Абай Құнанбаев өмірі мен шығармашылығы

#1 слайд
Абай Құнанбайұлы

1 слайд

#2 слайд
Абай Құнанбайұлы (1845—1904) — қазақтың ұлы ақыны, ойшылы, қоғам қайраткері, қазақ әдебиетінің классигі және қазақ халқының мәдениеті мен философиясына зор үлес қосқан тұлға. Абайдың шығармашылығы қазақ әдебиетіндегі елеулі құбылыс болып табылады, ол қазақ халқының әлеуметтік, рухани, мәдени дамуына зор ықпал еткен.

2 слайд

#3 слайд
ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ МҰРАСЫ Абай Құнанбайұлы өлең, қарасөз, аударма салаларында кеңінен қалам тартқан. Оның өлеңдері терең философиялық мазмұнға ие, әрі қазақтың рухани, адамгершілік құндылықтарын, әлеуметтік теңсіздік пен әділетсіздік мәселелерін көтереді. Абайдың өлеңдерінде адам жанының толғаныстары, ізгілік пен білімнің маңызы, ұлттық мәдениеттің жандану мәселелері кеңінен өріледі. АУДАРМАЛАРЫ : Абай көптеген әлем әдебиетінің классикалық шығармаларын қазақ тіліне аударған. Олардың арасында Пушкин, Лермонтов, Гёте, Шиллер, Байрон сияқты ұлы ақындардың шығармалары бар. Аудармалар арқылы Абай қазақ әдебиетіне жаңа идеялар мен философиялық ойлар енгізді.

3 слайд

#4 слайд
ҚАРАСӨЗДЕРІ Абайдың қарасөздері — оның философиялық ой- тұжырымдарын ашып көрсететін ерекше жанрдағы шығармалар. Қарасөздерде Абай адамгершілік, білім, еңбек, әдептілік, ұлттық мәселелерді терең талдайды. Бұл шығармаларда ақын өз заманының әлеуметтік шындықтарын, қазақ қоғамының кемшіліктерін сынай отырып, халықты білім мен ғылымға, рухани жетілуге шақырады. АБАЙДЫҢ ӨЛЕҢДЕРІ Ақынның өлеңдерінде адам өмірінің мәні, болашақ ұрпаққа деген жауапкершілік, білімнің маңызы, қоғамдағы әділетсіздік мәселелері кеңінен қамтылған. Оның өлеңдері қазақ халқының рухани дамуына жол ашып, ұлттық сананың қалыптасуына әсер етті.

4 слайд

#5 слайд
АБАЙ ЖӘНЕ ҚАЗАҚТЫҢ МӘДЕНИЕТІ МЕН ФИЛОСОФИЯСЫ Абай өз заманында қазақ қоғамындағы әлеуметтік әділетсіздік, білімсіздік, қараңғылық мәселелерін терең сынға алды. Ол қазақ халқын ағартушылыққа, ғылым мен білімді игеруге, өзін-өзі жетілдіруге үндеді. Абайдың философиялық мұрасы — қазақтың ұлттық ойының алтын қазынасы, қазақ халқының өркениетке жету жолындағы ұмтылысын бейнелейтін маңызды құжат.

5 слайд

#6 слайд
Абай Құнанбайұлының өлеңдерінен үзінділер қазақ әдебиетінің асыл қазыналары болып табылады. Ақынның өлеңдері терең философиялық ойларға, адамзаттық құндылықтарға, әлеуметтік мәселелерге толы. «ӘСЕМПАЗ БОЛМА ӘРНЕГЕ» Бұл өлеңде Абай адам баласын артық даңқ пен атақ үшін емес, ақыл мен білім үшін күресуге шақырады. Әсіресе, өзін-өзі танып, дұрыс өмір сүрудің маңызды екенін айтып өтеді. Әсемпаз болма әрнеге, Өнерпаз болсаң, арқала. Сен де бір кірпіш дүниеге, Кетігін тап та, барқала. Ақын адамның өмірінің мәнін дұрыс түсініп, өз орнын табуға шақырады.

6 слайд

#7 слайд
«ТӘРБИЕ БАСЫ — ТАЛАП» Бұл өлеңде Абай жастарға білім мен еңбекке талпыныс жасауды насихаттайды. Ол тек сыртқы сұлулық пен байлыққа қызықпай, ішкі жан дүниесін байытуды, моральдық және рухани өсуге ұмтылуды айтады. Талаптың мініп тұлпарын, Күнде жаңа арманға. Адамдықтың жолы бұлақ, Әрбір жанның ардақтысы. «ЖАСЫМДА ҒЫЛЫМ БАР ДЕП ЕСКЕРМЕДІМ» Абай бұл өлеңінде өз өмірінде жас кезіндегі ғылым мен білімнің маңыздылығын ұқпағанын, кейінірек оның қаншалықты маңызды екенін түсінгенін айтады. Жасымда ғылым бар деп ескермедім, Пайдасын көріп, жүрегім сенбедім. Ғылымның мақсатын ұғып, өзіме, Көргендерден талай артық нәрсе білдім. Бұл өлеңде ақын өз тәжірибесін жастарға жеткізіп, білім мен ғылымды бағалауға үндейді.

7 слайд