Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды зерттеу университеті

Шет тілдері факультеті

6В01705 – Шетел тілі: екі шетел тілі мамандығы

Мақала

Тақырыбы: Университетте шетел тілін оқытудағы коммуникативтік әдістің тиімділігі

Орындаған: 3 курс студенті
Сайлау Дана Бекзадқызы

Тексерген: ___________________

Қарағанды, 2025 жыл

Университетте шетел тілін оқытудағы коммуникативтік әдістің тиімділігі

Кіріспе

XXI ғасыр – жаһандану мен халықаралық байланыстың ғасыры. Бұл кезеңде шетел тілін меңгеру – кәсіби жетістік пен тұлғалық дамудың негізгі шарттарының бірі. Әсіресе университет қабырғасында шетел тілін үйрену – тек тілдік білім ғана емес, болашақ маманның коммуникациялық құзыреттілігін қалыптастыруға бағытталған. Осы орайда, тіл үйретудің заманауи тәсілдерінің бірі ретінде коммуникативтік әдіс кеңінен қолданылуда. Бұл әдіс – студенттерді тілдік ортаға еніп, еркін сөйлей алуға бейімдейтін, шынайы қарым-қатынасқа негізделген тиімді оқыту жүйесі. Мақалада университет деңгейінде шетел тілін оқытуда осы әдістің маңыздылығы мен артықшылықтары жан-жақты қарастырылады.

Коммуникативтік әдістің теориялық негіздері

Коммуникативтік әдіс XX ғасырдың 60–70 жылдарында пайда болып, тіл үйрету саласына үлкен жаңалық ретінде енді. Бұл әдіс тілді механикалық жаттаудан гөрі, қарым-қатынас құралы ретінде қолдануға үйретуді мақсат тұтады. Тіл тек грамматика мен сөздік қордан тұрмайды, ол – шынайы өмірде қолданылатын құрал. Осыны ескерген лингвист-ғалымдар, әсіресе Хаймс, Уилкинс, Кэйл, тілдік құзыреттілікті коммуникативтік құзыреттілікпен толықтырды.

Университеттегі қолдану тәжірибесі

Жоғары оқу орындарында коммуникативтік әдісті қолдану кең өріс алуда. Сабақтарда диалог құру, пікірталас ұйымдастыру, топтық және жұптық жұмыс, проблемалық жағдаяттар арқылы тілдік әрекеттер орындалады. Бұл әдістің тағы бір ерекшелігі – студент пен оқытушының қарым-қатынас сипаты өзгеріп, дәстүрлі «дәріс» формасынан гөрі серіктестік сипат алады.

Тиімділік факторлары

Коммуникативтік әдіс студенттің тілдік қабілетін кешенді түрде дамытады: сөйлеу, тыңдау, оқу, жазу – барлығы біртұтас қолданылады. Әсіресе сөйлеу дағдысын дамытуда бұл әдіс өте тиімді. Себебі ол тіл үйренушіні тек қателіктен қорықпай сөйлеуге емес, сонымен қатар ойын дәл, нақты жеткізуге үйретеді.

Қиындықтар мен шектеулер

Коммуникативтік әдісті қолдану барысында белгілі бір қиындықтар да туындайды. Ең алдымен, кейбір университеттерде материалдық-техникалық база жеткіліксіз болуы мүмкін. Мысалы, интерактивті тақта, аудио-визуалды құралдар болмаған жағдайда әдісті толыққанды жүзеге асыру қиын.

Қорытынды

Коммуникативтік әдіс – бүгінгі университеттік білім беру жүйесінде шетел тілін тиімді үйретудің заманауи жолы. Бұл әдіс студенттің жеке белсенділігін арттырып, тілдік білімін өмірлік жағдайларда қолдануға бағыттайды. Оның тиімділігі тәжірибе жүзінде дәлелденгенімен, жүзеге асыруда бірқатар шектеулер бар. Алайда заманауи технология мен әдіскерлік шеберлік бұл қиындықтарды еңсеруге мүмкіндік береді.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Ахметова Г. «Шетел тілін оқыту әдістемесі». – Алматы: 2021.

2. Сатыбалдиева А.Б. Коммуникативтік оқыту технологиясы. – Астана: Еуразия университеті, 2019.

3. Richards J.C., Rodgers T.S. Approaches and Methods in Language Teaching. – Cambridge University Press, 2001.

4. Brown H.D. Teaching by Principles: An Interactive Approach to Language Pedagogy. – Pearson Education, 2007.

5. Littlewood W. Communicative Language Teaching. – Cambridge University Press, 1981.