#1 слайд
Америка елдеріндегі мұрағат ісінің қалыптасуы және дамуы

1 слайд

#2 слайд
19 ғасырдың басына қарай Америкадағы испан отарлары 4 вице-корольдіктен тұрды: Жаңа Испания (қазіргі Мексика территориясы), Перу, Ла-Плата (Аргентина, Уругвай, Парагвай және Боливия территориясы) және Жаңа. Гренада (Колумбия, Венесуэла, Эквадор және Панама территориясы). Вице-корольдіктің негізгі қалаларында – Мехико, Буэнос- Айрес, Лима, Богота және Рио-де-Жанейрода ірі мұрағаттар шоғырланған. Әкімшілік және әскери органдардан басқа мұрағат материалдары қаржы мекемелеріне – комиссариаттар мен сот органдарына тапсырылды. Осы ресми мемлекеттік органдардан басқа, шіркеу мекемелері мен қалалар маңызды мұрағаттарға ие болды. Жеке мұрағаттар негізінен жергілікті жер иеленушілер дворяндарының отбасылық мұрағаттары түрінде болды. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

2 слайд

#3 слайд
Отаршылдық режим құлағаннан кейін құрылған Латын Америкасының жекелеген мемлекеттерінде ескі мұрағаттық мұралардың тағдыры әртүрлі дамыды. Бұрынғы биліктің ең маңызды мұрағаттарын мұраға алған ірі штаттарда құжаттық мұралар шоғырланған негізгі («жалпы») мемлекеттік мұрағаттар құрылды. Уақыт өте келе ескі тізілімдерге жаңа, республикалық мекемелердің материалдары қосылды. Бұл екі құрамдас бөлік – отаршылдық кезеңдегі «тарихи» мұрағат және жаңа әкімшілік мұрағаты (республикалық, «ұлттық») кейіннен жалпы қабылданған ұлттық мұрағат атауын алған Латын Америкасы елдерінің мемлекеттік мұрағаттарына тән белгі. С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

3 слайд

#4 слайд
Бірінші болып 1821 жылы негізі қаланған Буэнос-Айрестегі Бас мұрағат болды. Ол Ла- Плата вице-королының мұрағатына негізделген, осы мұрағаттардың ішіндегі ең маңыздысы. Оңтүстік Америкадағы бірінші корольдік резиденциясы Лиманың ең көне материалдары берілді. Бас архивте сот, қаржы және муниципалдық мекемелердің материалдары да шоғырланған. 1823 жылы Мехикодағы Бас мұрағат, 1838 жылы Рио-де-Жанейродағы Императорлық мұрағат құрылды. Басқа мемлекеттерде отаршылдық кезеңдегі мекемелердің деректі материалдары тарихи материал ретінде кітапханалар мен мұражайларға, ішінара бөлек жаңа бөлімдерге берілді. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

4 слайд

#5 слайд
Бұл жерде орталық типтегі мұрағаттардың пайда болуы кейінірек, жұмыс істеп тұрған мекемелердің материалдарының жинақталуы оларды кезекке қою мәселесін қойған кезден басталады; орталық мұрағаттар және осы материалдардың кітапханаларда сақталған көне материалдармен қосылуынан қалыптасты. Осылайша, 1868 жылы Ұлттық мұрағат Боготада (Колумбия), ал 1870 жылы Лимада (Перу) құрылды. Кубада Гаванадағы Ұлттық мұрағат Испания билігі кезінде (1857 жылы) құрылды, бірақ ең құнды материалдар Испанияға апарылып, Үндістанның Бас мұрағатына орналастырылды. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

5 слайд

#6 слайд
Америка Құрама Штаттарында мұрағат ісі басқаша дамыды .. Онда Латын Америкасы елдеріне қарағанда әлдеқайда ертерек болған тәуелсіз мемлекеттің қалыптасуы орталық мұрағат құруға әкелмеді. Бұл бірқатар себептерге байланысты. Біріншіден, Тәуелсіздік соғысынан кейін мұнда үлкен деректі мұраны ұйымдастыру мәселесі мұндай ауқымда туындаған жоқ. Солтүстік Америкадағы ағылшын отарлары әлдеқайда жас және көлемі жағынан әлдеқайда аз болды. Англияның отаршылдық үстемдігі кезеңінде оның отарларын басқару онша орталықтандырылған жоқ, оның біртұтас бюрократиялық аппараты болмады. 13 колонияның әрқайсысының өзіндік ерекше құрылымы мен басқару формасы болды. Басқарманың қызметі жергілікті сипатта болды. Сондықтан одан Латын Америкасының вице-корольдеріндегідей ұлттық маңызы бар үлкен тізілімдер болмады. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

6 слайд

#7 слайд
Басқа жақтан, тәуелсіздік соғысынан кейін мұнда федералдық құрылым қабылданды, оған сәйкес жекелеген мемлекеттер ішкі істерде айтарлықтай автономияны сақтап қалды; штаттарда Конгресс пен Сенат тұлғасында мемлекеттік органдар, губернатор басқаратын атқарушы органдардың тұтас желісі құрылды. Жеке мемлекеттердің әкімшілігі бұрынғы отаршыл биліктің құжаттық материалдарының мұрагері болды. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

7 слайд

#8 слайд
Ик онопи с ь Бұл материалдар ішінара жаңа мекемелерге, ішінара тарихи ескерткіш ретінде мемлекеттік кітапханаларға берілді. Бұрын Испания мен Францияға тиесілі болған АҚШ-тың жаңа аумақтарды иеленуі кезінде алынған материалдар мәселесі де шешілді. (Техас, Луизиана және т.б.). Осылайша, АҚШ-та жергілікті мұрағаттар орталық мекемелерде сақталған мұрағаттарға қарағанда әлдеқайда ескі; әсіресе оңтүстік-шығыс штаттарында, мұнда отарлау 16 ғасырда басталды. 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

8 слайд

#9 слайд
Рахмет! 2 0 2 2 С р е д н е в е к о в а я ж и в о п и с ь

9 слайд