Бөлім:

Қоғамдық-саяси ойдың дамуы

Педагогтің аты-жөні:

Сатыбаева А.А.

Күні:

26.01.2026 жыл

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

"Зарзаман" ағымы өкілдерінің идеологиялық құндылықтары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

Сабақтың мақсаты

- Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалайды

Құндылықтар

Бірлік пен ынтымақ, тәуелсіздік пен отаншылдық

Тарихи концепт

Маңыздылық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, тұгендеу

Миға шабуыл:

Деректі бейнебаянды тыңдап, сұрақтарға жауап беріңдерhttps://www.youtube.com/watch?v=ewyNZ5DU9Nc

1.Бейнематериал кім туралы?

2. Қандай мәселелерді сынады?

3. Ол қиындықтарды қалай шешуді ұсынған?

4. Билеушілерді ол неге теңейді?

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Тақырып

тық суреттер

Жаңа білім

Т.Ж.І тапсырма. Зерттеу. Ақын-жыраулардың шығармаларының негізгі ойларын анықтаңдар.

Тапсырма: сұраққа жауап бере отырып кестені толтыр.

Талқылау сұрақтары:

1. «Зар заман» ақындарының мақсаты қандай еді?

2. «Зар заман» кезеңі қазақ мемлекеттілігі үшін күрес болды»

деген пікірмен келісесіңдер ме?

3. Бүгінгі әдебиетте «Зар заман» ақындарының ықпалы байқала ма

ЕБҚ оқушыға топта қолдау көсретіледі

Дсекриптор: Ақындар мен жыраулар және олардың Қазақ халқының қоғамдық-саяси өміріне көзқарасын бағалайды

ЖұЖ. 2-тапсырма. Талдау тапсырмасын тапсырманы орындаңдар

Зар-заман ақындары кімдер?«Зар заман» деген не?

Шoртaнбaй Қaнaйұлы өлeңіндe Зaр зaмaн кeзeңіне қандай cипaттaма береді?

Мынaу aқыр зaмaндa,

Aлуaн, aлуaн Жaн шықты.

Aрaм, aрaз xaн шықты,

Қaйыры жoқ бaй шықты.

Caуып ішeр cүті жoқ,

Мініп көрeр күші жoқ,

Aқшa дeгeн мaл шықты

Талқылау сұрақатары.

• Зар заман ақындарының мақсаты қандай?

• «Зар заман» кезеңі қазақ мемлекеттілігі үшін күрес болды» деген пікірмен келісесіңдер ме?

ЕБҚ оқушыға жұбы қолдау көрсетеді

3-тапсырма. Тест орындаңдар

1.ХІХ ғасырдағы қазақ ақындарының шығармашылығында басты тақырыпқа айналды

А.әйел теңсіздігі Б.Қазақ хандығының құрылуы

Д.батырлар жыры С.отаршылдық биліктің орнауы

2.Әдебиеттану ғылымына «зар заман ақындары» ұғымын алғаш қолданысқа енгізген ғалым

А.М. Әуезов Б.С. Сейфуллин Д.А. Байтұрсынов

С.Ы. Дүйсенбаев

3.«Зар заман» ақындары шығармаларындағы негізгі ортақ идея

А.жоңғар шапқыншылығы Б.сопылық ағымды тарату

Д.жадитшілдік С.ел бірлігі мен мемлекет тұтастығы

4.«Біз бірлік-берекеден айырылып барамыз, бүйте берсек құримыз», – деп қайғы-мұңға берілу сарыны да байқалатын қазақ әдебиетінің жанрлық кезеңі

А.«Алтын ғасыр» Б.«Зар заман»

Д.«Қой үстінде бозторғай жұмыртқалаған кез» С.«Қилы заман»

5.«Зар заман» дәуірінің ақындары

А.Ә.Марғұлан, М.Айтхожин, А.Байтұрсынов

Б.Д. Бабатайұлы, Ш.Қанайұлы, М.Мөңкеұлы

Д.М.Әуезов, С.Мұқанов, Ә.Әбішев

С.М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, М.Дулатов

6.«О, Сарыарқа, Сарыарқа» атты өлеңінде қазақтың ауыр жағдайын суреттеген ақын А.Д. Шығайұлы Б.   Қ.Сағырбайұлы Д.Т.Қазанғапұлы С.Д. Бабатайұлы Ы.Дүкенұлы

7.Д. Бабатайұлыны әкімдердің жағымсыз образын сипаттап ашық айтқан өлеңдері А.«Кеңесбайға», «Бараққа»

Б.«Алаң да алаң, алаң жұрт» Д.«Күлшеқыз», «Алпамыс»

С.«Аламан мен Жоламан», «Құбағұл»

8.«Зар заман» ақындары көтерген тақырыптары арасынан артығын табыңыз. А.отарлық озбырлықтың күшеюі

Б.округтік орталықтар құрылуы

Д.1867–1868 жылдардағы әкімшілік реформалар

С.жоңғар шапқыншылығы

9.Мұрат Мөңкеұлының Ресейдің Қазақстанды жаулап алуы мен отарлауы кезіндегі қазақ халқының ауыр жағдайын шынайы суреттеген өлеңіА.«Зар заман» Б.«Үш қиян» Д «Әбілмансұрға» С,«Оян, қазақ»

 10.Қоғам өміріндегі білімнің орны мен маңызы туралы: «Бай білімсіз болса кедейшілікке ұшырайды», – деп ескерткен «зар заман» дәуірінің өкілі

А.Мұрат Мөңкеұлы Б.Дулат Бабатайұлы

Д.Нарманбет Орманбетұлы С.Әбубәкір Кердері

Оқушылар зерттеулерін қорғайды. Бір-бірімен ақпарат алмасады. Тыңдаушы топтар өзге топтың берген мәліметтеріне сүйеніп, кесте толтырады.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Оқушылар жұптаса отырып орындайды

Дескриптор

Шoртaнбaй Қaнaйұлы өлeңіндe Зaр зaмaн кeзeңіне қандай cипaттaма береді

Ақын-жыраулардың шығармаларының негізгі ойларын анықтайды;

«Зар заман» ақындарының мақсатын анықтайды;

«Зар заман» кезеңі қазақ мемлекеттілігі үшін күресе сипаттама береді

Оқушылар сұрақтарға тжауап береді

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дұрыс жауаптар арқылы \өзін-өзі бағалау

Ақпараттық мәтін

https://atamuraweb.kz/

Қазақстан тарихы 7-8- сынып оқулықтары, «Атамұра» баспасы

https://atamuraweb.kz/

Қазақстан тарихы 7-8- сынып оқулықтары, «Атамұра» баспасы

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма. Мәтінмен жұмыс.

INSERT кестесі арқылы «Зар заман» ағымы өкілдерінің қоғамдық-саяси көзқарастарына тұжырымдама жасаңдар.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Не білдім?

Не көрдім?

Не түсіндім?

Нені жетілдіруім керек?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект