§21. Қан топтары және қан құю. Резус-фактор.
§21. Қан топтары және қан құю. Резус-фактор.

#1 слайд
«Бір қадам алға..»
әдісі
Бұрыңғы кілт сөздер:
Туа біткен және
жүре пайда
болған иммунитет
Дескриптор:
-әр кілт сөздің
дұрыс мазмұны
үшін - 1 балл;
Жасанды және
табиғи
иммунитет
1 слайд
«Бір қадам алға..» әдісі Бұрыңғы кілт сөздер: Туа біткен және жүре пайда болған иммунитет Дескриптор: -әр кілт сөздің дұрыс мазмұны үшін - 1 балл; Жасанды және табиғи иммунитет
#2 слайд
1.Неліктен адамдардың қан топтары әртүрлі және
олардың арасында үйлесімділік маңызды?
Дескриптор:
-сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;
«Ой қозғау сұрағы»
2 слайд
1.Неліктен адамдардың қан топтары әртүрлі және олардың арасында үйлесімділік маңызды? Дескриптор: -сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл; «Ой қозғау сұрағы»
#3 слайд
2.Қан құю кезінде қан топтарының сәйкессіздігі
қандай қауіп тудырады?
Дескриптор:
-сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;
«Ой қозғау сұрағы»
3 слайд
2.Қан құю кезінде қан топтарының сәйкессіздігі қандай қауіп тудырады? Дескриптор: -сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл; «Ой қозғау сұрағы»
#4 слайд
3.Резус-фактордың оң немесе теріс болуы қан құю
процесінде қалай әсер етеді?
Дескриптор:
-сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;
«Ой қозғау сұрағы»
4 слайд
3.Резус-фактордың оң немесе теріс болуы қан құю процесінде қалай әсер етеді? Дескриптор: -сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл; «Ой қозғау сұрағы»
#5 слайд
4.Резус-конфликт жүкті әйел мен оның ұрығы үшін
қандай мәселелер туындатуы мүмкін?
Дескриптор:
-сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;
«Ой қозғау сұрағы»
5 слайд
4.Резус-конфликт жүкті әйел мен оның ұрығы үшін қандай мәселелер туындатуы мүмкін? Дескриптор: -сұрақтың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл; «Ой қозғау сұрағы»
#6 слайд
"Қозғалыс – бұл өмір, ал
заттардың тасымалдануы –
прогреске апаратын жол."
— Альберт Эйнштейн
Дәйек сөз немесе
цитата:
6 слайд
"Қозғалыс – бұл өмір, ал заттардың тасымалдануы – прогреске апаратын жол." — Альберт Эйнштейн Дәйек сөз немесе цитата:
#7 слайд
•Бірінші қан құю тәжірибелері: Қан
құю тарихы XVII ғасырда басталды.
Алғаш рет жануар қаны адамға құйылған,
бірақ нәтижесі сәтсіз болған. Тек 1901
жылы Карл Ландштейнер қан топтарын
ашқаннан кейін бұл процесс қауіпсіз бола
бастады.
«Қызықты деректер»
7 слайд
•Бірінші қан құю тәжірибелері: Қан құю тарихы XVII ғасырда басталды. Алғаш рет жануар қаны адамға құйылған, бірақ нәтижесі сәтсіз болған. Тек 1901 жылы Карл Ландштейнер қан топтарын ашқаннан кейін бұл процесс қауіпсіз бола бастады. «Қызықты деректер»
#8 слайд
••Универсал донорлар мен
реципиенттер: I топтағы қан барлық
топтарға құйыла алады (универсал
донор), бірақ тек өз тобының қанын
қабылдай алады. IV топтағы адамдар кез
келген топтың қанын қабылдай алады
(универсал реципиент), бірақ тек өз
тобына қан бере алады.
«Қызықты деректер»
8 слайд
••Универсал донорлар мен реципиенттер: I топтағы қан барлық топтарға құйыла алады (универсал донор), бірақ тек өз тобының қанын қабылдай алады. IV топтағы адамдар кез келген топтың қанын қабылдай алады (универсал реципиент), бірақ тек өз тобына қан бере алады. «Қызықты деректер»
#9 слайд
§21. Қан
топтары және
қан құю. Резус-
фактор.
8.1.3.7- агглютинация және
резус-конфликт
механизмдерін түсіндіру;
9 слайд
§21. Қан топтары және қан құю. Резус- фактор. 8.1.3.7- агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру;
#10 слайд
"Адам ағзасы күрделі және
нәзік жүйе, оның ішіндегі қан
топтары мен Резус-факторы
бір-бірімен үйлескенде ғана
дененің дұрыс жұмыс істеуіне
мүмкіндік береді."
— Пол Феймстер
Дәйек сөз немесе
цитата:
10 слайд
"Адам ағзасы күрделі және нәзік жүйе, оның ішіндегі қан топтары мен Резус-факторы бір-бірімен үйлескенде ғана дененің дұрыс жұмыс істеуіне мүмкіндік береді." — Пол Феймстер Дәйек сөз немесе цитата:
#11 слайд
«Кілт сөздерді сәйкестендіру»
1.Агглютиноген
2.Агглютинин
3.Әмбебап донор
4.Әмбебап реципиент
5.Агглютинация
6.Резус-фактор
7.Оң-резус
8.Теріс-резус
9.Резус-сәйкессіздік
10.Гемолиздік сарыауру
A.Анасының резус-факторы жоқ болса, ал бала қанында болса, резус-
сәйкессіздік дамуы мүмкін.
B.Эритроцит нәруызын –резус-фактор деп атайды.
C.Екінші жүктілік кезінде бала резусы тағы да оң, ал анасының резусы теріс
болса, онда жаңа туған нәрестеде қауіпті құбылыс – гемолиздік сарыауру.
D.Тобы сәйкес келмейтін қан құйған кезде эритроциттер бір-біріне жабысып
қалса мұндай құбылысты агглютинация деп атайды.
E.Қан беретін адам.
F.Эритроцит нәруызы жоқ адамдарды теріс резусты деп атайды.
G.Қан алатын адам.
H.Эритроциттердегі нәруыздар –агглютиногендер.
I.Ал плазма нәруыздары – агглютининдер деп аталады.
J.Эритроцит нәруызы бар адамдарды оң резусты деп атайды.
11 слайд
«Кілт сөздерді сәйкестендіру» 1.Агглютиноген 2.Агглютинин 3.Әмбебап донор 4.Әмбебап реципиент 5.Агглютинация 6.Резус-фактор 7.Оң-резус 8.Теріс-резус 9.Резус-сәйкессіздік 10.Гемолиздік сарыауру A.Анасының резус-факторы жоқ болса, ал бала қанында болса, резус- сәйкессіздік дамуы мүмкін. B.Эритроцит нәруызын –резус-фактор деп атайды. C.Екінші жүктілік кезінде бала резусы тағы да оң, ал анасының резусы теріс болса, онда жаңа туған нәрестеде қауіпті құбылыс – гемолиздік сарыауру. D.Тобы сәйкес келмейтін қан құйған кезде эритроциттер бір-біріне жабысып қалса мұндай құбылысты агглютинация деп атайды. E.Қан беретін адам. F.Эритроцит нәруызы жоқ адамдарды теріс резусты деп атайды. G.Қан алатын адам. H.Эритроциттердегі нәруыздар –агглютиногендер. I.Ал плазма нәруыздары – агглютининдер деп аталады. J.Эритроцит нәруызы бар адамдарды оң резусты деп атайды.
#12 слайд
Теориялық
білім:
агглютинация
және резус-
конфликт
механизмдері
н
сипаттайды;
Құндылық:
«жасампаздық және
жаңашылдық»
Практикалық
дағдылар:
агглютинация
және резус-
конфликт
механизмдерін
салыстырады;
Функционал
дық
сауаттылық:
агглютинация
және резус-
конфликт
механизмдері
н түсіндіреді;
12 слайд
Теориялық білім: агглютинация және резус- конфликт механизмдері н сипаттайды; Құндылық: «жасампаздық және жаңашылдық» Практикалық дағдылар: агглютинация және резус- конфликт механизмдерін салыстырады; Функционал дық сауаттылық: агглютинация және резус- конфликт механизмдері н түсіндіреді;
#13 слайд
«Бейнетүсіндіру» әдісі
Қан Топтары Қан Құю Резус – Фактор Агглютинация Резус – Конфликт
A A, AB Позитивті/Негативті
Позитивті
агглютинация
Бала А, B, AB, O қан
топтарын алуы
мүмкін
B B, AB Позитивті/Негативті
Позитивті
агглютинация
Бала A, B, AB, O қан
топтарын алуы
мүмкін
AB AB Позитивті/НегативтіЖоқ агглютинация
Бала A, B, AB, O қан
топтарын алуы
мүмкін
O O, A, B, AB Позитивті/НегативтіЖоқ агглютинация
Бала A, B, AB, O қан
топтарын алуы
мүмкін
13 слайд
«Бейнетүсіндіру» әдісі Қан Топтары Қан Құю Резус – Фактор Агглютинация Резус – Конфликт A A, AB Позитивті/Негативті Позитивті агглютинация Бала А, B, AB, O қан топтарын алуы мүмкін B B, AB Позитивті/Негативті Позитивті агглютинация Бала A, B, AB, O қан топтарын алуы мүмкін AB AB Позитивті/НегативтіЖоқ агглютинация Бала A, B, AB, O қан топтарын алуы мүмкін O O, A, B, AB Позитивті/НегативтіЖоқ агглютинация Бала A, B, AB, O қан топтарын алуы мүмкін
#14 слайд
«Орнын анықта» әдісі.
Қан топтары І топ ІІ топ ІІІ топ IV топ
Қандағы
антигендер
(агглютиноген
дер)
Плазмадағы
антиденелер
(агглютининде
р)
Қандағы антигендер
(агглютиногендер): О, А, В,
АВ
Плазмадағы антиденелер
(агглютининдер): ,. . . 0.
Дескриптор:
- әр кілт сөздерді мазмұнымен сәйкестендіргені үшін – 1
балл;
14 слайд
«Орнын анықта» әдісі. Қан топтары І топ ІІ топ ІІІ топ IV топ Қандағы антигендер (агглютиноген дер) Плазмадағы антиденелер (агглютининде р) Қандағы антигендер (агглютиногендер): О, А, В, АВ Плазмадағы антиденелер (агглютининдер): ,. . . 0. Дескриптор: - әр кілт сөздерді мазмұнымен сәйкестендіргені үшін – 1 балл;
#15 слайд
•https://
wordwall.net/resource/8253232
4
Дескриптор:
-тапсырманың әр дұрыс
жауабы үшін -1 балл;
«Ойнайық та, түсінейік!»
15 слайд
•https:// wordwall.net/resource/8253232 4 Дескриптор: -тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл; «Ойнайық та, түсінейік!»
#16 слайд
•https://
drive.google.com/file/d/1KlaAV6YNlPfuBJJUVXmZTf
mol5gtiKRU/view?usp=drive_link
•https://
drive.google.com/file/d/1JLKrV5WtW0j5vSRgIYz9gB
M9GtGvKXqY/view?usp=drive_link
•Дескриптор:
•-бейнефильмнен көрген, түсінгенін сипаттайды-
2 балл;
«Кинометафора» әдісі.
16 слайд
•https:// drive.google.com/file/d/1KlaAV6YNlPfuBJJUVXmZTf mol5gtiKRU/view?usp=drive_link •https:// drive.google.com/file/d/1JLKrV5WtW0j5vSRgIYz9gB M9GtGvKXqY/view?usp=drive_link •Дескриптор: •-бейнефильмнен көрген, түсінгенін сипаттайды- 2 балл; «Кинометафора» әдісі.
#17 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі.
Есеп№1
Ауруханада екі баланы шатастырып алды.
(Мысалға Ж және Н) Бірінші ата-ананың
қан топтары I және IV, ал екінші ата-
ананың қан топтары I және III. Анализ
нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н-
да II қан тобы екені анықталды.
Балалардың ата – анасын табыңдар.
17 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі. Есеп№1 Ауруханада екі баланы шатастырып алды. (Мысалға Ж және Н) Бірінші ата-ананың қан топтары I және IV, ал екінші ата- ананың қан топтары I және III. Анализ нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н- да II қан тобы екені анықталды. Балалардың ата – анасын табыңдар.
#18 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі.
Есеп№1
Ауруханада екі баланы шатастырып алды.
(Мысалға Ж және Н) Бірінші ата-ананың
қан топтары I және IV, ал екінші ата-
ананың қан топтары I және III. Анализ
нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н-
да II қан тобы екені анықталды.
Балалардың ата – анасын табыңдар.
18 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі. Есеп№1 Ауруханада екі баланы шатастырып алды. (Мысалға Ж және Н) Бірінші ата-ананың қан топтары I және IV, ал екінші ата- ананың қан топтары I және III. Анализ нәтижесі бойынша Ж-да I қан тобы, ал Н- да II қан тобы екені анықталды. Балалардың ата – анасын табыңдар.
#19 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі.
Есеп№2
Анасының қан тобы I, ал баласының қан
тобы II . Әкесінің қан тобы қандай?
19 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі. Есеп№2 Анасының қан тобы I, ал баласының қан тобы II . Әкесінің қан тобы қандай?
#20 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі.
Есеп№3
Баланың қан тобы I, ал оның
қарындасыныкі IV. Ата – анасының қан
тобы жайлы не айтасын?
20 слайд
«Мәтінді есептер» әдісі. Есеп№3 Баланың қан тобы I, ал оның қарындасыныкі IV. Ата – анасының қан тобы жайлы не айтасын?
#21 слайд
Жауабы: қан топтары I және IV ата-ананың
баласы –Ж. Ал қан топтары I және III ата-
ананың баласы –Н.
Жауабы: II немесе IV топ
Жауабы. Ата-анасының қан топтары II және
III.
Жауабы
21 слайд
Жауабы: қан топтары I және IV ата-ананың баласы –Ж. Ал қан топтары I және III ата- ананың баласы –Н. Жауабы: II немесе IV топ Жауабы. Ата-анасының қан топтары II және III. Жауабы
#22 слайд
-ауруханада шатастырып алған балалардың
ата-анасын анықтайды – 2 балл;
-отбасыдағы әкесінің қан тобын атайды – 2
балл;
-балалардың ата-анасының қан тобын
түсіндіреді – 2 балл;
Дескриптор:
22 слайд
-ауруханада шатастырып алған балалардың ата-анасын анықтайды – 2 балл; -отбасыдағы әкесінің қан тобын атайды – 2 балл; -балалардың ата-анасының қан тобын түсіндіреді – 2 балл; Дескриптор:
#23 слайд
Білгенім.....
Білдім.....
Білгім келеді....
§22.Жануарлардың жүрек-қан тамырлары
жүйесі құрылысының ерекшеліктері мен
эволюциясы.
Кері байланыс: «БББ»
23 слайд
Білгенім..... Білдім..... Білгім келеді.... §22.Жануарлардың жүрек-қан тамырлары жүйесі құрылысының ерекшеліктері мен эволюциясы. Кері байланыс: «БББ»
шағым қалдыра аласыз













