9 сынып транцпирация

#1 слайд
Сабақ тақырыбы: • Транспирация ( механизмін ің ) мәні Саба қтың мақсаты: • Т ранспирация (механизмін) мәнін түсіну

1 слайд

#2 слайд
Транспирация Транспирация (транс... және лат. spіro' – дем аламын, дем шығарамын) – өсімдіктің суды буландыруы; Күрделі физиологиялық процесс.

2 слайд

#3 слайд
Тыныс саңылаулық Транспирация ашық жағдайда су булануымен қатар көмір қышқыл газы сіңіріліп, фотосинтез процесі де тиімді жүреді. Оттектің бөлінуіне қолайлы жағдай туады. Бұл кезде кутикулалық Транспирацияның үлес салмағы төмен болады да, керісінше, тыныс саңылаулары жабық жағдайда оның шамасы арта түседі. Мұндай жағдай Транспирация мен фотосинтез процесінің арасында байланыс бар екенін көрсетеді.

3 слайд

#4 слайд
Өсімдіктегі судың булануы екі жолмен жүреді:  Саңылаулық транспирация  Кутикулярлық транспирация

4 слайд

#5 слайд
Судың ксилемадан мезофиллдың (осмостың) борпылдақ ұлпасына, мезофиллдің борпылдақ ұлпасынан суб- саңылау кеңістікке (булану) және суб- саңылау кеңістіктен саңылау тесіктер (диффузия) арқылы атмосфераға су қозғалады Транспирация ке зінде судың жүріп өтетін жолы

5 слайд

#6 слайд
• Диффузия (лат. d і ffus і o – таралу, жайылу) – молекулалардың жылулық қозғалысы салдарынан шекаралас орналасқан әр түрлі заттардың бір-біріне өту құбылысы . • Транспирация өсімдіктердің жер үсті бөліктерінен су булану болып табылады • Судың 95-99% ауаға буланады

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
Транспирация– өсімдіктің суды буландыруы; күрделі физиологиялық процесс

8 слайд

#9 слайд
Жапырақ саңлауы(устьица)

9 слайд

#10 слайд
Жанаспалы жасушалар қозғалу механизімі күрделі және барлығында бірдей емес.Саңылау газ алмасу,су булану,кезінде біресе кеңейіп тарылып тұрады.Тыныстың ашылып жабылуы жапырақтың тургор қысымына байланысты. Тургор қысымы жоғарлағанда саңлау( устьица) ашылады. Тургор қысымы өзгеруінде маңызды ролді калий ионы атқарады. Тургор қысымы төмендегенде саңлау жабылады .

10 слайд

#11 слайд
Мезофилл ( mesos - орталық, phyllon - жапырақ) морфологиялық құрылысы, атқаратын қызметі жағынан бір-бірінен азды-көпті айырмасы бар екі түрлі бағаналы және борпылдақ ұлпадан тұрады. Жасуша құрамындағы хлоропластарға байла нысты бұл бөлімнің реңі жасыл болатындықтан, ол мезофилл хлоренхима (грекше chloros - жасыл, enqchyma - құйылған) деп те аталады

11 слайд

#12 слайд
Ксилема/флоэма Өткізгіш шоқтар, әдетте жүйке аталып жапырақтың мезо филл бөлімінде тор түзіп орналасады. Кейде негізгі жүйкенің флоэмасы мен ксилемасының арасында камбий сақталады. Шоқтың ксилемасы жапырақтың үстіңгі бетіне, флоэмасы астыңғы бетіне қарай орналасады.

12 слайд

#13 слайд

13 слайд

#14 слайд
Зертханалық жұмыс № 11 Транспирация процесін зерттеу

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд

16 слайд