Аминқышқылдары және олардың қасиеттері

#1 слайд
Аминқышқылдары Студент: Рысбай Зере Топ: 1507-19

1 слайд

#2 слайд
• Аминқышқылдар - молекуласында амин (- NH2) және карбоксил (-СООН) топтары бар органикалық қосылыстар. • Аминқышкылдарын радикалындағы сутек атомдары амин тобына алмасқан карбон қышқылдарының туындылары ретінде қарастыруға болады. • Құрамында әртүрлі функционалды топтары болғандықтан, аминқышқылдары гетерофункционалды қосылыстарға жатады.

2 слайд

#3 слайд
Номенклатура • 1) Аминқышқылдарын көбіне қалыптасып кеткен тривиальді атаумен, мысалы, аминсірке қышқылын глицинлеи атайды. • 2)Аминқышқылдарының изомерленуі көміртек тізбегінің изомерленуімен және амин тобының орналасуы бойынша анықталады. Атау үшін карбоксил тобы бар көміртек атомынан бастап нөмірлейді: • 3)Көміртек атомдарын грек алфавиті әріптерімен белгілеп атау да қолданылады. Бұл жағдайда белгілеу карбоксил тобынан кейінгі көміртек атомынан басталады.

3 слайд

#4 слайд
1) Алифатты қаныққан аминқыщқылдар (глицин, аланин) NH 2 -CH 2 -COOH глицин NH 2 -CH(CH 3 )-COOH аланин 2) Күкіртті аминқышқылдар (цистеин) 3) Гидроксиль тобы бар алифатты аминқышқылдар(серин) NH 2 -CH(CH 2 OH)-COOH серин 4) Ароматты аминқышқылдар (фенилаланин, тирозин) 5) Екі карбоксил тобы бар аминқышқылдары (глутамин қышқылы) HOOC-CH(NH 2 )-CH 2 -CH 2 -COOH Глутамин қышқылы 6) Екі амин тобы бар аминқышқылдары (лизин) CH 2 (NH 2 )-CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH(NH 2 )-COOH лизин

4 слайд

#5 слайд
Алынуы • 1) Карбон қышқылдарының галогентуындыларын аммонолиздеу: • 2) Штреккер синтез • 3)Родионов реакциясы

5 слайд

#6 слайд
Химиялы қ қасиеттері Амин тобы есебінен Карбоксил тобы есебінен

6 слайд

#7 слайд
• Аминқышқылдары табиғатта көп таралған: ақуыздардың, пептидтердің және т.б. физиологиялық белсенді қосылыстардың құрамына кіреді және бос күйінде де кездеседі. Тіршілік үшін аса маңызды қосылыс ақуыз молекуласы аминқышқылдар қалдықтарынан құралатындықтан, олардың маңызы өте зор. Ақуыз биосинтезіне жиырма шақты а-аминқышқылдары қатысады. Олардың біразы алмаспайтын аминқышқылдары. Олар организмде синтезделмейді немесе өте аз мөлшерде синтезделеді, сондықтан олардың организмге қажеттілігі тек қана тағаммен қамтамасыз етіледі

7 слайд

#8 слайд
Негізгі аминқышқылдардың қасиеттері • Фенилаланин – антиспазогенді, депрессиялық синдромды босатады. • Валин, изолезин, лейцин – BCAA аминқышқылдары, бұлшықет талшықтарын спорт кезінде зақымдан қорғайды және бұлшықеттердің өсуін ынталандырады. • Треонин – эластинді және коллагенді қалыптастыру, тістерді, сүйектерді, жүректі, байламдарды нығайту үшін қажет. • Триптофан – анальгетиктер ретінде әрекет етеді, ол седативті және гипнотикалық әсерге ие. • Метионин – майлы қыздырғыш ретінде жұмыс істейді, адам денесін күкіртпен қамтамасыз етеді, жүрек ауруының дамуына жол бермейді. • Лизин – өсу гормонын өндіру үшін қажет, шырышты қабықтың сауығуын жеделдетеді, бұлшықеттерді тез қалпына келтіреді.

8 слайд