Абай Құнанбаевтың қара сөздері

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
* Мәтінді толықтырЕстіген нәрсені ұмытпастыққа төрт түрлі себеп бар: әуелі - ____________________________ ________________________________; екінші - _______________________________________ , көңілденіп, тұшынып, ____________________________; үшінші - _____________________ * ___________________________________; төртінші - _________________________________ _____________________________. Егер кез болып қалса, салынбау керек. Ой кеселдері: __________________________________________________________ _______________________секілді. Бұл төрт нәрсе - ______________________________________________ ___________ тоздыратұғын нәрселер.

9 слайд

#10 слайд
* Мәтінді толықтыр* Адам ата-анадан туғанда есті болмайды: _______________________ __________________ескерсе, дүниедегі _______________________ таниды дағы, сондайдан білгені, көргені көп болған адам ______________ ___________.Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі ___________ * _________________. Әрбір естілік жеке өзі іске жарамайды. Сол естілерден естіп, білген жақсы нәрселерді ескерсе, ___________________ * __________________, сонда іске жарайды, сонда адам десе болады. Мұндай сөзді есіткенде шайқақтап, _____________________________, __________________________, не есіткен жерде қайта қайырып сұрап ұғайын деп тұшынбаса, не сол жерде сөздің расына көзі жетсе де, шыға беріп қайта қалпына кетсе, ____________________________________? Осындай сөз танымайтұғын елге сөз айтқанша, ___________________ __________________________________________деп бір хакім айтқан екен, сол секілді сөз болады.

10 слайд

#11 слайд
* * * * * * * * * * * * * * * * *

11 слайд

#12 слайд
* Ойлан, тап! * 1. Жұмысы жоқтық, тамағы тоқтық .......... (Аздырар адам баласын) * 2. Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті ... (Ыстық қайрат,нұрлы ақыл,жылы жүрек) * 3. Талап, еңбек, терең ой ... (Қанағат, рахым, ойлап қой, Бес асыл іс, көнсеңіз) * 4. Білімдіден шыққан сөз...............(талаптыға болсын кез) * 5. Еңбек етсең ерінбей, ..............(Тояды қарның тіленбей) * 6. Ұстаздық еткен жалықпас, ............(Үйретуден балаға) * 7. Пайда ойлама, ар ойла, ..........(Талап қыл артық білуге) * 8. Атымды адам қойған соң, ............(Қайтіп надан болайын) * 9. Досы жоқпен сырлас, .................. (Досы көппен сыйлас) * 10. Сен де бір кірпіш дүниеге, ..............(Кетігін тап та, бар қалан) * 11. Жаман дос - көлеңке, .............. * (Басыңды күн шалса, қашып құтыла алмайсың, * Басыңды бұлт алса, іздеп таба алмайсың) * 12. Толғауы тоқсан қызыл тіл ......................(Сөйлеймін десең өзің біл) * 13. Ойын – арзан, ...............(күлкі қымбат) * 14. Қайратсыз ашу - тұл, ........... * Тұрлаусыз ғашық - тұл, * Шәкіртсіз ғалым - тұл .

12 слайд

#13 слайд
Р/с Абай пікірі Сенің пікірің Өмірмен байланыс 1. Егерде мал керек болса қолөнер үйренбек керек. Мал жұтайды, өнер жұтамайды.   2. Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым , ар, мінез деген нәрселермен озады. Онан басқа нәрсе мен оздым ғой демектің бәрі де ақымақшылдық.   3 «Өзің үшін еңбек етсең, өзі үшін оттаған хайуанның бірі боласың, адамшылықтың қарызы үшін еңбек қылсаң, алланың сүйген құлының бірі боласың». «Адамның адамшылығы істі бастағандығынан білінеді, қалайша бітіргендігінен емес». «Қайратсыз ашу - тұл, тұрлаусыз ғашық - тұл, шәкіртсіз ғалым – тұл».

13 слайд

#14 слайд
* 1-топ * 1. Абай Құнанбаев кім? -..................(ақын, ойшыл, ғұлама, философ) * 2. Қай жерде дүниеге келген?.................(Шығыс Қазақстан облысы, Шыңғыстаудың бауырында) * 3. Туған жылы?..................(1845 жылы) * 4. Алғаш қалай хат таныған?....................... (ауыл молдасынан) * 5. Абай оқыған Семейдегі медресе?....................(Семейдегі Ахмет Риза) * 6. Абайдың шын есімі?...................(Ибраһим) * 7. Абайдың арғы атасы?.....................(Өскенбай) * 8. Өз әкесі?...............................(Құнанбай) * 9. Абайдың анасы?...............,(Ұлжан) әжесі....................(Зере) * 10. Абайдың әкесі Абайды неге үйретеді?.........................(ел билеуге үйретеді)) * 11. Абай мен әкесі арасындағы келіспеушілік неден?................(ел билеушілердің халыққа жасаған қиянатын көргенде басталады) * 12. Абай оқыған орыс жазушылары мен ақындары кімдер?.......... (Пушкин, Лермонтов, Крылов, Толстой, Салтыков - Щедрин, Добролюбов, Чернышевский) * 13. Абайдың ақын екенін танытқан алғашқы көркем өлеңі.................. («Қансонарда бүркітші шығады аңға») * 14. Ол өлеңі қай жылы жазылған?..................(1882 жылы), халық ауыз әдебиеті) * 15. Ақын қай жылы дүниеден озды?............... (1904 жылы)

14 слайд

#15 слайд
* 2 -топ * 1 Абайдың шын аты кім? (Ибраһим) * 2 Абайдың ақындық жолы на алғаш есік ашқан кімдер? (әжесі – Зере, анасы – Ұлжан) * 3 Лирика деген сөзді қалай түсінесіңдер? Табиғат лирикасы деген не? (Лирика - Лирика - адамның көңіл - күйін, қуаныш - реніш сезімін білдіретін поэзия. Табиғат лирикасы – қоршаған орта, табиғат жайындағы поэзия). * 4 Абайдың табиғат лирикасына қандай өлеңдерін жатқызамыз? («Қыс», «Күз», «Жаз», «Жазғытұры») * 5 Абайдың қанша өлеңі, поэмасы, қарасөздері бар? (300-ден астам өлеңі, 3 поэмасы, 45 қара сөзі бар) * 6 Кейіптеу дегеніміз не? Абайдың қай өлеңінде кейіптеу кездеседі? (Кейіптеу – жансыз табиғат құбылысын кәдімгі тірі адамға, жан иесіне ұқсатып, жандандыра, құлпырта суреттеу. Мысалы: Абайдың «Қыс» өлеңі). * 7 Абай қашан, қай жерде дүниеге келді? (10 тамыз 1845 ж. қазіргі Семей облысының Шыңғыс тауларында Қарқаралыда дүниеге келген). * 8 Әкесі Абайдың зеректігін байқағаннан кейін оны қандай оқуға берді? ( 10 жасқа толған соң Семейдегі Ахмет Риза медресесіне береді.) /10 мин/

15 слайд

#16 слайд
Жеке жұмыс. «Концептуалдық кестемен» жұмыс. ҚБ. Бүгінгінің сөздері Қарсөздің жалғастырушылар Сөзді түсінген жандар кімдер?

16 слайд

#17 слайд
Кім тапқыр?» ойыны * 1. Абайдың қарасөз жазудағы мақсаты не? * 2. Қарасөз деген не? * 3. Абайдың қарасөздерінің тақырыптары? * 4. Қарасөздерінің ерекшеліктерін атаңдар. * 5. Абайдың қарасөздерін зерттеген, шет тілдеріне аударған кімдер? * 6. Қандай нақыл сөздерін білесің? * 7. Абай қарасөздерін қай жылдар аралығында жазған? * 8. Абай қарасөздерінен қандай тәлімдік ой түйдің?

17 слайд

#18 слайд

18 слайд

#19 слайд
* «Буриме» әдісі бойынша ұйқас құрастыру. 2 мин. * І – топ * ____________,сөз сарасы * Өлең сөздің _________ * ____________ ел данасы * ____________жылы тиіп * ___________ айналасы. *   ІІ- топ * Өлсе өлер табиғат ,___________________ * ____________________ ойнап-күлмес. * “ _____________ “менікінің” айрылғанын * “ Өлді” деп ат қойыпты _____________ ІІІ- топ * __________ сермеп, * __________тербеп, * Шымырлап бойға _________ * Қиуадан _________ * Қисынын тауып.

19 слайд

#20 слайд

20 слайд

#21 слайд

21 слайд