§17. §18.Жасанды серіктердің қозғалысы. Дененің салмағы. Салмақсыздық

#1 слайд
§17. §18.Жасанды серіктердің қозғалысы. Дененің салмағы. Салмақсыздық

1 слайд

#2 слайд
Ұшу басталғанда мені орындыққа жаншып, қол- аяғымды қозғалтуға мүмкіндік бермейтіндей орасан зор күш пайда болды. Ю.А. Гагарин

2 слайд

#3 слайд
•Ғарышкерді орындыққа жанышқан қандай күш? Салмақ

3 слайд

#4 слайд
Бірінші ғарыштық жылдамдық •Денені Жердің орбитасына шығару үшін керекті ең минимал жылдамдық

4 слайд

#5 слайд
Екінші ғарыштық жылдамдық •Денені Жердің тартылыс аясынан (сферасынан) шығару үшін қажетті минимал жылдамдық

5 слайд

#6 слайд
Үшінші ғарыштық жылдамдық •Денені Күн жүйесінен тысқары шығару үшін қажет жылдамдық

6 слайд

#7 слайд
Дененің салмағы Жерге тартылуы салдарынан дененің аспаға немесе тіреуге түсіретін күші Салмақты басқаша қысым күші деп те атайды.

7 слайд

#8 слайд
Р=mg m=P/g g= P/ m Өлшем бірлігі - Ньютон Өлшеу құралы - динамометр m g Р

8 слайд

#9 слайд
Масса мен салмақ БелгіленуіБелгіленуі mm РР Өлшем бірлігіӨлшем бірлігікг (килограмм)кг (килограмм)Н (ньютон)Н (ньютон) Өлшеу құралыӨлшеу құралытаразытаразы динамометрдинамометр Сызбадағы Сызбадағы белгісібелгісі ------ векторвектор Суға немесе Суға немесе газдагазда ӨзгермейдіӨзгермейді азаядыазаяды

9 слайд

#10 слайд
Дененің салмағы тағы қандай шамаларға тәуелді болады екен?

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд
а=0 mg N P P = N 0 Y N = mg P = mg

12 слайд

#13 слайд
а g mg N P 0 Y N + mg = ma Салмақсыздық N – mg = -ma N = m ( g – a ) P = N P = m ( g – a)

13 слайд

#14 слайд
a g mg N P 0 Y Асқын салмақ N + mg = ma N – mg = ma N = m ( g + a ) P = N P = m ( g + a)

14 слайд

#15 слайд
Дененің салмағы •Дененің Жерге тартылуы салдарынан оның тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші P=N P=mg Төмен қарай бағытталса немесе еркін төмен құласа Асқын салмақ P=m(a+g) Дене шеңбер доғасы бойымен жоғары қарай қозғалса егер Жоғары қарай үдеумен қозғалған жағдайда Салмақсыздық P=m(g - a) Дене шеңбер доғасы бойымен төмен қарай қозғалса R a 2   )( 2 g R mP   )( 2 R gmP  

15 слайд

#16 слайд
1 Жерде массасы 6 кг жәшік жатыр. Жәшіктің салмағы қандай? 2Массасы 50 кг адамның Жерге түсіретін салмағы қандай? 3 Массасы 40 кг бала 5кг сөмкені өзімен көтеріп ұстап тұр. Баланың салмағы қандай? А деңгей

16 слайд

#17 слайд
1 Лифтінің жоғары көтеріле бастау сәтіндегі үдеуі а=0,2м/с 2 болса, массасы 50 кг баланың лифтідегі салмағы қандай? 2Массасы 500г допты тік жоғары 0,6 м/с 2 үдеумен лақтырсақ онда доптың салмағы неге тең? 3 Дене 1,5м/с 2 үдеумен төмен қарай түскенде салмағы неге тең? Дене массасы 40 кг В деңгей

17 слайд

#18 слайд
1Массасы 20 кг дененің салмағы нольге тең болу үшін дене қандай а-үдеумен құлау қажет? 2Қисықтың радиусы 2 м болатын көпірдің жоғарғы нүктесінен массасы 3 т машина 20 м/с жылдамдықпен өтсе, оның салмағы неге тең болады? С деңгей

18 слайд

#19 слайд

19 слайд

#20 слайд
Білімді бекіту. Есептер шығару І топ 1.Жер бетіне жақын маңайдағы дененің еркін түсу үдеуін есептеп шығарыңдар. Жердің массасы m= 6*10 2 4 кг , радиусы R= 6400 км. 5 балл 2.Лифт 1м/с үдеумен жоғары көтерілуде.Лифтінің ішіндегі массасы 1 кг дененің салмағы қандай болады ? g=10 м/с 2 3 балл 3.Қисықтық радиусы 100 м-ге тең дөңес көпірдің төменгі нүктесіндегі салмағын анықтаңдар. Автомобильдің массасы 200 кг, осы нүктедегі жылдамдығы 5м/с. 5 балл 4. Массасы 1 кг дене жоғарыдан 9,0 м/с үдеумен жерге түсуде. Ауаның кедергісін анықтаңыз. g=9,8м/с 2 3 балл

20 слайд

#21 слайд
ІІ топ: 2.Ғарыш ракетасы старт жер бетінен 20 м/с 2 үдеумен тік жоғары қарай қозғалады. Кабинадағы массасы 80 кг ғарышкер- ұшқыштың салмағын табыңдар. g=10 м/с 2 3 балл 3. Егер R= 20 м , ϑ= 10 м/с , R= 20 м , ϑ= 10 м/с болса, массасы 40 кг баланың А және В орындарындағы салмағы қандай болады ? 5 балл 4.. Массасы 2 кг дене жоғарыдан 9,0 м/с 2 үдеумен жерге түсуде. Ауаның кедергісін анықтаңыз. g=9,8м/с 2 3 балл

21 слайд

#22 слайд
Жауабын сәйкестендіріңдер. Физикалық шама 1. Ауырлық күші Формуласы А. P=mg 2. Серпімділік күші В. F=G m 1 m 2 /R 2 3. Үйкеліс күші C. F= - k l 4. Ньютонның ІІ заңы D. F= µN 5. Бүкіләлемдік тартылыс заңы E. F=mg 6. Гравитациялық тұрақты F. a=F/m 7. Бірінші ғарыштық жылдамдық мәні G. 6,67*10 -11 Нм 2 / кг 2 8. Екінші ғарыштық жылдамдық мәні H. 9,8 м/с 2 9. Салмақ L. 7,9 км/с 10. Еркін түсу үдеуі M. 11,2 км/с

22 слайд

#23 слайд

23 слайд

#24 слайд
Айдың массасы Жердің массасынан 81 есе кіші екенін ескерсек, F 1 - Жердің Айды тарту күшінің F 2 -Айдың Жерді тарту күшіне қатынасы ... тең болады. 81 9 1 Кім жылдам? 1

24 слайд

#25 слайд
Кім жылдам? Ауырлық күші ... , ал салмақ ... түсірілетін табиғаты әртүрлі күштер болып табылады. ...тіреуге немесе аспаға, ... денеге ... денеге немесе тіреуге , ... аспаға ... денеге, ... тіреуге немесе аспаға ... денеге, ... тіреуге немесе аспаға

25 слайд

#26 слайд
Кім жылдам? Тек серпімділік күшінің әсерінен Серпімділік және ауырлық күші әсерінен Тек ауырлық күшінің әсерінен тек ауырлық күші Дене салмақсыздық жағдайда. Дене қандай күштің әсерінен қозғалады?

26 слайд

#27 слайд
Бірқалыпты қозғалатын автомобильдің салмағы дөңес көпірдің ең жоғарғы нүктесінде ....... артады азаяды артады ,кейін азаяды.. азаяды..

27 слайд

#28 слайд
Дене тік жоғары лақтырылған. Дене қай уақытта салмақсыздық күйде болады? Барлық ұшу уақытында Ұшудың тек жоғары нүктесінде Тек төмен қозғалғанда Тек жоғары қозғалғанда Барлық ұшу уақытында

28 слайд

#29 слайд
“Арқан тарту ” ойынына екі топ қатысуда. Әр топ арқанды өзіне 5000 Н күшпен тартады. Арқанның керілу күші ... 10000 Н 2500 Н 5000 Н 5000 Н

29 слайд

#30 слайд
......қозғалыстағы дененің күйін сипаттайды. Потенциалдық энергия Кинетикалық энергия Кинетикалық энергия

30 слайд

#31 слайд
Механикалық жұмыс- бұл ..... атқарылған жұмысқа тең энергия өзгерісінің өлшемі энергия өзгерісінің өлшемі

31 слайд

#32 слайд
Сөйлемді толықтырыңдар: 1.Екі дене бір-біріне массаларының көбейтіндісіне ... пропорционал, ал ара қашықтығының квадратына ... пропорционал күшпен тартылады. 2.Дененің Жерге тартылуы салдарынан оның тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші ... деп аталады. 3.Үдеу болмаған жағдайда горизонталь жазықтықтағы дененің салмағы ... ... тең. 4.Дене тіреумен бірге вертикаль жоғары қарай қозғалған жағдайда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшінен ... болады . 5. Дене тіреумен бірге вертикаль төмен қарай қозғалған жағдайда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшінен ... болады . 6. Дене еркін түскен кезде дене . .. .... ....

32 слайд

#33 слайд
Бағалау парағы Үй тапсыр масы Есеп шығару Компьютер де есеп шығару Сәйкестен діру Кім жылдам? Сұрақ- жауап Қорытын ды Үйге тапсырма: § 18. 15-жаттығу 4 есеп

33 слайд