. Оқушылар интеллект карта құрастырады. 3. Мата суреті. Жібек матасын алу технологиясын тізбектелген суреттер арқылы көрсету. 4. Карта. Оқушылар картада жібек матаның таралуын белгілеп, түсіндіру керек. ЕБҚ оқушы (көру және есту қабілеті төмен) сұрақтарға жауапты жазбаша ұсынады. Тапсырма 2. Талқылаңыздар: Жібектің пайда болуы және таралуы туралы ақпараттардың негізінде Ұлы Жібек жолының халықаралық байланыстарға ықпалы туралы қандай болжам жасауға болады? Алдыңғы тақырыптар бойынша алған біліміңе сүйеніп, Ұлы Жібек жолының Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің саяси және экономикалық дамуына ықпалы туралы пікіріңмен бөліс. ЕБҚ оқушыға қолдау көрсету мақсатында суреттің үлкен нұсқасын ұсынамын.		Мәтінмен жұмыс Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды Бағалау критерийі: Жібек матаның пайда болу және таралу тарихын түсіндіреді. Дескрипторлар «Ұлы Жібек Жолы» атауының шығу тарихын анықтайды; Жібек матасының отанын анықтайды; Жібек матасының қандай жолмен алынатынын біледі; «Ұлы Жібек жолы» деген атауды сауда жолына кім бергендігін біледі; Дескрипторлар Ерте орта ғасырлардағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің сыртқы саясатындағы жетістіктерін Ұлы жібек жолымен байланыстыра алады; Ұлы Жібек жолының экономикалық дамуға ықпалын түсіндіре алады. Ұлы Жібек жолының Қазақстан аумағындағы мемлекеттердің дамуына ықпалы бойынша 2 дәлел келтіре алады.		ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар»	Ұлы Жібек жолының картасы http://hameleons.com/uploads/posts/2012-10/1349886170_istoria-jibek.jpg Ақпараттық білім ресурстары орталығы. 7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж. www.nci.kz Байпақов. К., Нұржанов А. Ұлы Жібек жолы және ортағасырлық қалалар – Алматы, 2005 ж. Мамраимов А. Ұлы Жібек жолындағы киелі жерлер. – Алматы: Алматыкітап, 2009. http://lms.nci.kz/history/view?f=143&id=7&lang=kaz https://www.youtube.com/watch?v=Ae7QAZ5pdEo
Бекіту	Сабақты қорытындылау Ұлы Жібек жолының халықаралық қатынастардың дамуындағы рөлінің маңызы Үйге тапсырма Халықаралық байланыстардың дамуындағы Ұлы Жібек жолының рөлі.		Сабақтың тақырыбын қорытындылау		«Ең үздік жауап»	Ақпараттық карточка
Кері байланыс	«Аяқталмаған сөйлемдер» әдісі. Мен бүгін білдім... Мен бүгін сезіндім... Мен келесі сабақта білгім келеді ...		Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады		Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды	А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ортағасырлық Қазақстанның экономика лық және мәдени дамуына Ұлы Жібек жолының ықпалы.

Зерттеу сұрағы: Ұлы Жібек жолы ортағасырлық Қазақстанның экономикалық және мәдени дамуына қалай әсер етті?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау;

6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарын анықтау

6.2.2.2 ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихын түсінеді, халықаралық қатынастардың дамуындағы рөліне баға береді.

Тарихи ойлау дағдысы

Тарихи концепт

Тарихи талдау мен түсіндіру

Ұқсастық пен айырмашылық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Баға

лау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ой салу

Ұлы Жібек жолының тарихын бүгінгі өмірмен қалай байланыстыра аламыз?

Сабақтың оқу мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мадақ

тау

Ұлы Жібек жолының суреті

https://yandex.kz/images/search?p=5&text=%D from=tabbar&lr=210861

Жаңа білім

Зерттеу және талдау1-тапсырма. кесте ұсыныңыз. Кестеде Ұлы Жібек жолының тарихи маңызын

Саяси
экономикалық
мәдени

салалар бойынша топтастырып, маңыздылық дәрежесіне қарай жіктеуді тапсырыңыз.

Ұлы Жібек жолының тарихи маңызы
Саяси	Экономикалық	Мәдени

Дәлел	Дәлел	Дәлел
1. 2.	1. 2.	1. 2.

ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды

Интерпретация

Б 2-тапсырма. Ұлы Жібек жолы халықаралық қатынастарда экономикалық (сауда байланыстары) қатынастарды күшейтті ме, әлде саяси (дипломатиялық қатынастар, әскери шарттар) байланыстарды күштірек нығайтты ма? сұрағын беріп, пікірталас ұйымдастырыңыз.

Экономикалық байланыстар

Саяси

қатынастар

ЕБҚ оқушылар маңызды тірек сөздерді жазып алады;

Мәтінмен жұмыс

Дескрипторлар

Ұлы Жібек жолының саяси маңызына сипаттама береді;

Саяси маңызына екі дәлел келтіреді;

Ұлы Жібек жолының экономикалық маңызына сипаттама береді;

Экономикалық маңызына екі дәлел келтіреді;

Ұлы Жібек жолының мәдени маңызына сипаттама береді;

Мәдени маңызына екі дәлел келтіреді

Дескрипторлар

Ұлы Жібек жолының саяси не экономикалық саладағы байланыстарды дамытуы туралы пікірін білдіреді;

Саяси/ экономикалық байланыстарды дамытудағы маңызына кемінде екі дәлел келтіреді;

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Ұлы Жібек жолының картасы

http://hameleons.com/uploads/posts/2012-10/1349886170_istoria-jibek.jpg

Ақпараттық білім ресурстары орталығы.

7 сынып. Қазақстан тарихы. Электронды оқулығы. 2011ж.

www.nci.kz

Байпақов. К., Нұржанов А. Ұлы Жібек жолы және ортағасырлық қалалар – Алматы, 2005 ж.

Мамраимов А. Ұлы Жібек жолындағы киелі жерлер. – Алматы: Алматыкітап, 2009.

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Ұлы Жібек жолының дамуы халықаралық қатынастардың нығаюына әкелді ме, әлде керісінше қайшылықтардың күшеюіне әкелді ме?» деген сұрақ арқылы дәлелді қорытынды жасатыңыз.

Үйге тапсырма

Ұлы Жібек жолы

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Мен оны қолданып көремін......

Қызықты болды.....

Мені таңғалдырды....

Қиын болғаны....

Сабақтан өмірге алғаным......

Мен мына тапсырманы орындадым.....

Менің қосарым.....

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.2.2.5 көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау;

6.2.2.2 ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру;

6.2.3.3 «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтау

Сабақтың мақсаты

Оқушылар: түркі халықтарының мәдениеті, діни наным сенімдері, шаруашылығы мен өмір салтын зерттеу арқылы әлемдік өркениеттің дамуына қосқан үлесін түсінеді.

Тарихи ойлау дағдысы

Тарихи концепт

Тарихи дерекөздерді түсіндіру

Дәлел

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сурет арқылы сабақтың тақырыбын болжау.

Суреттерден нені көріп тұрмыз? Не сезіп тұрмыз? Оларды қандай ортақ тақырып байланыстырады?

Сабақтың тақырыбы таныстырылып, оқу мақсатын анықтау алдымен оқушыларға ұсынылады. Оқушылар жауабы, мұғалімнің дайындаған оқу мақсатымен салыстырылып, өзгешелік болса, ортақ оқу мақсаты жазылады.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Тақырып

тық суреттер

Жаңа білім

Мәтінмен жұмыс

«Түркілердің мәдени жетістігі»

Түркі халықтарының дүниетанымы, діні, Тәңірлік(жерлеу ерекшеліктерін, наным-сенімдері).
Көшпелілер өркениеті мен отырықшы мәдениеттің жетістіктері(көшпелілердің тұрмыста қолданатын ыдыс-аяқ, қару-жарақ, ер тоқымның, ер адам киетін шалбардың және т.б. ойлап табулары).

Зерттеу

Көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктері

«ЕНАРА» стратегиясы (5R) маңыздылық кестесі

Есте қалатын (кім үшін?)
Нәтижелі (қандай нәтижелерге әкелді? Нәтижелері позитивті әлде негативті сипатқа ие ме?)
Айырықша мәнді (Сол тарихи кезеңде ол қандай көрініс тапты? Ол маңызды немесе айрықша болып есептелді ме?)
Резонансты (Оқиға/құбылыс қазіргі өмірге әсер етті ме? Қазіргі қоғам дамуына әсер етті ме? Адамдар одан сабақ алды ма?)
Айқындайтын/ басқа да қырларын түсінуге жол ашатын (оқиға/ құбылыс сол заманның адамдарының өмірі мен көзқарастары туралы қандай ақпарат береді?)

ЕБҚ оқушыға дереккөздің форматын үлкейтіп, қолдау жасау

«Попс формуласы»: Сәулет өнері ескерткіштері

Ерекше дамыған

1-қадам: «Менің ойымша...»

2-қадам: «Себебі мен оны былай түсіндіремін...»

3-қадам: «Оны мен мынадай фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...»

4-қадам: «Осыған байланысты мен мынадай қорытындыға келдім...»

Кодекс куманикус

Алынған дерек

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескрипторлар

Зергерлік өнердің дамығанына2 дәлел келтіреді.

Шыны өндірісі мен қыш-құмыра кәсіптерінің дамығанына 2 дәлел келтіреді.

Тері өңдеу мен ұсталық кәсіптерінің дамығанына 2 дәлел келтіреді.

Ғаныш, махалла, керуен сарайы, ташнау, цитадель, шахристан, рабад ұғымдарының мағынасын біледі;

Қаладағы тұрғын үйлер мен қоғамдық құрылыстарды сипаттайды.

«Кодекс Куманикус» сөздігінің негізгі мазмұнын сипаттайды;

Екі ерекшелігін атайды;

Орта ғасырлардағы маңызына баға береді.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Ақпараттық мәтін

Кесте

Таратпа материалдар

ПОПС формуласы

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Теңге ілу.Ойынға қатысушылар тепе-тең екі топқа бөлінелі. Ойыншылар жіптердегі теңгелердегі сұрақтарды іліп алып,сұрақтарға жауап бередіҰпай әр сайыскердің іліп алған теңгелер санына қарай есептеледі.Қай топ көп ұпай жинаса,сол топ жеңеді

Түріктердің материалдық және рухани мәдениетінің қазіргі таңдағы маңызы

Үйге тапсырма Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Сөйлемді аяқта...»

- Мен үшін қызық болғаны...

-Мен үшін қиын болғаны...

- Мен ... туралы білгім келеді.

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті.

Зерттеу сұрағы: Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

6.2.3.2 Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау

6.2.2.4 түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұн және А. Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру;

Сабақтың мақсаты

Түрік ғұламаларының өз еңбектері арқылы әлем өркениетінің дамуына қосқан үлесін бағалайды

Тарихи ойлау дағдысы

Тарихи концепт

Тарихи талдау мен түсіндіру

Маңыздылық.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ұйымдастыру кезеңі

Талқылау сұрақтарынан бастаңыз:

Түріктердің рухани мәдениетінің қандай үлгілерін білесіздер?

Түрік ғұламалары рухани мәдениетті қалыптастыруда қандай рөл атқарды?

Сабақтың оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Жаңа білім

Зерттеу және талдау

«Ортадағы қаламсап»-мәтенмен жұмыс

Ортағасырлық ғұламалардың еңбектерінің тарихи маңызы

1. Әл Фарабидің еңбектері

2. М. Қашғари еңбегі

3. Ж. Баласағұни еңбектері

4. А. Яссауи еңбектері

Оқушылар ғұламалардың еңбектерін тарихи деректер ретінде негізге алып, келесі жүйе бойынша талдайды:

А. Деректі тарихи контекст шеңберіне салу

В. Деректі түсіну

С. Деректерді талдау және топтастыру

D. Деректі тарихи ақпарат көзі ретінде бағалау

ЕҚБ маңызды кездесетін термин сөздерді атайды не жазып көрсетеді

«ЕНАРА» стратегиясы (5R) маңыздылық кестесі

Есте қалатын (кім үшін?)
Нәтижелі (қандай нәтижелерге әкелді? Нәтижелері позитивті әлде негативті сипатқа ие ме?)
Айырықша мәнді (Сол тарихи кезеңде ол қандай көрініс тапты? Ол маңызды немесе айрықша болып есептелді ме?)
Резонансты (Оқиға/құбылыс қазіргі өмірге әсер етті ме? Қазіргі қоғам дамуына әсер етті ме? Адамдар одан сабақ алды ма?)
Айқындайтын/ басқа да қырларын түсінуге жол ашатын (оқиға/ құбылыс сол заманның адамдарының өмірі мен көзқарастары туралы қандай ақпарат береді?)

ЕБҚ оқушы (есту, көру, ойлау қабілеті) тапсырманы саралау арқылы орындайды.

2-тапсырма. Орта ғасырлардағы ғалымдардың қоғам, білім, ғылым туралы ойларын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын талдаңыз.

Ерекшеліктері
Әл Фараби	М.Қашқари	Ж.Баласағұни	А.Ясауи

Ұқсастықтары

ЕБҚ: оқушыға тапсырманың нақты бір бөлігін ерекшелеп көрсетіп беріледі.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескрипторлар

Тарихи контекст шеңберінде дерекке сипаттама береді;

Деректі түсіну сұрақтары бойынша талдайды;

Деректерді талдау және топтастыру сұрақтары бойынша сараптайды;

Бағалау критерийі: Ортағасырлық ғалымдардың ғылымның дамуына қосқан үлесін талдайды

Дескрипторлар

Әл Фарабидің қоғам, білім мен ғылым туралы ойларының екі ерекшелігін атайды;

М.Қашқаридің қоғам, білім мен ғылым туралы ойларының екі ерекшелігін көрсетеді;

Ж.Баласағұнидің қоғам, білім мен ғылым туралы ойларының екі ерекшелігін анықтайды;

А.Ясауидің қоғам, білім мен ғылым туралы ойларының екі ерекшелігін атайды;

Ғалымдардың ой-пікірлерінің үш ұқсастығын анықтайды.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Әл Фараби

http://bilimkozy.idhost.kz/963-bu-nasyr-l-farabi-870-950-zhzh.html

"Түркістан" газеті. Махмұд Қашқари және «Диуан лұғат-ит-түрік».

http://www.abai.kz/content/makhmyd-kashkari-zhene-diuan-lygat-it-t-rik

Жүсіп Баласағұн «Құтты білік»

http://muslim.kz/kk/article/5-jusip-balasagun-jane-qutty-bilik.html

Жүсіп Баласағұн кесенесі https://www.youtube.com/watch?v=NJppWVpTiVM

Бекіту

Сабақты қорытындылау Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Үйге тапсырма

«Сіздің ойыңызша, Түркі халықтарының қандай мәдени жетістігі әлемдік өркениет үшін ең маңызды болып табылады?» атты кестені толтыру

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Тазалық» әдісі бойынша оқушылар өздері жаңа тақырыптан алғандарын ой елегінен өткізеді

Еттартқыш- алған білімімді жинақтап, қорытамын, електен өткіземін.

Чемодан- алған білімім болашақта қажет.

Қоқыс жәшігі-алған білімімді қажет етпеймін.

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы
Пәні:
Бөлім:		Өлкетану
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сынып: 6		Қатысушылар саны:		Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:		Мәдени-тарихи дәстүрді сақтаушылар: өлкенің ұлттық қолөнері
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:		6.2.2.7 өлкенің дәстүрлі көркем мәдениетін жандандыруға үлесін қосқан шеберлерді айқындау
Сабақтың мақсаты		Мәдениет – тарихи құбылыс қоғамдық өмірдің жағдайларына байланысты өзгеріп отыратынын және қазақ ұлттық мәдениетінің ең байырғы, аса құнды салаларының бірі – қолөнер екенін оқушыларға айтып түсіндіру;
Тарихи ойлау дағдысы Тарихи концепт		Уақыт пен кеңістікке бағдарлану Өзгеріс пен сабақтастық.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі//уақыты	Педагогтің әрекеті		Оқушының әрекеті			Бағалау	Ресурстар
Ұйымдастыру Өзін-өзі тексеру Өткен білімді еске түсіру	Ой қозғау Мәдениет дегеніміз не? Материалдық мәдениетке нелер жатады? Рухани мәдениетке нелер жатады		Оқушылар өз ойларын ортаға салады.			мадақтау	Таратпа материал дар
Жаңа білім	Мағынаны тану Мәтінмен жұмыс Мәдениет – адамның өз қолымен, ақыл-ойымен жасағандары және жасап жатқандарының бәрін түгел қамтиды. Жай ғана сауат ашудан және тазалық ережелерін сақтаудан бастап, өмірдің асқан үлгілі шығармаларын жасағанға дейінгі ұғымды қамтып жатқан – мәдениет саласының өрісі кең. “Жасырын ұяшық” ойыны Киіз үй 10 20 30 40 Көне ыдыс 10 20 30 40 Сәулет өнері 10 20 30 40 ЕБҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды Киіз үй 10- Уықтың етек жағын туырлықпен айқастырып, жоғары жағы уықты түгел жабатын тұтас киіз? Үзік 20-Керегенің етегінен бастап уықтың иініне дейін киіз үйді айналдыра жабатын тұтас киіз қалай аталады?Туырлық 30-Киіз үйді тіккенде жиі қолданылатын шаңырақты ортада көтеріп тұратын ашамай ағаш қалай аталады?Бақан 40-Киіз үйдің есігі? Сықырлауық Көне ыдыс 10- Қыштан жасалған, сұйық ас құятын ыдыс? Құмыра 20- Ас құятын, сақтайтын көне ыдыс?Мес 30- Талдан, ағаштан қиып жасалатын, пісуге арналған іші кең ыдыс?Күбі 40- Ет салатын, көлемі табақтан үлкен, ұзынша ағаш ыдыс? Астау Сәулет өнері 10- Қазақ жерінде сәулет өнері қай дәуірде жасалды? Қола 20- Сәулет өнерінің жарқын туындылары қай тайпаның заманында дүниеге келді? Ғұн 30- Сәулет өнерінің ерекше туындысы болған кесене? Айша бибі 40- Қазақ хандығының тұсында көтерілген кесене, сәулет өнерінің туындысы, қазақтың аты аңызға айналған түп атасы? Алаша хан кесенесі Талдау: «Әріптер сөйлейді» Бұл бөлімде әріптер тұрады. Әріпті таңдағаннан кейін сұрақ қойылады, ал жауап сол әріптен басталады. (қазақша, орысша, ағылшынша) 1.Ең жоғарғы шаңырақты жабатын төрт бұрышты киіз ? Түндік- кошма- night 2.Сұық құятын сапты ыдыс? Ожау- черпак- scoof 3.Сусын құятын шағын тері ыдыс? Торсық- бурдюк- wineskin 4.Киіз үйдің ең жоғарғы күмбезі? Шаңырық- крыша-roof 5.Көшпелі қазақ халқының негізгібаспанасы? Киіз уй-юрта- vurts 6. Қазақ ұлттық мәдениетінің ең байырғы, аса құнды салаларының бірі? Қолөнер- рукоделие- handicraft 7. Өнердің өте көне әрі күрделі түрі? Ою- орнамент- thread 8.Қазақ халқы металды балқытып әр түрлі бұйымдар жасайтын адамы? Ұста-кузнец-hold 9.Малдың терісінен жылы әрі ыңғайлы етіп тігілген сырт киім? Тон- полушубок- sheerpskin 10.Қызды ұзатқанда киетін бас киім? Сәукеле- саукеле- rake Т О Т Ш К Қ О Ұ Т С ЕББоқушыға тапсырма шығарылып беріледі.				Мәтінмен жұмыс Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды Оқушылар ұяшықтағы сұрақтарға жауап береді Дескрипторлар Қазақтың ұлттық киіз үй бөліктерін ажыратады; Қазақтың көне ыдыстарын анықтайды; Сәулет өнерінің ерекшеліктеріне сипаттама береді;	ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар» ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады	Ақпараттық мәтін Тарихи ұяшықтар Презен тация Таратпа материалдар Қазақтың ұлттық бұйымдарының суреттері
Бекіту	Үйге тапсырма «Мәдени – тарихи дәстүрді сақтаушылар: өлкенің ұлттық қолөнері» тақырыбына эссе жазу.		Сабақтың тақырыбын қорытындылау			«Ең үздік жауап»	Ақпараттық карточка
Кері байланыс	Таудың биіктігіне қарай өз киіз уйлеріңді жайлауға тұрғызыңдар. Маған ұнады Менің білгенім Менің қиналғаным		Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады			Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды	А4, конспект

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Қазақстан тарихы Сабақ жоспары 6 сынып

03.02.2026

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Жариялаған:

Аусофина Жанар Женисовна

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

"Түркістан" газеті. Махмұд Қашқари және «Диуан лұғат-ит-түрік».

X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер

X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер

"Түркістан" газеті. Махмұд Қашқари және «Диуан лұғат-ит-түрік».

Химия пәні

Тарих пәні

Биология пәні

Ағылшын тілі пәні

География пәні

Информатика пәні

Мектепке дейінгі білім беру

«Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті»

Дене шынықтыру

Білім алушылардың білім сапасын арттыру

Инклюзивті білім беру