XVIII ғасырдың басына дейінгі қазақ-орыс қарым-қатынастарының тарихы

Сабақ тақырыбы: Жоңғар басқыншылығына қарсы Отан соғысының басталуы

Зерттеу сұрағы: Не себепті Елім-ай бүкілхалықтық әнге айналды?

Күні:

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы

жүзеге

асырылатын оқу

мақсаттары

7.4.1.1 – жоңғар шапқыншылығының қазақ халқының шаруашылығына тигізген зардаптарын анықтау

7.1.1.1 – жоңғар шапқыншылығы кезіндегі демографиялық өзгерістерді және миграциялық процестерді түсіндіру

Сабақ мақсаттары

• Жоңғар билеушілерінің Қазақ хандығына қарсы басқыншылық саясатының себептері мен салдарын анықтау.

• Миграциялық процестерінің себептері мен салдарын түсіндіру.

Бағалау критерийлері

• Қазақ хандығының сыртқы жағдайын сипаттайды.

• Жоңғар билеушілерінің басқыншылық саясатының салдарын анықтайды

• XVIII ғ Қазақстан жеріндегі миграциялық процесстерді түсіндіреді

Тілдік мақсаттар

Сұрақтарға жазбаша жауаптар (жазылым дағдысы);

Тарихи деректермен жұмыс жасау (оқылым дағдысы);

Ақпараттық мәтіндер мен тарихи дереккөздер материалдарын зерттеу барысында оқушылар өзара жұптарға бөлініп жұмыс істеу.

Жасаған жұмыс нәтижелері бойынша бүкіл сынып алдында ауызша есеп беру (оқылым, жазылым, тыңдалым және ауызша пікір айту дағдылары)

Пәндік лексика мен терминология:

Сыртқы саясат, тәуелсіздік, шекаралар, саяси тарих.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Жоңғарлардың Қазақ жеріне басып кіру саясатының себептері...

Қазақ хандығының ішкі жағдайы...

Демографиялық өзгерістер мен көші-қон үдерістерінің (миграция процесстерінің) себептері...

Құндылықтарды

дар дарыту

Азаматтықты, отансүйгіштікті, ұлттық өзін-өзі тануды, қоғамның мүдделеріне қызмет етуге дайындығын қамтамасыз ету.

Басқа адамдарға деген құрметті тәрбиелеу, топтық және жұптық жұмыс оқушылардың арасындағы ынтымақтастық дағдыларын қалыптастыру, академиялық адалдық.

Пәнаралық

байланыс

Қазақ әдебиеті, география (оқушылар шайқастардың атауларын атап, картада шайқастар өткен орындарын белгілейді)

АКТ

дағдыларының дамуы

Ақпарат іздеу мақсатында интернет сайттарымен жұмыс жасау, бейнематериалдарды пайдалану

Алдыңғы меңгерілген білім

Оқушылар қазақтар мен жоңғарлардың арасында ең алғашқы ірі және маңызды шайқастарының бірі 1643 жылы болған Орбұлақ шайқасы екенін және осы кезде қазақтардың жоңғарларға қарсы күресін Жәңгір ханның басқарғанын біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың қезеңдері

Сабақта орындалатын іс - әрекеттер

Оқыту ресурстары

Басы

10 мин

М «Жоңғар хандығы» бейнефильммен (видео) жұмыс ұйымдастырыңыз. Оқушыларға бейнефильмді көрсетіңіз. Бұған дейін оқушыларға бейнежазбаны тыңдау арқылы жауап беруге тиісті сұрақтарды беріңіз.

Сұрақтар:

1. Жоңғарлар деген кім?

2. Олардың саяси тарихы қандай?

3. Қазақстан аумағына қандай себеппен басып кірді деп ойлайсыз?

4. Жоңғар әскерінің ерекшеліктері қандай?

Жоңғар хандығы

https://www.youtube.com/watch?v=6N8u-wm80HY

Ортасы

20 мин

Зерттеу және талдау

Т Дереккөздермен жұмыс

Дереккөздермен жұмысты ұйымдастыру.

Оқушылар мәтіндермен жұмыс істейді (Қосымша 1) және ақпараттық органайзерді толтырады (Қосымша 2).

Топтарда жұмыс істеу барысында оқушылар оқылған мәтіннің негізгі тармақтарын айқындайды:

• Негізгі тарихи фактілер

• Ежелгі тарихи тұлғалар

• Негізгі кілтті түсініктер

• Елеулі географиялық орындар, орын атаулары мен шайқастар.

Т Жұмыс аяқталғаннан кейін топтар өздерінің нәтижелерімен өзара бөліседі. Бір-бірлеріне сұрақ қояды.

Б Бұдан басқа, оқушылардан бірнеше тарихи фактілерден тарихтың әрі қарайғы бағытына әсер еткен ең маңызды фактілерді анықтауды сұраңыз.

Қазақстан тарихы (ежелгі заманнан қазіргі заманға дейін). 5 том 3-том. - Алматы, 2010 ж.

Қабылдинов З.Е., Қайыпбаева А.Т. 8-сынып. Қазақстан тарихы., Атамұра, 2012.

Сүлейменов Р.Б., Моисеев В.А. XVIII ғасырдың Қазақстан тарихынан (Абылайдың сыртқы және ішкі саясаты туралы). - Алматы, 1988 жыл.

Моисеев Жоңғар хандығы мен қазақтар

XVII-XVIII ғғ. - Алматы, 1991 жыл.

Соңы

10 мин

Интерпретация

И Сабақтың соңында оқушылар жақсы негізделген эссені жазады (Қосымша 3 қараңыз):

1. Мәселені анықтау.

2. Эссенің мазмұнын анықтау. Қажет болса, тарауларға / параграфтарға бөлу.

3. Тиісті дәйектерді (дәлелдер, тарихи фактілер) келтіру

4. Қорытынды

А-4 қағазы, стикерлер

Қосымша ақпарат

Дифференциациялап оқыту – Оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың білімін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-ны қолдану

Құндылықтармен байланыс

(тәрбие элементі)

Сабақтың әр кезеңінде жасырын дифференциация бар. Сыныпта жалпы талқылау барысында оқушылармен түсіністік деңгейі және сыни ойлау дағдыларын дамыту анықталады. Неғұрлым қабілетті оқушылар Қазақ хандығының саяси жағдайының ерекшеліктерін анықтай алады. Сыныптағы оқушылардың көп бөлігі жоңғарлардың жаулап алу саясатының себептерін және осы саясаттың салдарларын анықтай алады.

Ауызша бағалау, жеке, жұпты бағалау

Оқушылардың денсаулығын сақтау үшін, қажет болған жағдайда, дене шынықтыру минуттарын өткізу ұсынылады. Қажетсіз уақытта интерактивті тақтаны өшіріңіз.

Рефлексия

Сабақтың мақсаты/ оқыту мақсаттары шынайы болды ма?

Барлық оқушылар оқыту мақсаттрына жетті ма?

Егер жоқ болса, неге?

Сабақта дифференциация дұрыс жасалды ма?

Сабақтың бөлінген уақыт кезеңдері бұзылмады ма ба?

Сабақ барысында қандай ауытқулар болды?

Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты сол жақ бағанда келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (оқытуға және үйренуге қатысты)

1:

2:

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқытуға және үйренуге қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында барлық сынып немесе жекелеген оқушылар туралы келесі сабағыма қажет болуы мүмкін қандай ақпаратты білдім?