Бөлім:

XIX ғасырдағы Қазақстанның мәдениеті мен ғылымы

Педагогтің Т.А.Ә.:

Бекжан Бағдат Серғазыұлы

Күні:

22.04.2026

Сынып: 7

Қатысушылар саны: ________ Қатыспағандар саны: ________

Сабақтың тақырыбы:

Ыбырай Алтынсарин – жаңашыл-педагог

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

8.2.3.2 - Ы.Алтынсариннің ағартушылық қызметінің маңызын бағалау;
8.2.3.1 - Халық ағарту ісіндегі жаңашыл идеяларын талдау.

Сабақтың мақсаты:

Ы.Алтынсариннің қазақ даласында алғашқы мектептер ашудағы еңбегін, оқулықтары мен жаңашыл-педагогикалық көзқарастарын талдау.

Сабақтың кезеңі / уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру (7 мин)

«Миға шабуыл». Ыбырайдың «Кел, балалар, оқылық!» өлеңінен үзінді оқу. Сыныпты «Ағартушы», «Жазушы», «Ұстаз» топтарына бөлу.

Өлеңнің мәнін ашып, сабақ тақырыбын болжайды, топтарға бөлінеді.

Мадақтау

Слайд, портрет

1-тапсырма (10 мин)

«Алғашқы қадамдар». Ы.Алтынсарин ашқан мектептер (Торғай, Ырғыз, т.б.) мен «Қазақ хрестоматиясы» оқулығының ерекшелігін талдау.

Топтар Ыбырайдың оқу-ағарту саласына енгізген жаңалықтарын кестеге түсіреді.

«Жұлдызша»

Оқулық, кестелер

2-тапсырма (10 мин)

«Жаңашыл идеялар». Ыбырайдың қолөнер, ауылшаруашылық мектептерін және қыздар училищесін ашудағы рөлі.

Оқушылар Ыбырай идеяларының сол замандағы маңыздылығын талқылайды.

«Екі жұлдыз, бір тілек»

Постер, маркерлер

3-тапсырма (8 мин)

«Әдеби мұра». Ыбырайдың мысалдары мен әңгімелеріндегі тәрбиелік мәнді анықтау.

Топтар «Өнер-білім бар жұрттар», «Дүние қалай етсең табылады» еңбектерін талдайды.

Ұпай жинау

Кітаптар, үлестірмелер

4-тапсырма (5 мин)

«Проблемалық сұрақ». Ыбырайды неліктен «Дала қоңырауы» деп атаймыз?

Оқушылар ғалымның халықты қараңғылықтан оятудағы еңбегін дәлелдейді.

«Бағдаршам»

Интер. тақта

Қорытынды (5 мин)

Рефлексия. «3-2-1» әдісі (Сабақтан алған 3 мәлімет, 2 қиындық, 1 ұсыныс).

Сабақты қорытындылап, кері байланыс береді.

ҚБ

А4 парағы

Үй тапсырмасы

«Ыбырай Алтынсарин – ұлы ұстаз» тақырыбына қысқаша эссе жазу.

Күнделікке жазады.