Асқақ Алатаудан жыр асырған

#1 слайд
Қазақ халқының болашақ игілігі үшін әділетсіздік пен екіжүзділік,қаталдық пен қастандыққа қажымай күрес жүргізген сыншыл,реалист ақын Жамбыл әр кез халқының атынан сөйлеп,соның мұңын мұңдап,жоғын жоқтай білді. Жамбыл: «Жамбыл деген жай атым,халық-менің шын атым» - деп халқын құрметтеген ақиық ақын.Ол әділетсіздік пен надандық түнегіне жарқыраған сәуле төгіп қана қоймай,өркендеуіне бар күш-жігерін аямады. Асқақ Алатаудан жыр асырған

1 слайд

#2 слайд
«Жамбылдың туған халқының өмірін жүз жыл талмай жырлауы- ның өзі де ерлік». (Родригес Роман) Куба қайраткері «Жамбыл халық поэзиясының ғасыр жасаған емені,ақындық еңбектің батыры,халқының мақтанышы». (М.Рыльский, А.Малышко) Украина ақындары Жақсы сөзді ел жаттар, Ел жаттар сөзде салмақ бар. (1846-1945) (Жамбыл)

2 слайд

#3 слайд
1846 жыл, ақпан Ж.Жабаев дүниеге келді Жамбылдың әкесі – Жабай,шешесі Ұлдан баласына өздері қыстаған Жамбыл тауының атын берді. Жамбыл 14 жасынан бастап өлең айтып,15 жасында Сүйінбайдың батасын алған. 1916 жыл Жамбыл елді азаматтық күреске шақырып, «Патша әмірі тарылды», «Зілді бұйрық» деген өлеңдер шығарған. Революция туралы Жамбыл “Менің бақытым” деген әңгімесінде: “Мен шыңыраудан шығып,тамаша гүлдерді,жұпар иісті шөптерді,қыруар аралдарды,сымбатты үйлерді көрдім. Мен нағыз күнді көрдім.Таудың асыл тасындай таза дем алдым.Менің жаным да алма ағашындай гүлдеді.Көзім жұлдыздай жайнап,кеудемді шаттық кернеді.Өлеңдерім Іле өзеніндей тасыды.Мен жасардым,18 жасар жігіттей шағыма келдім”,-дейді.Төңкеріс халыққа тәуелсіздік пен бостандық әкелді деп түсінді.Жамбыл сондықтан жаңа заманды шын жүрегімен жырлады. Қазан төңкерісі жылдары

3 слайд

#4 слайд
20-жылдары Жамбыл бастаған халық ақындары өмірге белсене араласып,жаңалықты жырлайды.”Қазақстан тойына”(1924),”Заманы ағымы”(1927) атты ұзақ жырларында Жамбыл қазақ еңбекшілерінің қол жеткен жеңістерін жырлайды. 1929 жыл Жамбыл қолхозға мүшеболып,өзі қайтыс болғанға дейін ол Алматы облысының Жамбыл ауданындағы Жамбыл атындағы қолхозда тұрды. 1936 жылы Жамбыл халық өнерпаздарының республикалық слетіне қатынасып,ақындық жарысқа түседі.Осы слетте Жамбыл жақсы жыр,толғаулар шығарды. Сол жылы Мәскеуде қазақ өнерінің онкүндігі өткізілд.Жамбыл осы он күндікке қатысып,осы сапарында “Халықтың сәлемі”, “Дастарқан жыры”,т.б. жырларын айтып,таратты. Жамбылдың ақындығы бүкіл жұртшылыққа бірден танылды.Халық поэзиясын өркендетудегі еңбегін айрықша бағалап,кеңес өкіметі осы жолы Жамбылды Еңбек Қызыл Ту орденімен наградтады. Бұлқұрмет,сый,қамқорлық Жамбылдың ақындық шабытын өрлетті.Бұл жылдары көптеген өлең-жырлар шығарды. 1937 жылы Грузин халқының ұлы ақыны Шота Руставелидің туғанына 750 жыл толды.Одақтың барлық халықтары бұл мерекені зор құрметпен атап өтті.Грузияда болып салтанатты жиынға Қазақстан делегациясының басы болып Жамбыл қатысты.Қарт ақын бұл сапарында көп жерлерді көріп,туысқан Грузия халқының ақыны Шота Руставели туралы,Отан туралы, “Кавказға”, “Ақынға”, “Кавказға сәлем”, “Өмір жыры”деген өлеңдерін шығарды.

4 слайд

#5 слайд
1938 Мамыр айында Жамбылдың ақындық қызметінің 75 жылдық мерекесі өткізілді.Бұл күндері Жамбылды Кеңес Одағының барлық халықтары құттықтады.Шетелдердің прогресшіл мәдениет қайраткерлерінен де құттықтау телеграммалар келді.Мереке бір жағынан халқымыздың сан алуан,бай өнерінің,өсіп-өркендеген мәдениетінің зор айғағы болды.КСРО Жоғары Кеңесінің Президиумы Жамбылды Ленин орденімен наградтады. 1938 КСРО Конституциясы негізінде Қазақ ССР-нің Жоғары Кеңесінің тұңғыш сайлауы өткізілді.Жамбылды осы сайлауда халық Жоғарғы Кеңесіне депутат етіп сайлады.Жоғарғы Кеңестің 15 шілдедегі бірінші мәжілісін Жамбыл ашты. Соғыс қарсаңында Жамбыл Мокваға тағы да барып,ондаған оқу,өндіріс,мәдениет орындарымен танысады.Ақынның бұл кездегібірсыпыраөлеңдері “Правда”газетіндебасылды.Бұл өлеңдері туысқан республика халықтарының тілінде және шет тілдерге де аударылды. 1939 Үкімет Жамбылды Құрмет Белгісі орденімен наградтады. Жамбыл өзінің Кеңес Одағындағы әрбір маңызды оқиға мен әрбір қол жеткен табысқа үнемі ақындық үнін қосып отырды. “Өтеген батыр”, “Сұраншы батыр”сияқты тарихи тақырыпқа арналған поэмаларын ақын асқан шабытпен,жаңа мән,мағына беріп жырлады.Ақын ол екі поэмасын да бүгінгі заманмен,бүгінгі өз сезімі,өз қуанышымен аяқтады. 1941 Үздік шығармалары үшін Жамбылға Мемлекеттік сыйлық берілді. Соғыс жылдарында Жамбыл жалынды,өткір өлеңдері мен халқымызды бейбіт елімізге тұтқиылдан тиген жаудан кек алуға жігерлендірді.

5 слайд

#6 слайд
1941жыл 6 қыркүйек «Ленинградскаяправда»газетіне Жамбылдың «Ленинградцы, дети мои!»деген өлеңі шықты. 1946 жыл 8 шілде Қазақ ССР Министрлер Советінің қаулысымен Жамбылдың музейі мен мавзолейі ашылды.

6 слайд

#7 слайд
Дес бермеген ауыздыға Жамбыл бабам егесте. Дина апамның ойлы күйі шын сағыныш емес пе? Екеуінің орны бөлек киелі өнер көгінде, Екеуінің жарастығын сақтар мәңгі ел есте. Жамбылдың ақындық қызметінде айтыс елеулі орын алды.

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
Жамбылдың «Ленинградтық өренім», “Ата жаумен айқастық” өлеңі Жамбыл туралы не білесің? Ол туралы не білесің? Айтыскер ақын. Жамбыл тауының етегінде 1846 ж.туған. 1945 жылы қайтыс болған. Сүйінбайдың шәкірті. Жүз жасаған ақын. Ауыз әдебиетінің көрнекті өкілі Жыр алыбы Ақын,жыршы Айкүміс,Құлманбет сияқты ақындармен айтысты Екі дәуірдің куәсі. 1916 жылғы халық батырларын жырға қосты.

9 слайд

#10 слайд
“Жүзге кеп бақыт тапқан-ақын Жамбыл, Дүниеге түгел кеткен атың Жамбыл”

10 слайд

#11 слайд
“Ата жаумен айқастық” 1-бөлім:Халықтың батырлық образы 2-бөлім:Жауды жаншып тастау “ Ленинградтық өренім” Жоспары: 1.Кеңес халқының жауға деген –шпенділігі 2.Қаһарман қаланың ерлік,революциялық дәстүрі,мызғымас беріктігі 3. “Жата алмаймын төсекте,жаным қалай жайланад” “Сол плакатты үймелесіп оқысып,көздерінен жастары сорғалаған талай адамдарды көрдім.Немістердің самолеттері төбеде ұшып,бомба тастап жүргенде,баспаналау орнына,Жамбылдың жыры басылған газетті алуға киоскеде кезекке тұрған адамдарды талай көрдім”. Әскери қызметпен ленинградтықтар арасында жүрген ақын Александр Прокофев. “Ұлы Отан соғысы тарих бетінде өшпес жойқын із қалдырып,жұмыр жердің бетінде тұратын қайғы- қасірет құшағына орады.Осынау алапат соғыс тақырыбына қалам тартпаған ақын-жазушылар кемде-кем шығар.Бірақ Жамбыл өлең-жырларының алатын орны ерекше.Соның ішінде “Ленинградтық өренім”атты толғауы аспандағы шолпан жұлдыздай жарқырйды” (Юрий Бондарев) Бүгін де Жамбыл Ленинград қаласын қорғаушылар қатарында деп саналады.Ол “Ленинградты жаудан қорғаудағы ерлігі үшін”медалімен наградталды.

11 слайд

#12 слайд
Сандар сөйлейді 1 4 7 8 5 2 9 6 3

12 слайд

#13 слайд
1.Жамбыл қай жылдары өмір сүрген? артқа

13 слайд

#14 слайд
2.Ленинград қаласы қазір қалай аталады? артқа

14 слайд

#15 слайд
3.Жамбылдың шығармаларын ата артқа

15 слайд

#16 слайд
4. «Ленинградтық өренім» өлеңі кімге арналған, қай жылы жазған? артқа

16 слайд

#17 слайд
5.Бұл өлең жауынгерлерге не берді? артқа

17 слайд

#18 слайд
6.Айтыс туралы не білесің, Жамбыл кімдермен айтысты? артқа

18 слайд

#19 слайд
7.Жамбылды қандай адам деп айта аламыз? артқа

19 слайд

#20 слайд
8. Жамбыл өлеңінде Ленинградты неге теңейді? артқа

20 слайд

#21 слайд
9.Ақынның жауға деген ыза- кегі өлеңнің қай жолдарында көрінеді? артқа

21 слайд

#22 слайд
6 5 4 3 2 Ж А А А Б Е В М Б Ы Л Сол жағы: 1.Жамбылдың әкесінің есімі. 2.Дүниеге келген айы. 3.Көп айтысқан ақынның бірі. 4.Біреу сапар шегер алдында, үлкен іс бастарда оң тілек айту не деп аталды? 5.Жамбылдың жас ұрпақты неге шақырды? 6.Жамбыл қандай орденмен марапатталды? Оң жағы 1.Жамбыл қанша жасаған? 2.Жамбылдың ұлының есімі. 3.Көшіп қонғанда алып жүретін қазақы бұйым. 4.Атаның балаға арнаған ақ тілегі,батасы қай өлеңінде берілген? 5.Мұң-шер өлеңдерінің бірі. 6.Алматы қаласының патшалық кезеңдігі аты. Сөзжұмбақ – «ЖАМБЫЛ ЖАБАЕВ»

22 слайд

#23 слайд
Жамбыл өз заманының тұтас келбетін жасады,ақындықтың сарқылмас қазынасына, жырдың алтын деңгейіне, тозбайтын асылына, өшпейтін өнесіне,ұлы мектебіне айналды. Нені жырламасын, нені толғамасын, ол шыншылдықпен, ұлылықпен жырлады,сөйтіп өзі өмір сүрген дәуірдің тұтас келбетін жасады. Ақынның ұлылығы да- міне,осында.

23 слайд