Ығыр ету /резонарлы/ абыройы

РЕЗОНАРЛЫ /ығыр ету/ АБЫРОЙ - бұл паңдану абыройына қарағанда дұрыстау, дұрыс болатын себебі : ата – ана «балам жақсы болса , осы сөздерім әсер етсе » деп ойлайды ,дұрыс емесі - баланы ығыр етеді.

«Пәленшенің баласын қарашы, олай етеді , түгеншенің баласын қарашы , былай етеді, ананың баласы жақсы оқиды, мынаның баласы үйінің бар жұмысын өзі атқарады , ал сен болсаң жүрісің мынау, түк істеу қолыңнан келмейді , сабағыңды да қатырмайсың , жұмысты да қатырмайсың » деп ұрысқанымен қоймастан шайпау ауызды әйелдер «әкең сияқты ынжықсың », немесе «әкеңнің ана туысқаны сияқты » деп өздері жаман баға лайтын біреуді айтып теңей салады. Бұл сөздерден кейін баланың «жігері құмға , жүрегі тасқа айналып , көзіне жас толып », айнала бір сұрықсыз дүниеге айналып кеткендей шарасыз халге түседі. Өзіне деген сенімі де жоғалады. Жігері жасыған ынжық ,босбелбеу ұлдар мен шапылдаған қыздар осылай пайда болады.

Ондай ата – аналарға :

« Ұл керек пе , атқа мінер азамат,

Балаңды сен тілдей берме мазалап.

Кей сөздерің айтылса да сыпайы,

Бала жанын кетті- ау , тіпті жаралап.

Айға шапқан арыстандай жаралы ,

Бала болар жан – жағына ызалы – ақ .

Тән жарасы жазылады білемін,

Жан жарасы жазылмасы жаман – ақ.» - дер едім.