Заң мен тәртіп – әділ қоғамның тірегі

ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

«ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС КОЛЛЕДЖ» ШЖҚ МКК

ТӘРБИЕ САҒАТЫ

Тақырыбы: «Заң мен тәртіп – әділ қоғамның тірегі»

Дайындаған: Турсынова М.К

ТӘРБИЕ САҒАТЫНЫҢ ЖОСПАРЫ

Ашылу — 5 минут

Сахнада «Заң мен тәртіп – әділ қоғамның тірегі» деген жазу көрінеді. Әуен баяулап, жүргізушілер ортаға шығады.

1-жүргізуші: Қайырлы күн, құрметті ұстаздар мен студенттер! Бүгін «тәртіп» деген сөздің күнделікті өмірімізде қалай көрінетінін бірге ойланамыз.

2-жүргізуші: Тәртіп — тек ереже жазылған қағаз емес. Ол — кезекте тұрған адамды құрметтеу, ортақ мүлікті күтіп ұстау, өз қатеңді жасырып қалмау.

1-жүргізуші: Ал әділ шешім қабылдау оңай ма? Кейде досың өтініш айтқанда немесе ешкім байқамай тұрған кезде таңдау жасауға тура келеді.

2-жүргізуші: Бүгін сахнадағы кейіпкерлер де осындай таңдау жасайды. Олардың шешімін бағалап, қажет болса оқиғаның соңын өздеріңіз өзгертесіздер.

Тақпақ

Үш студент кезекпен шығады.

1-студент:

Тәртіп барда әр адамға жол ашық,
Құрмет өсер бір-біріне жарасып.
Өз құқығымды қорғай білсем, әрине,
Өзгенікін сыйлауым да — парызым.

2-студент:

Әділ болу басталады өзімнен,
Айтқан сөзден, күнделікті ісімнен.
Ешкім көрмей тұрса дағы шындықты
Таңдай білу — жауапкершілік түсінген.

3-студент:

Заң мен тәртіп — ортақ өмір тірегі,
Сенім болса, берік болар жүрегі.
Бүгін жасаған адал таңдауымыз
Ертеңгі елдің қалыптастырар келбетін.

2. Ән. «Әділ таңдау» — 4 минут

Студенттер өздері таңдаған әуенге төмендегі мәтінді орындайды.

1-шумақ

Бірге жүрсек, бір-бірімізді сыйласақ,
Әр қадамды ақ ниетпен бастасақ.
Ортақ орта жайлы болар бәріне,
Әділдікті күнделікті сақтасақ.

Қайырмасы

Әділ таңдау — менің қолымда,
Жауапкершілік — менің жолымда.
Тәртіп пенен құрмет қатар жүргенде,
Сенім орнайды біздің ортамызда!

Қайырмасы залмен бірге қайталанады.

3. Бірінші көрініс. «Мен асығып тұрмын» — 8 минут

Сахнада үш студент кезекте тұр. Төртінші студент — Айдана — келіп, танысы Ернарды көреді.

Айдана: Ернар, сәлем! Мені алдыңа өткізіп жібересің бе? Сабаққа кешігіп барамын.

Ернар: Сәлем. Өте берсең болатын шығар…

Кезекте тұрған студент: Кешіріңіздер, біз де күтіп тұрмыз. Біздің уақытымыз ше?

Айдана: Мен бір минутта-ақ шаруамды бітіріп аламын.

Ернар: Мен саған көмектескім келеді, бірақ басқалардан сұрамай шешім қабылдауым дұрыс емес екен.

Жүргізуші сахнаға шығады.

1-жүргізуші: Тоқта! Осы жерден көрініс аяқталмайды. Айдананың асыққанын түсінуге болады. Ал кезекте тұрған адамдардың құқығын қалай сақтаймыз?

Көрермендерден екі жауап тыңдалады. Бір студент Айдананың орнына шығып, сыпайы әрі әділ шешім ұсынатын диалогты ойнайды.

2-жүргізуші: Қай жауап мәселені дау шығармай шешті? Неліктен?

4. Би. «Бір ырғақ – бір тәртіп» — 3 минут

6–8 студент ырғақты музыкамен қысқа би орындайды. Алғашында әрқайсысы әр жаққа қозғалып, бір-біріне кедергі жасайды. Музыка тоқтайды.

Би тобының бір студенті: Бір-бірімізді ескермесек, ортақ ісіміз де үйлеспейді.

Музыка қайта қосылады. Студенттер арақашықтық сақтап, бір ырғақпен қимылдайды. Би соңында «Құрмет бар жерде тәртіп бар!» деген жазуды көрсетеді.

5. Екінші көрініс. «Ешкім байқамайды» — 9 минут

Сахна пошта бөлімшесінің оқу үлгісі ретінде безендірілген. Студенттер пошта операторы мен клиент рөлін ойнайды. Нақты клиент деректері қолданылмайды.

Клиент: Сәлеметсіз бе! Мына жөнелтілімді жібергім келеді.

Оператор: Сәлеметсіз бе! Мәліметтерді бірге тексерейік.

Оператор құжаттағы мекенжай қатесін байқайды. Қасында тұрған әріптесі сыбырлайды.

Әріптес: Кезек ұзарып кетті. Қазір қабылдай сал. Кішкентай қате ғой, ешкім байқамайды.

Оператор: Егер мекенжай қате болса, жөнелтілім тиісті жеріне жетпеуі мүмкін.

Әріптес: Бірақ уақыт жоғалтамыз.

Оператор: Бірнеше минут үнемдейміз деп клиенттің сенімін жоғалтуға болмайды.

Клиент: Қате бар ма? Айтып жібергеніңізге рақмет, қазір дұрыстайық.

1-жүргізуші: Бұл жерде тәртіпті сақтау қандай әрекеттен көрінді?

Студенттердің жауаптары тыңдалады: қатені жасырмау, клиентке түсіндіру, мәліметті тексеру, жұмысқа жауапкершілікпен қарау.

2-жүргізуші: «Ешкім байқамайды» деген сөз неліктен дұрыс шешімге негіз бола алмайды?

6. «Сен қалай шешер едің?» топтық тапсырмасы — 12 минут

Студенттер үш топқа бөлінеді. Дайындыққа 5 минут, әр топтың көрінісіне 2 минут беріледі.

Жүргізуші әр топтан кейін сұрайды: «Кейіпкер өз әрекеті үшін жауап берді ме? Оның шешімі басқа адамдарға қалай әсер етті?»

Топтар бірін-бірі «нақты шешім», «сыпайы диалог», «барлық кейіпкердің қатысуы» өлшемдерімен бағалайды.

7. ЖИ ұсынған шешімді тексеру — 5 минут

1-жүргізуші: Енді осы жағдаяттардың біріне жасанды интеллект қандай жауап ұсынатынын көрейік. Оның жауабын дайын шешім деп қабылдамай, өз ойымызбен тексереміз.

Платформа: ChatGPT

Экранға енгізілетін сұрау:

Колледж студенттеріне арналған «Заң мен тәртіп» тақырыбында ойдан шығарылған қысқа жағдаят жаз. Досы кезекті бұзуды сұраған студентке үш түрлі жауап нұсқасын ұсын. Дұрыс жауапты белгілеме. Барлық мәтін қазақ тілінде болсын.

2-жүргізуші: Қай нұсқа өзгелердің құқығын құрметтейді? Қай сөзді сыпайырақ айтуға болады?

Екі студент ЖИ ұсынған бір нұсқаны түзетіп, екі ауыз диалог түрінде көрсетеді.

8. Қорытынды. «Менің таңдауым» — 5 минут

Әуен баяу ойнайды. Жүргізушілер сахнаның ортасына шығады.

1-жүргізуші: Бүгінгі көріністерде әр кейіпкердің таңдау жасауға мүмкіндігі болды.

2-жүргізуші: Біз де күн сайын таңдау жасаймыз: кезекті сақтау немесе бұзу, қатені түзету немесе жасыру, жауапкершілікті алу немесе өзгеге ысыру.

1-жүргізуші: Бүгінгі тәрбие сағатынан кейін әрқайсыңыз қандай бір әрекетті өзгертесіз?

Студенттер «Осы аптада мен…» деген сөйлемді бір нақты іспен аяқтап, стикерге жазады. 3–4 студент жазғанын дауыстап оқиды.

Барлық қатысушы бірге:

«Әділдік — өз таңдауымнан, тәртіп — өз әрекетімнен басталады!»

Әннің қайырмасы қайта орындалады. Жүргізушілер қатысушыларға алғыс айтып, іс-шараны аяқтайды.